Język białoruski na przejściach granicznych Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Białorusi

Skontaktuj się z autorem petycji

Po co nam język białoruski na przejściach granicznych? Czy warto wspierać ten język?

2019-06-07 18:32:09

Po co nam język białoruski na przejściach granicznych? Czy warto wspierać ten język?

Po pierwsze, białoruski to język niezależności, łącznik pomiędzy historią Wielkiego Księstwa Litewskiego, Białoruskiej Republiki Ludowej (1918 - 1919) i dzisiejszej Republiki Białorusi. Odradza się dzięki działaniom oddolnym, spływa na ulice z uniwersyteckich wydziałów historii czy filologii, przywracany jest pracą aktywistów i nauczycieli, rozpowszechniany przez instytucje kultury, organizacje społeczne i media.

Po drugie, Polskie władze wspierają ten język już od lat pomagając białoruskim organizacjom edukacyjnym, kulturalnym czy mediom, dla których zachowanie rodzimej mowy jest kluczowe.
Instytut Polski w Mińsku, podlegający pod MSZ, używa tylko tego języka przy promocji polskiej kultury.

Po trzecie, władze centralne w Mińsku również dostrzegły, że własny język jest jednym z filarów niezależności. Obecnie, szukając stacji w metrze czy nazwy ulicy na murach, język rosyjski może być nieprzydatny.

Krótko o historii języka białoruskiego (źródło Wiki):

-język staroruski, ogólnoruski (X – XIV w.)

-język ruski (XIV – XVIII w.) [nazywany także starobiałoruskim i staroukraińskim]

-formowanie języka ruskiego (XV w.)

-złoty wiek, język państwowy w Wielkim Księstwie Litewskim (XVI w.)

-stopniowy upadek (XVIII w.)

-język ludowy (XVIII w.)

-formowanie współczesnego języka białoruskiego (XIX w.)

-rozwój języka (XX w.)

W XIII wieku język ruski stał się językiem państwowym Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pierwsza drukowana książka w tym języku wydana została przez Franciszka Skarynę w 1517 roku. Wydając w latach 1517–1519 księgi Starego Testamentu po rusku (Biblia Franciszka Skaryny), był on autorem drugiego na świecie tłumaczenia Biblii na język niekanoniczny. W XVI wieku jedna z pierwszych kodyfikacji prawa w Europie – tzw. statuty litewskie (1529, 1566, 1588) – pisane były po rusku. Język ruski był też językiem dyplomacji Wielkiego Księstwa Litewskiego, używanym w kontaktach z Rosją i Polską.

Język białoruski w XIX w. (po upadku powstania styczniowego) zaczęto zapisywać w alfabecie polskim, ze względu na zakaz drukowania w języku białoruskim. Dopiero później zastąpiony został cyrylicą (dyskusja na łamach gazety „Naša niva” w 1916 roku). Język ruski był zapisywany także przy pomocy pisma arabskiego (tzw. al-kitaby) przez Tatarów litewskich, którzy zostali osiedleni na terenach Podlasia i Litwy w celu ochrony ziem granicznych przed najazdami Krzyżaków.

Odrodzenie i nowoczesne kształtowanie współczesnego języka białoruskiego nastąpiło dopiero w połowie XIX wieku dzięki twórczości białoruskich i polskich postaci życia literackiego: Jana Barszczewskiego, Władysława Syrokomli, Wincentego Dunina-Marcinkiewicza, Franciszka Bohuszewicza, Adama Hurynowicza i innych pisarzy i poetów. W roku 1918 uzyskał status języka państwowego Białoruskiej Republiki Ludowej, później Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.


Przemysław Kuczyński



Udostępnij tę petycję

Pomóż uzbierać więcej podpisów tej petycji.




Płatne ogłoszenie

petycja zostanie rozreklamowana wśród 3000 os.

Dowiedz się więcej...

Facebook