PETYCJA W SPRAWIE OCHRONY TERENU ALT BUCHHOLZ (STARE BUKOWO)
do wszystkich zainteresowanych
1. Władze Uniwersytetu Szczecińskiego
2. Prezydent Miasta Szczecin
3. Rada Miasta Szczecin
4. Krajowy Zasób Nieruchomości
do wiadomości:
-Prokuratoria Generalna
-Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
-Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie
-media
Wobec kolejnej próby sprzedaży przez Uniwersytet Szczeciński terenu zielonego przy dawnym folwarku Alt Buchholz (działka 10/6, obręb 3067) wzywamy władze Uniwersytetu Szczecińskiego, Gminę Miasto Szczecin oraz wszystkie zainteresowane strony do zorganizowania i podjęcia wspólnych rozmów w celu wypracowania rozwiązania, które pozwoli zachować ten wyjątkowy obszar i zapobiegnie jego zabudowie.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w oświadczeniu Uniwersytetu Szczecińskiego, że sprzedaż działki „nie godzi w interes społeczności lokalnej”. Od sześciu lat mieszkańcy prowadzą działania na rzecz ochrony Alt Buchholz w ramach inicjatywy „Uratujmy Alt Buchholz”. W czasie prac nad aktualizacją Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Szczecina w 2022 roku do Urzędu Miasta wpłynęły liczne wnioski o objęcie tego terenu ochroną . Powstały dwa listy otwarte skierowane do władz miasta i uczelni, odbyły się demonstracje, społeczne akcje sprzątania oraz spacery edukacyjne po terenie dawnego folwarku i parku podworskiego.
Już cztery lata temu jako strona społeczna złożyliśmy do Urzędu Miasta wniosek o utworzenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Stare Bukowo - Alt Buchholz”, opierając go na opiniach uznanych specjalistów z zakresu urbanistyki i botaniki oraz stanowisku Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Z kolei w 2024 roku, podczas pierwszej próby sprzedaży działki przez Uniwersytet Szczeciński, zorganizowaliśmy protesty, które przy wsparciu środowisk społecznych i radnych doprowadziły do wstrzymania przetargu.
Obecna próba sprzedaży ponownie spotkała się z szerokim sprzeciwem społecznym. Sprawa wzbudza zainteresowanie zarówno lokalnych, jak i ogólnopolskich mediów, a dyskusja prowadzona przez mieszkańców pokazuje, że przyszłość tego miejsca nie jest im obojętna. Alt Buchholz od lat postrzegane jest jako jedno z najcenniejszych terenów zielonych północnego Szczecina - miejsce spacerów, rekreacji i kontaktu z naturą dla mieszkańców wielu okolicznych osiedli. Trudno więc uznać, że jego przyszłość nie dotyczy lokalnej społeczności.
Należy również zauważyć, że ewentualna zabudowa tego terenu stoi w sprzeczności m.in. z Europejskim Zielonym Ładem i Europejskim Prawem o Klimacie, art. 5 Konstytucji RP, Polityką Ekologiczną Państwa 2030 ̶ strategią rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej - PEP2030, a nawet ze Strategią Rozwoju Szczecina na lata 2025-2035, zwłaszcza z celami strategicznymi w wymiarze klimatyczno-środowiskowym.
Dodatkowe kontrowersje budzi fakt, że nieruchomość została przekazana Uniwersytetowi Szczecińskiemu nieodpłatnie przez Skarb Państwa z przeznaczeniem na realizację celów statutowych uczelni. Obecnie planowana jest jej sprzedaż za wielomilionową kwotę.
Mieszkańcy sprzeciwiają się również obowiązującym zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2010 roku, które dopuszczają zabudowę mieszkaniową tego obszaru. Radni Rady Miasta złożyli już dwie interpelacje do Prezydenta Szczecina, zwracając uwagę na konieczność rozważenia utworzenia na tym terenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego.
Istnieje wiele argumentów przemawiających za trwałym zachowaniem tego obszaru w obecnym stanie. Teren sąsiaduje z różnymi formami ochrony przyrody, w tym z projektowanym rezerwatem przyrody. Znajdują się tu cenne mokradła oraz siedliska chronionych gatunków, między innymi kumaka nizinnego. Zachowały się także wyjątkowe walory krajobrazowe i historyczne, takie jak park podworski ze starodrzewem, ruiny dawnego folwarku oraz zabytkowy głaz z inskrypcjami.
Nie można również pomijać znaczenia tego miejsca dla klimatu miasta. Obszar pełni ważną funkcję retencyjną, wspiera naturalną wymianę powietrza i stanowi element korytarza ekologicznego łączącego Puszczę Wkrzańską z terenami zieleni miejskiej. Jego zabudowa oznaczałaby bezpowrotną utratę cennych siedlisk, starodrzewu oraz charakterystycznego krajobrazu tej części Szczecina.
Warto również spojrzeć na sprawę z perspektywy rozwoju miasta. Szczecin od lat zmaga się z niekorzystnymi trendami demograficznymi i spadkiem liczby mieszkańców, dlatego przeznaczanie kolejnych terenów zielonych pod zabudowę mieszkaniową trudno uznać za odpowiedź na rzeczywiste potrzeby miasta. Byłby to kolejny przykład rozlewania się zabudowy na obszary cenne przyrodniczo i rekreacyjnie, zamiast lepszego wykorzystania terenów już zurbanizowanych.
Proponujemy, aby punktem wyjścia do rozmów był złożony w 2022 roku wniosek o utworzenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Stare Bukowo - Alt Buchholz”, obejmującego tereny po obu stronach ulicy Wkrzańskiej. Rozwiązanie to pozwoliłoby pogodzić ochronę przyrody, zachowanie dziedzictwa historycznego oraz potrzeby mieszkańców.
Apelujemy do władz Gminy Miasta Szczecin i Uniwersytetu Szczecińskiego o podjęcie wszelkich dostępnych działań zmierzających do ochrony tego miejsca. W przypadku sprzedaży nieruchomości możliwości zachowania jej obecnego charakteru mogą zostać bezpowrotnie utracone, a odwrócenie skutków takiej decyzji będzie niemożliwe.
Interes mieszkańców oraz ochrona wspólnego dobra powinny mieć pierwszeństwo przed doraźnymi korzyściami finansowymi i proceduralnymi wynikającymi z obowiązujących zapisów planistycznych.