PETYCJA – NIE DLA HAŁASU Z MOTOPARK TORUŃ

PETYCJA W INTERESIE PUBLICZNYM W SPRAWIE UCIĄŻLIWOŚCI ŚRODOWISKOWYCH ZWIĄZANYCH Z CAŁOKSZTAŁTEM
DZIAŁALNOŚCI TORU MOTOPARK TORUŃ - NIE DLA HAŁASU!

Adresat: 

Prezydent Miasta Torunia - Paweł Gulewski
jako organ ochrony środowiska
ul. Wały gen. Sikorskiego 8,
87-100 Toruń

Wnoszący petycję

Łukasz Broniszewski
ul. Mickiewicza 7/28, 87-100 Toruń
działający w interesie publicznym, w imieniu własnym oraz mieszkańców popierających niniejszą petycję

My, niżej podpisani mieszkańcy Torunia, w szczególności osiedli Brzezina, Bielany, Wrzosy, Bydgoskie Przedmieście i Zieleniec, zwracamy się z petycją o podjęcie pilnych działań w związku z narastającymi uciążliwościami środowiskowymi generowanymi przez działalność toru MotoPark Toruń, zlokalizowanego na terenie Lotniska Bielany.

Podstawę niniejszej petycji stanowi art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, albowiem jest ona wnoszona w interesie publicznym i dotyczy życia zbiorowego mieszkańców oraz ochrony wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego. Zgodnie z art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska. 

Zgodnie z art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska organ powinien prawidłowo ustalić rodzaj terenów podlegających ochronie akustycznej. Zgodnie zaś z art. 115a tej ustawy, w przypadku stwierdzenia na podstawie pomiarów przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, organ wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, w której mogą zostać określone również wymagania dotyczące czasu pracy źródeł hałasu oraz obowiązków pomiarowych.
Niezależnie od tego, zgodnie z art. 362 POŚ, organ ochrony środowiska może nałożyć obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko, jeżeli działalność podmiotu negatywnie na nie oddziałuje. Nasze żądania opieramy również na art. 68 i 74 Konstytucji RP, gwarantujących prawo do ochrony zdrowia i nakładających na władze obowiązek zapobiegania degradacji środowiska.

Przedmiotem niniejszej petycji nie jest hałas lotniczy ani hałas związany z eksploatacją lotniska jako infrastruktury lotniczej, lecz hałas pochodzący z odrębnej działalności toru motoryzacyjnego prowadzonej na tym terenie.

UZASADNIENIE

Problem uciążliwości akustycznych generowanych przez MotoPark Toruń nie dotyczy wyłącznie incydentalnych imprez masowych, lecz całokształtu regularnej działalności obiektu, w tym zawodów, treningów driftowych, jazd na płytach poślizgowych oraz najmu komercyjnego toru.

Hałas ten ma charakter wielogodzinny, regularny, cykliczny i obejmuje gwałtowne przyspieszenia, pracę silników na wysokich obrotach oraz pisk opon, stanowiąc uciążliwy hałas impulsowy i tonalny. Tego rodzaju hałas nie zawsze jest adekwatnie odzwierciedlany przez wskaźniki uśrednione, takie jak LAeq, ponieważ krótkotrwałe epizody o bardzo dużym natężeniu mogą zostać w nich zaniżone.

Według relacji mieszkańców zjawisko to ma charakter wysoce powtarzalny. Od początku bieżącego roku, spośród 11 minionych weekendów, w 6 odnotowano hałaśliwą aktywność toru, obejmującą łącznie 13 dni wolnych od pracy. Informacja zebrana na dzień 19.03.2026 r. Oznacza to, że ponad połowa weekendów wiąże się z ogromnym hałasem, co przemawia za uznaniem tych uciążliwości za regularne, a nie incydentalne.

Skala i powtarzalność oddziaływania wskazują, że nie mamy do czynienia z incydentalnymi zdarzeniami, lecz ze stałym źródłem hałasu w rozumieniu przepisów ochrony środowiska.

O skali uciążliwości nie decyduje przy tym wyłącznie maksymalny poziom hałasu pojedynczego przejazdu, lecz łączne występowanie trzech czynników: wysokiej częstotliwości wydarzeń, znacznej emisji akustycznej najbardziej hałaśliwych aktywności oraz bliskości terenów zamieszkałych i rekreacyjnych.

W bezpośrednim zasięgu oddziaływania obiektu znajdują się tereny podlegające szczególnej ochronie. Z uwagi na otwarty teren płyty lotniska z utwardzoną nawierzchnią i brak naturalnych barier akustycznych, hałas rozchodzi się bez przeszkód na znaczne odległości. Oczekujemy właściwej kwalifikacji tych obszarów zgodnie z rozporządzeniem o dopuszczalnych poziomach hałasu, w szczególności: terenów zabudowy mieszkaniowej (Bielany, Zieleniec, Brzezina, Wrzosy, Bydgoskie Przedmieście i inne), budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży (szkoły, przedszkola, akademiki i obiekty dydaktyczne UMK, ROD-y), terenów szpitali (Wojewódzki Szpital Zespolony) oraz terenów rekreacyjno-wypoczynkowych (Barbarka).

Zwracamy ponadto uwagę, że ocena oddziaływania działalności toru nie może ograniczać się wyłącznie do komfortu życia mieszkańców, lecz powinna uwzględniać także wpływ na cenne przyrodniczo obszary forteczne i leśne znajdujące się w jego otoczeniu. Szczególne znaczenie mają tu toruńskie forty, stanowiące istotne miejsca zimowania, migracji i koncentracji nietoperzy objętych ochroną gatunkową.

Obszar Natura 2000 „Forty w Toruniu” (PLH040001) stanowi istotne zimowisko nietoperzy, w tym gatunków takich jak mopek (Barbastella barbastellus), nocek duży (Myotis myotis) oraz inne gatunki z rodzaju Myotis i Plecotus, objętych ochroną na poziomie krajowym i unijnym.

Obszar Natura 2000 „Forty w Toruniu” obejmuje m.in. Fort V, a dokumenty dotyczące tego obszaru wskazują zarazem, że znaczenie dla ochrony nietoperzy mają także obiekty fortowe niewłączone do samego obszaru Natura 2000, w tym Fort VII oraz Fort VIII. Oznacza to, że presja akustyczna generowana regularnie przez tor powinna zostać zbadana również z perspektywy wpływu na gatunki chronione i ich siedliska, zwłaszcza w kontekście długotrwałego, impulsowego i powtarzalnego hałasu.

W sytuacji istnienia uzasadnionych wątpliwości co do oddziaływania hałasu na gatunki chronione zasadne jest zastosowanie podejścia ostrożnościowego i przeprowadzenie odpowiednich ustaleń przyrodniczych.

Zwracamy również uwagę, że obiekt pierwotnie powstał jako ośrodek szkolenia kierowców i doskonalenia techniki jazdy, a jego obecna, intensywna ewolucja w stronę toru wyścigowego i driftowego budzi wątpliwości. Wymaga to sprawdzenia, czy działalność ta posiada odpowiednie zgody środowiskowe. 

Problem będący przedmiotem niniejszej petycji nie ma charakteru nowego ani incydentalnego. Już w 2023 r. do władz miasta została skierowana petycja nr 8/2023 podpisana przez 132 osoby dotycząca ograniczenia hałasu generowanego przez samochody i motocykle ścigające się na torze Motopark Toruń w okolicy lotniska Bielany. W BIP Miasta Torunia opublikowano następnie odpowiedź na tę petycję, co potwierdza, że problem był organom miasta znany od dawna. Skoro mimo wcześniejszej interwencji mieszkańców uciążliwości nadal występują i - według relacji mieszkańców oraz analizy dostępnych informacji o aktywnościach toru - mają wyraźnie narastający charakter, uzasadnione jest obecnie podjęcie bardziej stanowczych i systemowych działań kontrolnych oraz naprawczych.

Ponadto, charakter tej działalności uzasadnia potrzebę zbadania także oddziaływań pyłowych i emisyjnych (tlenki azotu, pyły PM10/PM2.5, mikrocząstki opon).

Należy również podkreślić, że obecny sposób funkcjonowania obiektu prowadzi do nierównego rozłożenia kosztów i korzyści społecznych. Korzyści z komercyjnego i sportowego wykorzystania toru czerpie ograniczona grupa użytkowników oraz podmiot prowadzący obiekt, natomiast koszty środowiskowe i społeczne - w postaci hałasu, pogorszenia warunków wypoczynku i życia, ograniczenia spokojnego korzystania z terenów rekreacyjnych oraz potencjalnego oddziaływania na obszary cenne przyrodniczo - ponoszą mieszkańcy i otoczenie przyrodnicze. Taki stan rzeczy narusza zasadę równoważenia interesu prywatnego z dobrem wspólnym i wymaga aktywnej reakcji organów ochrony środowiska.

Celem niniejszej petycji nie jest kwestionowanie samego istnienia obiektu, lecz zapewnienie równowagi pomiędzy jego funkcjonowaniem a prawem mieszkańców do spokojnego życia i wypoczynku.

W związku z powyższym oczekujemy wykonania obowiązków ustawowych i wnosimy o:

1. Przeprowadzenie kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska na podstawie art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (dalej: „POŚ”), obejmującej sposób użytkowania obiektu, rodzaje prowadzonej działalności, częstotliwość najbardziej uciążliwych aktywności oraz zgodność aktualnej eksploatacji z dokumentacją stanowiącą podstawę realizacji i użytkowania obiektu.
   
   W przypadku stwierdzenia naruszeń lub uzasadnionego podejrzenia naruszeń - wystąpienie do właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o podjęcie działań należących do jego kompetencji.
   
2. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w tym kontroli, kwalifikacji terenów oraz pomiarów stanowiących podstawę do zastosowania instrumentów przewidzianych w art. 115a oraz art. 362 POŚ.
   
3. Ustalenie, z podaniem podstawy faktycznej i prawnej, które tereny w zasięgu oddziaływania obiektu podlegają ochronie akustycznej, z przyporządkowaniem ich do kategorii wskazanych w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
   
4. Przeprowadzenie pomiarów w większej liczbie punktów (więcej niż dwóch), reprezentatywnych dla faktycznie zgłaszanych uciążliwości i terenów chronionych akustycznie. Pomiary powinny zostać wykonane podczas najbardziej uciążliwych form użytkowania (drifting, wydarzenia weekendowe) oraz w dniach i godzinach największej faktycznej aktywności obiektu, z zastosowaniem metodyk referencyjnych właściwych dla hałasu środowiskowego, w tym metodyki dla hałasu impulsowego pochodzącego z instalacji lub urządzeń, a nie wyłącznie na podstawie uśrednień.
   
5. Ustalenie, jakie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenia, zgłoszenia lub inne akty administracyjne stanowiły podstawę realizacji i eksploatacji obiektu oraz czy obecna skala (drifting, wyścigi) mieści się w granicach ocenionego uprzednio oddziaływania wraz ze wskazaniem, czy doszło do istotnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu przepisów prawa ochrony środowiska.
   
6. Zobowiązanie prowadzącego obiekt do przedstawienia harmonogramu użytkowania z rozbiciem na rodzaje aktywności (treningi, najem komercyjny, drifting, płyty poślizgowe, imprezy masowe, szkolenia ODTJ).
   
7. Rozważenie wydania decyzji nakładającej obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko na podstawie art. 362 POŚ, w szczególności poprzez wprowadzenie ograniczeń godzinowych i dniowych dla najbardziej hałaśliwych aktywności (np. wykluczenie niedziel) oraz nałożenie obowiązku zastosowania barier lub osłon akustycznych.
   
8. Podjęcie działań tymczasowych do czasu zakończenia postępowania, ograniczających najbardziej uciążliwe aktywności w niedziele i święta oraz w godzinach szczególnie wrażliwych społecznie.
   
9. Udostępnienie mieszkańcom pełnej dokumentacji z kontroli i pomiarów wykonanych w maju 2023 r., w tym protokołów kontroli, sprawozdań pomiarowych, metodyki, lokalizacji punktów oraz uzasadnienia doboru punktów pomiarowych.
   
10. Zbadanie, czy działalność obiektu nie oddziałuje negatywnie na cenne przyrodniczo obszary forteczne i leśne znajdujące się w jego otoczeniu, w tym na siedliska oraz miejsca zimowania, migracji i koncentracji nietoperzy objętych ochroną gatunkową, a w razie potrzeby - zwrócenie się do właściwych organów ochrony przyrody o zajęcie stanowiska lub podjęcie działań w ramach ich kompetencji.
    W zakresie spraw należących do właściwości innych organów, w szczególności organów ochrony przyrody lub inspekcji ochrony środowiska, wnosimy o niezwłoczne przekazanie sprawy według właściwości lub podjęcie współdziałania między organami.
    

W celu zapewnienia przejrzystości działań, w odpowiedzi na niniejszą petycję prosimy o jednoznaczne wskazanie:

1. Czy i kiedy zostanie wszczęta kontrola z art. 379 POŚ?
   
2. Jakie tereny organ uznaje za chronione akustycznie?
   
3. Czy organ posiada dokumentację z pomiarów z 2023 r. i czy ją udostępni?
   
4. Czy organ widzi podstawy do zastosowania art. 115a lub art. 362 POŚ?
   
5. Czy obecna działalność obiektu była oceniona w dokumentacji środowiskowej i budowlanej?
   
6. Czy organ zbadał lub zamierza zbadać wpływ regularnego hałasu generowanego przez tor na obszary forteczne i leśne w otoczeniu obiektu, w szczególności w kontekście ochrony nietoperzy i innych gatunków chronionych?
7. Czy organ zamierza przekazać część sprawy właściwym organom, w szczególności WIOŚ lub organom ochrony przyrody, a jeśli tak — w jakim zakresie?

Liczymy na merytoryczne i pilne potraktowanie niniejszej petycji oraz realizację kompetencji, do jakich zobowiązany jest Prezydent Miasta Torunia jako organ ochrony środowiska i rzetelne jej rozpatrzenie.

Oczekujemy odpowiedzi zawierającej konkretne ustalenia faktyczne i prawne, a nie ogólne odniesienia do przepisów.

Łukasz Broniszewski    Skontaktuj się z autorem petycji