Petycja do Prezydent Miasta Łodzi w sprawie zapewnienia rzeczywistej dostępności opieki przedszkolnej podczas wakacyjnych dyżurów przedszkoli miejskich oraz zmiany zasad organizacji rekrutacji.

Działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, zwracamy się z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu zmianę zasad organizacji wakacyjnych dyżurów przedszkoli miejskich w Łodzi oraz dostosowanie systemu do rzeczywistych potrzeb łódzkich rodzin.

W tegorocznej rekrutacji na wakacyjne dyżury przedszkolne wielu rodziców uzyskało informację, że ich dzieci zostały zakwalifikowane wyłącznie na jeden z trzech dostępnych turnusów lub nie uzyskały opieki w oczekiwanym zakresie wcale. Z licznych relacji rodziców wynika, że problem ma charakter powszechny i dotyczy rodzin z różnych części miasta. Skala zgłaszanych problemów wskazuje, że nie są to pojedyncze przypadki, lecz zjawisko o charakterze powszechnym, wymagające analizy i reakcji ze strony Miasta Łodzi.

Szczególne zaniepokojenie budzi rozbieżność pomiędzy informacjami przekazywanymi mieszkańcom przez Miasto Łódź a skutkami tegorocznej rekrutacji.

W materiałach dotyczących organizacji wakacyjnej opieki przedszkolnej Miasto Łódź wskazuje, że w czasie przerwy wakacyjnej w przedszkolu macierzystym „dzieci mają zapewnione miejsce w innym przedszkolu”. Taki komunikat w naturalny sposób buduje u rodziców przekonanie, że w okresie zamknięcia własnej placówki dziecko będzie mogło korzystać z opieki przedszkolnej w placówce zastępczej.

Tymczasem z licznych relacji rodziców wynika, że wiele dzieci zostało zakwalifikowanych jedynie na jeden z trzech dostępnych turnusów wakacyjnych lub wcale. W praktyce często oznacza to zapewnienie opieki przez około sześć tygodni przy ponad dziewięciotygodniowym okresie wakacyjnym.

Powstaje zatem uzasadnione pytanie, czy deklarowane przez Miasto „zapewnienie miejsca” rzeczywiście realizuje potrzeby rodzin korzystających z miejskich przedszkoli oraz czy obecny system gwarantuje faktyczny dostęp do opieki dzieciom, których rodzice pozostają aktywni zawodowo lub znajdują się w szczególnej sytuacji życiowej.

W naszej ocenie zapewnienie miejsca wyłącznie na część okresu wakacyjnego nie może być utożsamiane z zapewnieniem opieki na czas przerwy w funkcjonowaniu przedszkola macierzystego.

Skutki obecnego systemu szczególnie dotykają:

• rodziców pracujących zawodowo,
• rodziców samotnie wychowujących dzieci,
• rodziny osób z niepełnosprawnościami,
• rodziny wychowujące dzieci ze szczególnymi potrzebami,
• rodziny pozbawione wsparcia dziadków lub innych osób mogących zapewnić opiekę.

W wielu przypadkach brak miejsca na dwa lub trzy turnusy oznacza konieczność wykorzystania dodatkowego urlopu wypoczynkowego (o ile w ogóle jest taka możliwość wynikająca ze zgody pracodawcy), rezygnacji z części obowiązków zawodowych albo ponoszenia kosztów prywatnej opieki nad dzieckiem.

Dodatkowym problemem jest termin ogłoszenia wyników rekrutacji.

Ostateczne listy dzieci przyjętych publikowane są 24 czerwca, podczas gdy pierwszy turnus rozpoczyna się już 1 lipca. Oznacza to, że rodzice poznają ostateczny zakres zapewnionej opieki zaledwie kilka dni przed rozpoczęciem wakacji.

Tak skonstruowany harmonogram nie uwzględnia realiów funkcjonowania rodzin oraz rynku pracy. W wielu zakładach pracy urlopy planowane są z wielomiesięcznym wyprzedzeniem, a ich zmiana pod koniec czerwca jest niemożliwa lub bardzo utrudniona. Rodzice pozostają bez realnej możliwości wcześniejszego zaplanowania opieki nad dziećmi na czas wakacji.

W naszej ocenie organizacja wakacyjnej opieki przedszkolnej powinna uwzględniać nie tylko możliwości organizacyjne miasta, ale również rzeczywiste potrzeby mieszkańców.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej należy do zadań własnych gminy.

Zgodnie z ustawą Prawo oświatowe gmina ma obowiązek zapewnienia możliwości realizacji wychowania przedszkolnego. Choć przepisy dopuszczają organizowanie przerw wakacyjnych w poszczególnych placówkach, nie powinno to prowadzić do faktycznego ograniczenia dostępności opieki dla dzieci uczęszczających do miejskich przedszkoli.

Wskazujemy również, że zgodnie z art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka we wszystkich działaniach dotyczących dzieci nadrzędne znaczenie powinno mieć najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Organizacja systemu, która skutkuje częstą zmianą placówek lub pozostawieniem dziecka bez zapewnionej opieki przez znaczną część wakacji, budzi wątpliwości co do realizacji tej zasady.

W związku z powyższym wnosimy o:

1. Przeprowadzenie publicznej analizy tegorocznej rekrutacji na wakacyjne dyżury przedszkolne oraz przedstawienie jej wyników mieszkańcom.
2. Opublikowanie danych obejmujących:

• liczbę dzieci zgłoszonych do rekrutacji,
• liczbę miejsc dostępnych w każdym turnusie,
• liczbę dzieci przyjętych na jeden, dwa i trzy turnusy,
• liczbę dzieci, które nie uzyskały miejsca lub uzyskały opiekę jedynie częściowo.

Przeprowadzenie analizy rzeczywistych potrzeb mieszkańców w zakresie wakacyjnej opieki przedszkolnej. Dostosowanie liczby miejsc oraz liczby dyżurujących placówek do rzeczywistego zapotrzebowania mieszkańców. Wprowadzenie do zasad rekrutacji kryteriów uwzględniających szczególną sytuację rodzin, w tym:

• samotne wychowywanie dziecka,
• aktywność zawodową rodziców,
• niepełnosprawność rodzica lub opiekuna,
• brak możliwości zapewnienia opieki przez osoby trzecie,
• szczególne potrzeby dziecka.

Wprowadzenie zasady, zgodnie z którą celem systemu jest zapewnienie możliwie ciągłej opieki jak największej liczbie dzieci, a nie przydzielanie pełnego zakresu turnusów części rodzin przy jednoczesnym pozostawieniu innych rodzin z opieką jedynie przez krótki okres. Rozważenie wprowadzenia zasady, zgodnie z którą przed przydzieleniem dziecku wszystkich trzech turnusów system powinien w pierwszej kolejności zapewnić możliwie równomierny dostęp do opieki dzieciom, które nie otrzymały żadnego lub otrzymały jedynie jeden turnus. Przeanalizowanie harmonogramu rekrutacji i jego zmianę w kolejnych latach tak, aby rodzice poznawali ostateczne wyniki odpowiednio wcześniej, umożliwiając planowanie urlopów i organizację opieki nad dziećmi. Przedstawienie informacji, czy przed wdrożeniem tegorocznych zasad przeprowadzono analizę potrzeb mieszkańców oraz jakie były jej wyniki.

Naszym celem nie jest kwestionowanie potrzeby przeprowadzania remontów, modernizacji placówek ani zapewnienia pracownikom prawa do urlopu wypoczynkowego. Oczekujemy jednak, że organizowany przez Miasto Łódź system wakacyjnej opieki przedszkolnej będzie odpowiadał rzeczywistym potrzebom rodzin i zapewni wszystkim potrzebującym dzieciom realny dostęp do opieki w okresie wakacyjnym.

Liczymy na podjęcie dialogu z rodzicami oraz wypracowanie rozwiązań, które pozwolą uniknąć podobnych problemów w kolejnych latach.