Petycja w sprawie podjęcia przez GZZ pilnych działań interwencyjnych zmierzających do wykupu/zamiany gruntów prywatnych na cele publiczne, celem utworzenia Parku Widokowo-Leśno-Ekologicznego

Petycja w sprawie podjęcia przez GZZ pilnych działań interwencyjnych zmierzających do wykupu/zamiany gruntów prywatnych na cele publiczne, celem utworzenia Parku Widokowo-Leśno-Ekologicznego wraz z Użytkiem Ekologicznym na obszarze o powierzchni 36,59 ha (rejon strefy 016-MN21 i sąsiednich, MPZP nr 2348)

Działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870), w interesie publicznym, my, niżej podpisani mieszkańcy Gdańska (w szczególności dzielnicy Jasień), żądamy od Gdańskiego Zarządu Zieleni (GZZ) podjęcia natychmiastowych, formalnych kroków i wystąpienia do Wydziału Skarbu Urzędu Miejskiego w Gdańsku z wnioskiem o przystąpienie do procedury wykupu lub zamiany nieruchomości gruntowych niebędących we władaniu Miasta Gdańska, położonych w rejonie objętym MPZP nr 2348 oraz MPZP nr 2314 , w celu realizacji inwestycji celu publicznego: Parku Widokowo-Leśno-Ekologicznego o łącznej powierzchni 36,59 ha (wyznaczonego pomarańczową linią graniczną).

Jednocześnie stanowczo sprzeciwiamy się biernej postawie władz wykonawczych Miasta Gdańska. W odpowiedzi na interpelację Przewodniczącej Rady Miasta Agnieszki Owczarek, Zastępca Prezydenta ds. zrównoważonego rozwoju stwierdziła, że miasto nie przewiduje działań ratunkowych dla torfowiska, argumentując to rzekomym "brakiem podziału działek". Informacja ta jest niezgodna ze stanem faktycznym. O ile samo jądro torfowiska (dz. 375/7) nie zostało pocięte, o tyle bezpośrednio powiązane z nim hydrologicznie i środowiskowo działki otaczające (375/2 oraz 375/6) zostały w 2025 r. fizycznie podzielone przez dewelopera na ok. 80 miniaturowych parceli w celu realizacji agresywnej inwestycji „Harmony Park” (71 domów). Fakt ten potwierdza aktualna warstwa wektorowa EGiB. Odmowa podjęcia działań przez Miasto w oparciu o tak rażące błędy informacyjne jest niedopuszczalna.

UZASADNIENIE

1.Naczelny dowód na konieczność powołania Parku: Urzędniczy paraliż decyzyjny i sprzeczność z MPZP

Ostatnie stanowisko jednostek miejskich (w tym WUiA i BRG) wydane przy okazji weryfikacji wniosku do Budżetu Obywatelskiego dotyczącego tego terenu, w pełni obnaża chaos instytucjonalny i potęguje konieczność natychmiastowego utworzenia Parku w drodze jednej, odgórnej decyzji.

Urzędnicy odrzucili projekt rekreacyjny dla działki 388/4, zasłaniając się kuriozalnymi argumentami o „niezgodności z planem” oraz „braku dostępu pieszego od ul. Leszczynowej”. Stanowisko to uważamy za przejaw skrajnej hipokryzji i traktujemy jako bezpośredni powód do wniesienia niniejszej petycji:

• Sami łamią własne prawo miejscowe: Stanowisko jednostek miejskich odrzucające projekt rekreacyjny dla działki nr 388/4 (karta terenu 012-M/U32) obnaża rażącą sprzeczność w zarządzaniu miejską przestrzenią. Urzędnicy twierdzą, że do planowanego w tym rejonie publicznego punktu widokowego „nie ma dostępu pieszego od ul. Leszczynowej”. To logiczny i planistyczny absurd. Zabezpieczenie dostępu do strefy widokowej i rekreacyjnej zapisanej w MPZP nr 2348 jest elementarnym obowiązkiem Gminy, a nie problemem mieszkańców

• Planistyczna fikcja pt. „Latający punkt widokowy”: Argument BRG o braku dostępu pieszego do działki przez tereny gminne kompromituje miejskie planowanie. Skoro miasto wpisało do MPZP publiczny cel rekreacyjny w tym miejscu, to jego obowiązkiem było i jest zapewnienie do niego dojścia. Zasłanianie się brakiem ścieżki (którą miasto samo powinno wybudować) jako pretekstem do zablokowania parku, to rażące niedopełnienie obowiązków.

• Zieleń przegrywa z deweloperką w białych rękawiczkach: Urzędnicy wprost przyznali, że wstrzymują ten teren, ponieważ Wydział Polityki Gospodarczej widzi w działce 388/4 „potencjał inwestycyjny mieszkaniowo-usługowy” pod Partnerstwo Publiczno-Prywatne (PPP). To ostateczny dowód na to, że urzędnicy wolą w przyszłości zabetonować ten unikalny, leśno-widokowy teren, zamiast zrealizować zapisany w prawie miejscowym cel publiczny.

W związku z powyższym, jako mieszkańcy kategorycznie odrzucamy tę argumentację. Skoro poszczególne wydziały i jednostki (tj. BRG, WUA) zamiast współpracować na rzecz zieleni, przerzucają się odpowiedzialnością i blokują oddolne środki finansowe, jedynym rozwiązaniem jest podjęcie odgórnej, bezwarunkowej decyzji o utworzeniu Parku Widokowo-Leśno-Ekologicznego na całym wnioskowanym terenie.

2. Ekologiczna i Hydrologiczna Konieczność Utworzenia Parku

Proponowany park zabezpieczy kluczowe i ostatnie tak duże zasoby przyrodnicze w tej części Jasienia (zamkniętej między al. Armii Krajowej a Obwodnicą Trójmiasta):

• Ochrona Torfowiska (dz. 375/7): Teren ten (wskazywany w MPZP jako potencjalny użytek ekologiczny) jest obecnie niszczony przez inwestora, który dokonał masowej wycinki drzew w głębi działki. Wybudowanie 71 domów wokół bagna bezpowrotnie zniszczy jego strukturę hydrologiczną.

• Retencja i ochrona przed powodzią błyskową: Jasień jest położony geomorfologicznie bardzo wysoko względem Wrzeszcza. W czasie ulew woda spływa z niego kaskadowo, zalewając m.in. al. Armii Krajowej. Pozostawienie 36,59 ha niezagospodarowanej, naturalnej gąbki (las i torfowisko) pozwala zatrzymać od 2 600 do nawet 10 000 litrów wody opadowej przy tradycyjnym opadzie, zasilając warstwę wodonośną i chroniąc dolne dzielnice Gdańska przed zalaniem. Zabetonowanie tego rezerwuaru wywoła katastrofalne skutki przy najbliższej ulewie 50- czy 100-lecia.

• System OSTAB i korytarze ekologiczne: Większość wnioskowanego terenu objęta jest Ogólnomiejskim Systemem Terenów Aktywnych Biologicznie (OSTAB). Park zapewni trwałość migracji dzikich zwierząt oraz ochronę wyznaczonych w MPZP 2348 osi widokowych nakierowanych na planowany punkt widokowy.

3. Krytyczny Deficyt Zieleni Publicznej na Jasieniu – Analiza Chłonności Społecznej

W oficjalnych dokumentach planistycznych Biura Rozwoju Gdańska (BRG) rejon Jasienia jest wprost definiowany jako „biała plama” (lub „biała dziura”) na mapie dostępności wielkoobszarowej zieleni urządzonej. Poza rozproszonymi mikro-skwerami , technicznymi zagospodarowaniami wokół zbiorników retencyjnych zbiorniki Jabłoniowa, Warszawska czy oczko przy ul. Lubowidzkiej), stawów takich jak Zielony Staw , mieszkańcy tej części Gdańska zostali całkowicie pozbawieni dostępu do pełnowymiarowego parku miejskiego.

Jak wykazuje załączona mapa korelacji przestrzennej, wnioskowany teren o powierzchni 36,59 ha stanowi geometryczny i przyrodniczy środek potężnego ringu mieszkaniowego. W optymalnym dla pieszych promieniu do 1 kilometra od granic parku znajduje się aż 9 dużych osiedli mieszkaniowych o wysokiej intensywności zabudowy oraz rozległy sektor domów jednorodzinnych:

• Osiedle Inpro OPTIMA,

• Osiedle LESZCZYNOWE,

• Osiedle ZIELONE,

• Osiedle KASKADA (Proneko),

• Osiedle GABRYSIUK,

• Osiedla SIEDEM MOSTÓW

• Osiedle POŁCZYŃSKA,

• Potężny północny kwartał wielorodzinny i szeregowy przy ulicach: Stolema, Blizborda, Pólnicy , Damroki,

• Tysiące domów jednorodzinnych i bliźniaczych zlokalizowanych wzdłuż ulicy Kartuskiej , ul. Stężyckiej, ul. Jabłoniowej które są całkowicie odcięte od alternatywnych terenów leśnych przez bariery infrastrukturalne w postaci al. Armii Krajowej oraz Obwodnicy Trójmiasta.

Uwzględnienie pełnej struktury urbanistycznej tego rejonu daje bazę blisko 25 500 – 29 500 potencjalnych użytkowników codziennych (rodziny z dziećmi, osoby starsze, właściciele czworonogów), do których dochodzi ok. 1 500 – 2 500 pracowników pobliskiego kompleksu Office Park, szukających przestrzeni rekreacyjnej w przerwach od pracy.

Wszelkie próby porównywania lub kompensowania tego deficytu planowanym Parkiem Południowym są urbanistycznie bezprzedmiotowe. Z uwagi na odległość i bariery architektoniczne, Park Południowy obsłuży głównie Zakoniczyn, os. Lawendowe , Ujeścisko , Łostowice oraz mieszkańców sąsiedniej gminy Kolbudy (Kowale). Dla północno-zachodniego Jasienia wnioskowany obszar 36,59 ha to jedyna i ostatnia szansa na zabezpieczenie zieleni w zasięgu pieszym (zgodnie z restrykcyjnymi rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia – WHO – do 1 km). Bez pieszego dostępu do parku, grupy o ograniczonej mobilności (dzieci, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami) zostają trwale wykluczone z dostępu do rekreacji.

Co więcej, z analizy projektu Planu Ogólnego (POG) wynika, że BRG – poprzez zatajenie realnego Bilansu Zapotrzebowania Nowych Terenów Mieszkaniowych – planuje docelowo wprowadzenie na obszar Jasienia aż do 55 tysięcy nowych mieszkańców (poprzez m.in. drastyczne podnoszenie dopuszczalnej wysokości zabudowy do 22 metrów). Dopuszczenie do dalszej, dzikiej zabudowy deweloperskiej tego ostatniego zielonego rezerwuaru, przy jednoczesnym planowaniu tak gigantycznego zagęszczenia ludności, doprowadzi do nieodwracalnej katastrofy urbanistycznej, społecznej i ekologicznej.

4. Szczegółowa Analiza Stref Planistycznych i Patologii Deweloperskich

Wnioskowany pod park teren obejmuje kluczowe strefy MPZP nr 2348, na których dochodzi obecnie do rażących naruszeń ładu przestrzennego:

• Strefa 016-MN21 (dz. prywatne 694-778; 374/26-31; 374/13-24): Karta terenu nakazuje zabudowę ekstensywną/rozproszoną, zakaz niwelacji terenu i limit zabudowy do 20% dla każdej działki. Tymczasem inwestor inwestycji „Harmony Park” wszedł ciężkim sprzętem, niweluje teren i drastycznie przekracza 20% zabudowy na pojedynczych parcelach.

  Inwestor dopuścił się potencjalne obejścia prawa i potencjalne wyłudzenia PnB (decyzja nr 903-8): inwestor o pozwolenie dla działek 375/2, 375/6 i 375/7 (torfowisko) o powierzchni ok. 4,25 ha, wykazując zbiorczy wskaźnik zabudowy na 20%. Następnie w podzielił działki 375/2 i 375/6 na ok. 80 małych parceli (od 258 m^2 do 422 m^2) oraz kilka od 520m^2 do 622m^2, na których buduje gęste rzędy domów o powierzchni zabudowy 76–90 m^2, co rażąco gwałci wymóg 20% liczony dla każdej nowej działki z osobna. Pragniemy wskazać, iż Wojewoda Pomorski w dniu 25 czerwca br. wszczął z urzędu postępowanie pod sygnaturą WI... w sprawie uchylenia tego wadliwego PnB. Tworzenie zamkniętej enklawy przez inwestora narusza również Uchwałę Krajobrazową Gdańska.

• Strefy 015-ZP62, 013-M23, 014-U33 (dz. prywatna nr 376/5): Planiści BRG już w 2007 r. planowali tu park (015-ZP62). Choć miasto utraciło te grunty w sądzie przez unieważnienie wadliwych umów z lat 80 , to jednakże zieleń publiczna w MPZP i projekcie Planu Ogólnego została utrzymana. Pozostawianie części działki rękach prywatnych w strefie 013-M23 spowoduje że , park zostanie podzielony na pół, a strefa komercyjna 014-U33 pozwoli na zlokalizowanie zaplecza gastronomicznego (kawiarnie/cukiernie), podnoszącego atrakcyjność parku. Dlatego wykup całej działki jest konieczny .

• Strefa 012-M/U32 (dz. prywatne 394/12, 394/6, 393/2, 387/3; miejskie 388/4, 388/3, 384/6, 384/7, 376/4): Grunty te leżą blisko przy al. Armii Krajowej. Przeprowadzone przeze mnie pomiary orientacyjne wykazały, że hałas przekracza normę dla przedmieść (65 dB) od 5 do 15 dB. Przeznaczenie tych działek pod funkcje mieszkaniowe z uwagi na skażenie hałasem jest wykluczone. Opieranie się Wydziału Energetyki i Ekologii na "Strategicznej Mapie Hałasu" (czystym modelu matematycznym ignorującym ukształtowanie terenu) jest błędem. Teren ten idealnie nadaje się na pas zieleni izolacyjnej parku. Pozwoli to również na realizację odrzucanych w Budżecie Obywatelskim projektu Parku widokowego Jasień, który upadały z powodu m.in. braku dojścia do Leszczynowej

• Strefa 017-M/U31 (działki prywatne 357/8, 357/7, 357/6, 357/17): Planiści w MPZP nr 2348 wyznaczyli w tym miejscu dominantę kompozycyjną, która stanowi krajobrazowe serce i punkt zborny całej tutejszej przestrzeni. Świadczy o tym kluczowy fakt planistyczny : to właśnie do tej dominanty zbiegają się osie widokowe wyznaczone z w sąsiedniej strefie 016-MN21. Roztacza się stąd unikalna, szeroka panorama na Gdańsk, Morenę i Trójmiejski Park Krajobrazowy. Wykorzystanie tego unikalnego układu przestrzennego poprzez utworzenie tu publicznego tarasu lub wieży widokowej wpisywałoby się wprost w założenia kompozycyjne planu z 2007 r. Zabudowanie tych działek i zablokowanie zbiegu osi widokowych byłoby niepowetowaną, bezprawną stratą dla ładu przestrzennego i krajobrazu całej dzielnicy.

• Strefa 003-M23 (działki prywatne w obrębie 49 o numerach: 374/35, 375/3, od 619/37 do 619/65, 372/1, 368/11, 369/28, 786): Zabezpieczenie tych konkretnych nieruchomości jest niezbędne dla zachowania integralności krajobrazowej i przyrodniczej całego projektowanego parku. Z terenu wyżej wymienionych działek rozciąga się unikalna, szeroka panorama Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem otwartego widoku w kierunku Otomińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Działki te stanowią naturalne przedłużenie punktów obserwacyjnych i ciągów rekreacyjnych, a ich ewentualne zabudowanie zablokowałoby unikalne korytarze wizualne, które stanowią o unikalnej tożsamości topograficznej tej części dzielnicy.

• Strefy 003-M23 oraz 008-22 (działki miejskie w obrębie 48 o numerach: 33/3, 33/4, 33/7, 34/4, 34/6, 31/4, 31/5, 31/6; oraz działki prywatne w obrębie 48 o numerach: 34/1, 36/2, 37/2, 50/1): Z obszaru tych działek rozciąga się spektakularna, niczym nieprzysłonięta panorama Gdańska w kierunku Otomińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. To właśnie w tej lokalizacji podjąłem już wcześniej formalną próbę utworzenia parku w ramach Budżetu Obywatelskiego. Inicjatywa ta została jednak intencjonalnie zablokowana przez urzędników oraz komunalne spółki mieszkaniowe i nawet nie dopuszczono jej do etapu głosowania mieszkańców, odrzucając projekt arbitralnie na etapie uzgodnień wewnętrznych z Wydziałami i Jednostkami organizacyjnymi Miasta Gdańska. Jako powód wskazano trwające zmiany planistyczne oraz zainteresowanie się działkami miejskimi Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS), które planuje przeznaczyć ten unikalny taras widokowy pod budowę bloków mieszkalnych. Wykup działek prywatnych (34/1, 36/2, 37/2, 50/1) i scalenie ich z działkami miejskimi pod jednolity Park Miejski to jedyna i ostatnia szansa, by powstrzymać TBS przed bezpowrotnym zniszczeniem tego cennego krajobrazowo terenu, który powinien służyć całemu społeczeństwu, a nie celom komercyjnej zabudowy kubaturowej.

   

WNIOSKI KOŃCOWE

Wykup lub zamiana gruntów prywatnych na cele publiczne w wyznaczonym obszarze 36,59 ha jest w 100% uzasadniony ekonomicznie i społecznie. Nie stanowi niegospodarności, lecz jest realizacją ustawowych zadań własnych gminy w zakresie ochrony środowiska i kształtowania ładu przestrzennego.

1. Miasto Gdańsk i tak jest zobowiązane do wykupu części tych gruntów pod planowaną rezerwę drogową (Nowa Stężycka, drogi lokalne towarzyszące). Zrobienie tego teraz, zanim deweloperzy bezprawnie zabetonują te tereny, pozwoli na zakup gruntu po znacznie niższej cenie.

2. Na terenie planowanego parku już teraz rośnie , samoistny las mieszany (brzozy, sosny, dęby). Miasto zyskuje gotowy drzewostan, co eliminuje ogromne koszty nasadzeń początkowych – nakłady inwestycyjne ograniczą się jedynie do małej architektury, wytyczenia ścieżek pieszo-rowerowych, stref grillowych oraz niezbędnych na Jasieniu, w pełni ogólnodostępnych, wygrodzonych psich parków. Warto podkreślić, że istniejące w dzielnicy wybiegi dla psów są w przeważającej części zlokalizowane na terenach prywatnych, są tworzone przez deweloperów, spółdzielnie lub wspólnoty mieszkaniowe i zarządzane przez zarządców nieruchomości . W efekcie zarządcy tych nieruchomości mogą w dowolnym momencie wprowadzić punkty kontroli dostępu (zamki kodowe, bramki na klucz), odcinając od nich mieszkańców sąsiednich obszarów. Niedobór publicznych, otwartych dla każdego wybiegów skutkuje tym, że psy są powszechnie puszczane luzem na terenach cennych przyrodniczo, co generuje stałe zagrożenie dla dzikiej fauny – w otoczeniu Zielonego Stawu dochodzi do przypadków zagryzania młodych zająców. Dopiero utworzenie wybiegów w ramach struktur parku miejskiego zapewni trwałą, bezpieczną i wolną od barier infrastrukturę dla właścicieli czworonogów z całego Jasienia.

3. Odblokowanie potencjału partycypacji społecznej i zewnętrznych źródeł finansowania (Budżet Obywatelski): Uregulowanie struktury własnościowej i przejęcie tych terenów przez GZZ trwale odblokuje stłumiony dotychczas potencjał społeczny mieszkańców. W obecnym stanie prawnym wszelkie oddolne inicjatywy są paraliżowane – sztandarowym przykładem są dwa niezależne projekty parków (w tym projekt parku widokowego), które mieszkańcy złożyli w ostatnich edycjach Budżetu Obywatelskiego. Oba wnioski zostały bezwzględnie odrzucone przez Miasto na etapie weryfikacji formalnej wyłącznie ze względów własnościowych (brak władania gruntem przez Gminę). Przejście terenu w zasób komunalny otworzy mieszkańcom legalną drogę do aktywnego współfinansowania infrastruktury parkowej z pominięciem bezpośrednich wydatków z budżetu GZZ. W kolejnych edycjach BO obywatele będą mogli sukcesywnie zgłaszać i realizować konkretne elementy parku – od sieci oświetlonych alejek spacerowych, przez małą architekturę, aż po kluczową pod kątem tożsamości dzielnicy inwestycję: Wieżę Widokową na Nyskiej Górze co było przedmiotem zgłoszenia do tegorocznej edycji BO . Należy podkreślić, że z uwagi na unikalne ukształtowanie topograficzne tego wzniesienia, obiekt ten zyskałby rangę ponadlokalnej atrakcji turystycznej na skalę całego Gdańska. Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych i dobrej widoczności, z platformy obserwacyjnej na Nyskiej Górze roztaczałaby się spektakularna, panoramiczna perspektywa obejmująca nie tylko pełną sylwetkę Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i Moreny, ale również rozległe poldery Żuław Gdańskich, a przy użyciu optyki – nawet zarys zamku krzyżackiego w Malborku. Stworzenie tak unikalnego punktu na mapie Gdańska, sfinansowanego bezpośrednio przez narzędzia demokracji partycypacyjnej, byłoby modelowym przykładem nowoczesnego zarządzania przestrzenią publiczną, która zamiast generować koszty, staje się wizytówką całej rezerwacji krajobrazowej Południa Gdańska ale do tego jest potrzebny wykup gruntów.

Wobec powyższego, żądamy podjęcia natychmiastowych negocjacji z właścicielami prywatnymi i zabezpieczenia struktury własnościowej pod Park Widokowo-Leśno-Ekologiczny Jasień.

Z poważaniem,

Mieszkańcy Gdańska