W środę 22 lipca dowiedzieliśmy się, że koncert zespołu Батюшка (Batushka), zaplanowany jako finał Festiwalu Frytka OFF 2026 w sobotę 25 lipca, został odwołany. Powodem była petycja złożona 19 lipca przez grupę mieszkańców Częstochowy, przyjęta przez Urząd Miasta 21 lipca. Decyzja zapadła w ciągu jednego dnia.
Z tego też powodu, my, mieszkanki i mieszkańcy Częstochowy, uczestniczki i uczestnicy Festiwalu Frytka OFF oraz osoby przyjezdne, które planowały ten weekend spędzić w Częstochowie zwracamy się do Prezydenta Miasta Częstochowy o przywrócenie koncertu do programu Festiwalu oraz o publiczne wyjaśnienie podstawy tej decyzji.
Dlaczego:
- Art. 25 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że władze publiczne są zobowiązani zachować bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych. Usunięcie artysty z programu miejskiego festiwalu dlatego, że jego twórczość nie podoba się jednej wspólnocie wyznaniowej, jest zaprzeczeniem tej zasady.
- Wolność twórczości artystycznej jest gwarantowana w art. 73 Konstytucji RP. Art. 54 ust. 2, który to zakazuje cenzury prewencyjnej. Odwołanie zaplanowanego występu na cztery dni przed terminem, z powodu treści artystycznych, jest właśnie takim działaniem uprzedzającym.
- W petycji przywołano art. 196 Kodeksu karnego. Przepis ten dotyczy umyślnego znieważenia przedmiotu czci religijnej, jednak sam fakt, że ktoś poczuł się urażony, nie wypełnia jego znamion. Rozstrzyganie o tym należy do sądu, nie do organu wykonawczego gminy. Zespół Batushka koncertuje legalnie w Polsce i za granicą od 2016 roku.
- Argument o finansowaniu ze środków publicznych działa w obie strony: budżet miasta tworzą także osoby niewierzące i osoby o innych przekonaniach. Frytka OFF to Częstochowski Festiwal Kultury Alternatywnej, a jego tożsamość od 2011 roku opiera się na kulturze niezależnej. Wstęp jest wolny, ale nieobowiązkowy; koncert był ostatnim, nocnym punktem programu.
- Jeżeli 56 podpisów wystarczy, by usunąć artystę z programu miejskiej imprezy, to program każdego przyszłego wydarzenia kulturalnego w Częstochowie będzie zależał od tego, kto pierwszy złoży pismo. Dotyczy to również teatru, galerii, kina czy biblioteki miejskiej.
Szanujemy prawo autorów pierwotnej petycji do wyrażenia swojego zdania. Prosimy jedynie, by nasze zdanie zostało rozpatrzone z taką samą uwagą i w tak samo szybkim czasie.