Adresat:
Rada Miasta Torunia
za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Torunia
ul. Wały gen. Sikorskiego 8
87-100 Toruń
Podmiot wnoszący petycję:
Inicjatywa Społeczna "Wydma Rudacka"
działająca w imieniu grupy mieszkańców Torunia, których wykaz wraz z podpisami stanowi załącznik nr 1 do niniejszej petycji
PETYCJA
w sprawie nadania nazwy rondu budowanemu na skrzyżowaniu ulic Okólnej i Strzałowej w Toruniu
Podstawa prawna: art. 2 ust. 3 pkt 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870); kompetencja adresata: art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
I. Przedmiot petycji
Nadanie nazwy rondu budowanemu w ramach zadania inwestycyjnego pn. „Budowa ronda na skrzyżowaniu ulic Okólna - Strzałowa w Toruniu", którego zakończenie planowane jest na listopad 2026 r.
II. Żądanie
Wnosimy o podjęcie przez Radę Miasta Torunia uchwały w sprawie nadania nazwy przedmiotowemu rondu. Przedkładamy do rozważenia propozycje nazw wyłonione w toku nieformalnych konsultacji społecznych prowadzonych od lipca 2026 r. z mieszkańcami Rudaka, Stawek i pozostałych części Torunia za pośrednictwem serwisu społecznościowego Wydma Rudacka na Facebooku. Wskazujemy przy tym wyraźnie, że ostateczny wybór nazwy, w tym ewentualne przyjęcie rozwiązania innego niż wskazane poniżej propozycje, pozostaje w wyłącznej kompetencji Rady Miasta Torunia.
III. Geneza i przebieg konsultacji
Rondo u zbiegu ulic Okólnej i Strzałowej powstaje bez przeprowadzenia jakichkolwiek konsultacji społecznych z mieszkańcami Rudaka i Stawek - nie tylko w zakresie jego nazwy, ale również w zakresie samego charakteru inwestycji. Realizacja ronda o znacznie większych niż osiedlowe parametrach (średnica większa niż skrzyżowania z wyspą centralną na Trasie Średnicowej na prawobrzeżu), zamiast rozwiązania odpowiadającego skalą charakterowi tej części lewobrzeża, budziła kontrowersje mieszkańców od samego początku prac.
Budowa rozpoczęła się w połowie czerwca 2026 r. od wycinki drzew na obszarze około ćwierć hektara, przeprowadzonej w środku okresu lęgowego ptaków - bez uprzedniego zapytania mieszkańców o zdanie co do zasadności i zakresu takiego rozwiązania.
Wobec braku ze strony miasta jakiegokolwiek procesu konsultacyjnego, mieszkańcy Torunia, za pośrednictwem serwisu społecznościowego Wydma Rudacka, przeprowadzili własną, nieoficjalną inicjatywę konsultacyjną: zebranie propozycji nazw, ich jawne omówienie, a następnie głosowanie w formie ankiety otwartej dla wszystkich zainteresowanych.
Pragniemy podkreślić nieoficjalny charakter tych konsultacji, mają one wyłącznie charakter opiniotwórczy i nie zastępują formalnych procedur, do których miasto jest zobowiązane.
Nie chcąc stawiać Rady Miasta Torunia ani doraźnej Komisji ds. Nazewnictwa Ulic przed pojedynczą, narzuconą propozycją, przedstawiamy poniżej kilka nazw, które uzyskały poparcie lokalnej społeczności, pozostawiając wybór między nimi lub przyjęcie innego rozwiązania w gestii Rady.
IV. Proponowane nazwy
1. Rondo Toruńskich Konsultacji Społecznych
Konsultacje społeczne są jednym z podstawowych narzędzi demokracji lokalnej i umożliwiają mieszkańcom realny wpływ na decyzje dotyczące ich najbliższego otoczenia, a władzy samorządowej dają wiedzę, jak planowane inwestycje odbierane są przez tych, których bezpośrednio dotyczą. Toruń prowadzi wiele formalnych procesów konsultacyjnych, co samo w sobie zasługuje na uznanie.
Trwająca od czerwca 2026 r. przebudowa skrzyżowania ulic Okólnej i Strzałowej wiązała się z wycinką kilkudziesięciu dojrzałych drzew, które przez lata pełniły funkcję ochronną i estetyczną dla tej części lewobrzeża. Decyzja o wycince oraz zakres inwestycji były dla większości mieszkańców ogromnym zaskoczeniem i spotkały się ze sprzeciwem dużej części lokalnej społeczności, wyrażanym m.in. za pośrednictwem portali społecznościowych. W odczuciu wnoszących petycję miasto w ogóle nie konsultowało z mieszkańcami zakresu inwestycji oraz wycinki drzew, w związku z czym głos mieszkańców nie znalazł odzwierciedlenia w ostatecznym kształcie realizowanej inwestycji.
Wnoszącym petycję zależy przede wszystkim na podkreśleniu, jak istotne dla zaufania mieszkańców do samorządu jest nie tylko samo przeprowadzenie procesu konsultacji, ale przede wszystkim faktyczne uwzględnienie ich wyników w podejmowanych decyzjach - a tam, gdzie nie jest to możliwe, rzetelne i indywidualne wyjaśnienie, dlaczego określone głosy mieszkańców nie mogły zostać uwzględnione.
2. Rondo Niedźwiedzia Wojtka
Wojtek był syryjskim niedźwiedziem brunatnym, adoptowanym w 1942 r. przez żołnierzy 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa. Wychowany wśród żołnierzy, wpisany do stanu kompanii, awansowany do stopnia kaprala - towarzyszył jednostce w szlaku bojowym przez Palestynę, Egipt i Włochy. Podczas bitwy o Monte Cassino w maju 1944 r. brał czynny udział w zaopatrywaniu artylerii, przenosząc skrzynie z amunicją; od tego czasu wizerunek niedźwiedzia z pociskiem stał się nieoficjalnym symbolem 22. Kompanii. Po wojnie trafił wraz z żołnierzami do Szkocji, gdzie zamieszkał w ogrodzie zoologicznym w Edynburgu; zmarł w 1963 r. Jego historia doczekała się licznych upamiętnień w Polsce i na świecie (pomników m.in. w Żaganiu, Szymbarku, Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Szczecinie i Sopocie), a także filmu animowanego i materiałów edukacyjnych przygotowanych przez IPN.
Nazwa ta koresponduje z charakterem nazewnictwa okolicznych ulic osiedli lewobrzeżnego Torunia, w przeważającej mierze związanych z tradycją wojskową (Gen. Andersa, Gen. Grota-Roweckiego, Artyleryjska, Husarska, Beliny-Prażmowskiego, Majora Hubala, Gen. Hallera). W bezpośrednim sąsiedztwie ronda znajduje się Szkoła Podstawowa nr 12, dla której uczniów historia Wojtka może stanowić punkt wyjścia do edukacji o historii, przyjaźni i odpowiedzialnym stosunku do zwierząt. Propozycja spotkała się z bardzo pozytywnym odzewem uczestników nieformalnych konsultacji.
3. Rondo Pamięci Wyciętych Drzew
Wycinka około 30 drzew (ok. ćwierć hektara zieleni) pod budowę ronda przy Okólnej i Strzałowej, przeprowadzona w połowie czerwca 2026 r. w środku okresu lęgowego ptaków, wywołała powszechne oburzenie mieszkańców lewobrzeża. Do Prokuratury Rejonowej Toruń-Wschód wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku, polegającego na niszczeniu siedlisk i gniazd ptaków w okresie lęgowym; kilka tygodni później prokuratura potwierdziła wszczęcie postępowania w tej sprawie, mimo tego iż Miejski Zarząd Dróg wskazywał, że prace przeprowadzono zgodnie z prawem - w oparciu o ekspertyzę ornitologiczną.
Mieszkańcy zwracali uwagę na rozrzucone na ziemi resztki ptasich gniazd oraz zdezorientowane ptaki krążące przez kilka dni nad wyciętym zagajnikiem, który poza funkcją siedliskową pełnił także rolę naturalnego bufora akustycznego dla sąsiadujących bloków i domów.
Nazwa ma charakter memoratywny: przypomina cenę, jaką lokalna przyroda zapłaciła za realizację tej inwestycji, oraz znaczenie rzetelnej oceny środowiskowej poprzedzającej podobne prace w przyszłości.
4. Rondo Stanisława Barei
Stanisław Bareja był reżyserem i scenarzystą, mistrzem komedii czerpiącej z absurdów codzienności PRL: kolejek, przepisów, pieczątek i urzędniczej niekompetencji. Jego twórczość, mimo osadzenia w realiach minionej epoki, pozostaje celnym komentarzem do sytuacji, w których system komplikuje sprawy proste i traktuje obywatela jako przeszkodę w sprawnym funkcjonowaniu urzędu - zjawiska ponadczasowego i niezwiązanego z konkretną formacją polityczną.
Nazwa ta ma charakter adekwatny do stylu twórczości patrona i nie stanowi porównania współczesnego Torunia do PRL, lecz przypomnienie, że z absurdem najlepiej radzić sobie zdrowym rozsądkiem i poczuciem humoru. Ulice Stanisława Barei istnieją już w kilku miastach (m.in. Warszawa, Kutno, Aleksandrów Łódzki), a ronda jego imienia funkcjonują w Krakowie i Jeleniej Górze; najbliższą miejscowością z ulicą Barei jest sąsiednie Silno.
Dziękujemy za rozpatrzenie naszej petycji i uwzględnienie przedstawionych propozycji dla nazwy ronda przy skrzyżowaniu Okólnej oraz Strzałowej.