List otwarty społeczności FRINGE Warszawa do Władz Miasta Stołecznego Warszawy
[english version below]
Warszawa, 10 stycznia grudnia 2026 r.
List otwarty społeczności FRINGE Warszawa
do Władz Miasta Stołecznego Warszawy
Sz. P. Rafał Trzaskowski
Prezydent m.st. Warszawy
Sz. P. Aldona Machnowska-Góra
Zastępczyni Prezydenta m.st. Warszawy
Sz. P. Artur Jóźwik
Dyrektor Biura Kultury
m.st. Warszawy
Prezydium Komisji Kultury i Promocji Miasta
Rady m.st. Warszawy
Szanowni Przedstawiciele i Przedstawicielki Władz Miasta Stołecznego Warszawy,
Jako społeczność FRINGE Warszawa pragniemy wyrazić głębokie zaniepokojenie kierunkiem działań podejmowanych wobec Staromiejskiego Domu Kultury (SDK) oraz konsekwencjami planowanych decyzji dla warszawskiego środowiska sztuki i kultury.
Obserwujemy plany dotyczące zmiany profilu działalności SDK na literacki, podejmowane bez wcześniejszych konsultacji z zespołem instytucji. Szczególne obawy budzi fakt, że zapowiedzianemu przekształceniu nie towarzyszy rzetelna refleksja nad dorobkiem i znaczeniem dotychczasowej, wieloobszarowej działalności kulturalnej instytucji. Pragniemy podkreślić, że SDK jest miejscem realnego spotkania, współpracy oraz wymiany doświadczeń pomiędzy różnymi środowiskami artystycznymi. Stabilność instytucjonalna SDK i Galerii Promocyjnej, jak również przejrzysty system wsparcia, umożliwiają nie tylko budowanie, lecz także pielęgnowanie dziedzictwa sztuki współczesnej. Ograniczenie profilu działań realizowanych w ramach SDK do kontekstu literackiego niesie ze sobą ryzyko osłabienia infrastruktury kulturalnej miasta oraz utraty modelu instytucji zdolnej do reagowania na zmieniające się potrzeby środowisk twórczych i społecznych.
Od 2024 roku SDK z Galerią Promocyjną jest instytucją wspierającą i współorganizującą FRINGE Warszawa. Chcielibyśmy wyraźnie podkreślić nieoceniony wkład SDK i Galerii Promocyjnej w rozwój naszej inicjatywy. To w dużej mierze dzięki temu długoterminowemu wsparciu FRINGE stało się nie tylko jedną z najszybciej rozwijających się niezależnych inicjatyw kulturalnych w Warszawie, ale także kluczowym elementem współczesnego ekosystemu kulturalnego stolicy. FRINGE Warszawa powstało w 2022 roku jako platforma dla oddolnej, niezależnej społeczności artystycznej i kulturalnej. W latach 2022–2025 FRINGE Warszawa rozrosło się z dziewięciu projektów do blisko stu, zgromadziło setki artystów i obecnie przyciąga dziesiątki tysięcy widzów. Współpraca z SDK i Galerią Promocyjną miała kluczowe znaczenie dla tego rozwoju: pozwoliła nam ubiegać się o dotacje miejskie i ministerialne oraz je otrzymać, zaprosić międzynarodowych gości (przy wsparciu Instytutu Adama Mickiewicza), aby mogli obserwować naszą społeczność i uczyć się od niej, a także rozszerzyć współpracę z marginalizowanymi społecznościami, takimi jak migranci, osoby z niepełnosprawnościami i osoby starsze.
W 2025 roku FRINGE obejmowało łącznie 96 wystaw i projektów artystycznych, a także oddzielny program performatywny, które dotarły do ponad 19 000 mieszkańców Warszawy i gości przybyłych do stolicy specjalnie na to wydarzenie. Ten rozwój i integracja społeczności — które zyskały międzynarodowe uznanie w czasopismach poświęconych sztuce współczesnej, takich jak „Hyperallergic”, „E-flux” i „Supermarket” — nie byłyby możliwe bez wsparcia i współpracy Staromiejskiego Domu Kultury.
SDK realizuje programy wykraczające daleko poza jedną dziedzinę. Obejmują one wsparcie osób pracujących w kulturze, działania edukacyjne i wydawnicze, współpracę z diasporami oraz inicjatywami społecznymi, a także autonomiczną działalność Galerii Promocyjnej — najstarszej galerii sztuki współczesnej w Warszawie, od dekad wspierającej młode i debiutujące osoby artystyczne. Galeria Promocyjna regularnie prezentuje wystawy dyplomowe, wystawy zbiorowe pracowni akademickich, zaprasza do współpracy kolektywy artystyczne i kuratorskie, a także gości niezależnych kuratorów, którzy nie posiadają własnych stałych przestrzeni wystawienniczych. Od 2003 roku Galeria Promocyjna organizuje Nagrodę Inicjatywy ENTRY we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie oraz prywatnymi sponsorami, umożliwiając dwóm osobom absolwenckim otrzymanie stypendium i realizację wystawy indywidualnej wraz z towarzyszącym jej katalogiem. Jest to jedyna instytucja w Warszawie, która systematycznie wspiera debiutujących artystów zapewniając stały program kuratorski służący prezentacji tego rodzaju twórczości.
Apelujemy o przejrzystość procesów decyzyjnych oraz o rzeczywiste włączenie zespołu SDKu i współpracujących z nim środowisk w rozmowę o przyszłości instytucji. Warszawa potrzebuje instytucji kultury otwartych, interdyscyplinarnych i odważnych w myśleniu. Staromiejski Dom Kultury w ostatnich latach taką rolę pełnił. Zachowanie tego dorobku, stojącej za nim nazwy oraz kontynuacja działań statutowych SDK leży w interesie całego miasta.
Z wyrazami szacunku,
Społeczność FRINGE Warszawa
[english version]
Warsaw, December 31, 2025
Open Letter from the FRINGE Warszawa Community
to the Authorities of the Capital City of Warsaw
Mr. Rafał Trzaskowski
Mayor of the Capital City of Warsaw
Ms. Aldona Machnowska-Góra
Deputy Mayor of the Capital City of Warsaw
Mr. Artur Jóźwik
Director of the Culture Office
Capital City of Warsaw
Presidium of the Culture and City Promotion Committee
City Council of the Capital City of Warsaw
Dear Representatives of the Authorities of the Capital City of Warsaw,
As the FRINGE Warszawa community, we wish to express our deep concern regarding the actions being taken toward the Staromiejski Dom Kultury (SDK) and the potential consequences of the planned decisions for Warsaw’s art and cultural scene.
We observe the plans to change the profile of SDK’s activities, formulated without prior consultation with the institution’s team. Particular concern is raised by the fact that the planned narrowing of the institution’s profile is not accompanied by a thorough reflection on the achievements of SDK’s past cultural activity. We wish to emphasize that SDK is a place of real meeting, cooperation, and exchange of experiences between various artistic communities. The institutional stability of SDK and Galeria Promocyjna, as well as a transparent system of support, make it possible to not only build but to nurture a legacy of contemporary art. Reducing the profile of activities carried out within SDK to only that of a literary context carries a real risk of weakening the city’s cultural infrastructure and will mark the erasure of an institution capable of flexibly responding to the changing needs of creative and social communities.
Since 2024, SDK together with Galeria Promocyjna, has been a supporting and co-organizing institution of FRINGE Warszawa. We would like to emphasize the invaluable contribution of SDK and Galeria Promocyjna to the development of our initiative. It is in large part thanks to this long-term support that FRINGE has become not only one of the fastest-growing independent cultural initiatives in Warsaw, but also a critical element of the contemporary cultural ecosystem in Warsaw. FRINGE Warszawa was established in 2022 as a platform for a grassroots, independent artistic and cultural community. In the years 2022–2025, FRINGE Warszawa grew from nine projects to nearly 100, has gathered hundreds of artists, and currently attracts tens of thousands of viewers. Cooperation with SDK and Galeria Promocyjna was of key importance for this development: it allowed us to apply for and receive municipal and ministerial grants, to invite international guests to observe our community and learn from it (with the support of the Adam Mickiewicz Institute), as well as expand cooperation with marginalized communities, such as migrants, people with disabilities, and the elderly community.
In 2025, FRINGE included a total of 96 exhibitions and artistic projects, as well as a separate performative program, which reached over 19,000 residents of Warsaw and guests who came to the capital specifically for this event. This development and community integration — which has gained international recognition in contemporary art journals such as Hyperallergic, E-flux, and Supermarket — would not have been possible without the support and cooperation of Staromiejski Dom Kultury.
In recent years, the institution has implemented programs extending well beyond a single field. These have included support for cultural workers, educational and publishing initiatives, cooperation with diasporic communities and social initiatives, and the autonomous operation of Galeria Promocyjna — the oldest contemporary art gallery in Warsaw, which for decades, has supported emerging artists, providing a permanent curated program with accompanying events promoting young art. Galeria Promocyjna regularly presents diploma exhibitions, group exhibitions of academic studios, invites artistic and curatorial collectives to cooperate, as well as hosts independent curators who do not have their own permanent exhibition spaces. Since 2003, Galeria Promocyjna has also organized the ENTRY Initiative Award in cooperation with the Warsaw Academy of Fine Arts and private sponsors, enabling two graduating artists to receive a scholarship and the production of a solo exhibition accompanied by a catalogue. It is the only institution in Warsaw that systemically supports debuting artists, and provides a permanent, curated program to platform such artwork.
We appeal for transparency of decision-making processes and for the genuine inclusion of the SDK team and the communities cooperating with it in the discussion about the future of the institution. Warsaw needs cultural institutions that are open, interdisciplinary, and bold in their thinking. The Staromiejski Dom Kultury has fulfilled such a role in recent years. Preserving this legacy, the name that stands behind it, and the continuation of the statutory activities of SDK lies in the interest of the entire city not just today, but for the future.
With respect,
The FRINGE Warszawa Community
FRINGE Warszawa Skontaktuj się z autorem petycji