PETYCJA

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, zwracamy się z apelem o odstąpienie od planów likwidacji Dyspozytorni Medycznej w Słupsku z dniem 31 grudnia 2027 r. oraz o pozostawienie Słupska jako stałej i pełnoprawnej lokalizacji operacyjnej systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Nie sprzeciwiamy się modernizacji ani rozwojowi systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Uważamy jednak, że utworzenie nowej scentralizowanej dyspozytorni w Pruszczu Gdańskim nie powinno oznaczać likwidacji funkcjonującej od lat Dyspozytorni Medycznej w Słupsku, jej infrastruktury oraz przede wszystkim utraty doświadczonej kadry.

Naszym zdaniem możliwe jest rozwiązanie, w którym dyspozytornie medyczne w województwie pomorskim posiadają dwie lokalizacje operacyjne – Słupsk i Gdańsk/Pruszcz Gdański.

1.   PODSTAWA PRAWNA PLANOWANYCH ZMIAN

Planowane zakończenie funkcjonowania Dyspozytorni Medycznej w Słupsku związane jest z przepisami dotyczącymi docelowej organizacji dyspozytorni medycznych.

Istotne znaczenie ma art. 9 ust. 9 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1115).

Przepis ten wprowadził rozwiązanie przejściowe, zgodnie z którym do dnia 31 grudnia 2027 r. dyspozytornie medyczne mogą funkcjonować w liczbie większej niż liczba przewidziana w docelowym modelu organizacyjnym.

Następnie Ustawa z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowy Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 2025 poz637) zakłada możliwość pozostawienia dwóch funkcjonujących w województwie dyspozytorni medycznych pod warunkiem spełnienia kryterium posiadania 3 mln mieszkańców w województwie.

Zwracamy w tym miejscu uwagę, iż dane o liczbie mieszkańców przestawianych w publikacjach Głównego Urzędu Statystycznego są niedoszacowane. Prezentowana obecnie liczba mieszkańców województwa pomorskiego jako 2,3 mln mieszkańców jest w naszej ocenie zdecydowanie zaniżona, gdyż nie uwzględnia osób niezameldowanych, ruchu migrantów wojennych z Ukrainy oraz nie odnosi się do ruchu turystycznego.

Dlatego zwracamy się z prośbą o uszczegółowienie liczby mieszkańców województwa pomorskiego o dane pochodzące z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie do liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego oraz o liczbę osób przyjeżdzających do województwa pomorskiego w związku z ruchem turystycznym. Proponujemy, aby liczbę turystów oszacować poprzez pozyskanie informacji od operatorów sieci komórkowych, którzy znają liczby logowań do systemów teleinformatycznych w poszczególnych miesiącach.

Dopiero ta uśredniona liczba mieszkańców powinna być brana pod uwagę w realizacji zapisów z Ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowy Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 2025 poz637)

2.   DYSPOZYTORNIA W SŁUPSKU DZIAŁA PRAWIDŁOWO

Dyspozytornia Medyczna w Słupsku jest jedną z nielicznych dyspozytorni w kraju, która w przeciągu roku utrzymuje poziom obsady dyspozytorskiej na poziomie 99%. Taka sytuacja utrzymuje się od momentu włączenia dyspozytorni słupskiej do zcentralizowanego Systemu Powiadamiania Ratunkowego. W przeciwieństwie do większości dyspozytorni medycznych w kraju, w tym dyspozytorni medycznej w Gdańsku które zmagają się obecnie z dużymi brakami kadrowymi, dyspozytornia medyczna w Słupsku wspiera na dodatkowych dyżurach zasobami kadrowymi dyspozytornię Gdańską w celu uzupełnienia luk kadrowych.

Dodatkowo, w dalszej perspektywie widzimy szansę na zwiększenie liczby stanowisk dyspozytorskich w dyspozytorni Słupsk oraz zwiększenie jej regionu operacyjnego co pozwoli na wykorzystanie potencjału kadrowego, oraz pozwoli na sprawniejszą obsługę połączeń alarmowych w skali województwa i kraju.

Kadrę dyspozytorni słupskiej stanowią w większości ludzie na stałe związani z systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego, którzy swoje doświadczenie zdobyli min. w pracy w Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych, Zespołach Ratownictwa Medycznego, Oddziałach Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz w pracy akademickiej.

Są to osoby, które posiadają wieloletnie doświadczenie w obsłudze zgłoszeń alarmowych, dodatkowo posiadające aktualne kursy i szkolenia uprawniające je do pracy na stanowisku dyspozytora medycznego, oraz mogące się wykazać pełną znajomości Systemu Wspomagania Dowodzenia, który stanowi podstawowe narzędzie pracy dyspozytorskiej.

W momencie likwidacji dyspozytorni słupskiej i włączenia jej w struktury dyspozytorni medycznej w Gdańsku a docelowo Pruszczu Gdańskim, zdecydowana większość kadry medycznej nie planuje podejmowania dalszej współpracy z Pomorskim Urzędem Wojewódzkim w Gdańsku. Powodem takiego stanu rzeczy jest znaczna odległość, którą musieliby pokonywać dyspozytorzy medyczni, aby móc dalej pracować w dyspozytorni medycznej. Wydaje się to na chwilę obecną absurdalne, aby dyspozytor medyczny spędzał blisko 4h na pokonywaniu drogi pomiędzy miejscem zamieszkania a nową dyspozytornią medyczną zamiast przeznaczyć ten czas na aktywne obsługiwanie zgłoszeń alarmowych.

3.   SPECYFIKA REJONU DZIAŁANIA DYSPOSYTORNI MEDYCZNEJ W SŁUPSKU

Dyspozytornia Medyczna w Słupsku funkcjonuje na obszarze o szczególnej specyfice z punktu widzenia bezpieczeństwa i organizacji działań ratowniczych.

W naszym rejonie znajdują się liczne miejscowości nadmorskie i uzdrowiskowe, duży poligon wojskowy, funkcjonują jednostki wojskowe polskie i amerykańskie, a dodatkowo prowadzone są i planowane dalsze inwestycje związane z budową morskich farm wiatrowych na Bałtyku.

Są to obszary wymagające od dyspozytora medycznego, bardzo dobrej znajomości terenu, infrastruktury, dróg dojazdowych oraz specyfiki działania poszczególnych służb.

W przypadku zdarzeń na terenach wojskowych, zdarzeń masowych, wypadków związanych z infrastrukturą nadmorską i morską czy sytuacji wymagających współdziałania wielu służb konieczna jest często jednoczesna współpraca ratownictwa medycznego, wojska, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, WOPR, SAR i innych formacji, która podczas działań ratowniczych jest koordynowana przez dyspozytorów medycznych.

Dodatkowo specyfika tego regionu wiąże się z ogromnym sezonowym wzrostem liczby ludności w okresie wiosenno-letnim, co istotnie wpływa znaczny wzrost liczby zgłoszeń alarmowych.

W takich sytuacjach doświadczenie lokalnych dyspozytorów jest kluczowe, gdyż pozwala na szybkie i sprawne poprowadzenie akcji ratunkowej.

4.   WSPÓŁPRACA Z BAZĄ AMERYKAŃSKĄ W REDZIKOWIE

Istotnym elementem specyfiki naszego rejonu jest również wyjątkowa współpraca Dyspozytorni Medycznej w Słupsku z Bazą Amerykańską w Redzikowie.

Współpraca z obiektem o takim charakterze wymaga znajomości odpowiednich zasad i procedur umożliwiających sprawne i bezpieczne zapewnienie dostępu zespołom ratownictwa medycznego do terenu bazy wojskowej.

Słupscy dyspozytorzy posiadają doświadczenie związane z organizacją działań ratowniczych w tym szczególnym obszarze.

Jest to wiedza praktyczna i operacyjna, wypracowana podczas rzeczywistej współpracy.

W sytuacji zagrożenia życia liczy się nie tylko techniczne odebranie telefonu. Liczy się również wiedza o tym, jak szybko i skutecznie doprowadzić pomoc do osoby potrzebującej.

5.   OGÓLNOPOLSKI PROBLEM BRAKU DYSPOZYTORÓW MEDYCZNYCH

Na szczególną uwagę zasługuje obecna sytuacja kadrowa dyspozytorni medycznych w Polsce.

W wielu dyspozytorniach w kraju występują poważne braki kadrowe, a obsada stanowisk dyspozytorskich spada do poziomu około 65–70 procent.

Skutkiem tego jest automatyczne przekazywanie połączeń alarmowych z dyspozytorni z medycznych z niepełnymi obsadami do pozostałych dyspozytorni medycznych.

Taki mechanizm powinien być wykorzystywany jedynie w sytuacjach awaryjnych, natomiast  stał się standardowym narzędziem wykorzystywanym do radzenia sobie z brakami kadrowym w dyspozytorniach medycznych. 

Największy problem braków kadrowych oraz nagminnego wykorzystywania systemu zastępowalności dyspozytorni medycznych występuje w dużych ośrodkach zlokalizowanych w miastach wojewódzkich takich jak: Gdańsk, Gliwice, Szczecin, Łódź, Poznań, Warszawa, Krakowów.

W sytuacji zagrożenia życia każda sekunda ma znaczenie, natomiast z powodu niedostępności dyspozytorów medycznych zgłoszenia alarmowe są przekazywane z właściwego rejonu operacyjnego do kolejnych dyspozytorni medycznych w kraju. Prowadzi to w opóźnień w udzieleniu pomocy osobą które często znajdują się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia.

Niepokojące jest również to, że przeciążenie dyspozytorów medycznych zwiększoną liczbą połączeń wpływających spoza rejonu operacyjnego może prowadzić do przemęczenia, problemów zdrowotnych, oraz odejść z dyspozytorni medycznych i poszukiwania przez doświadczonych pracowników innego zatrudnienia.

W powyższym ujęciu likwidacja dyspozytorni medycznej w Słupsku spowoduje konieczność przejęcia dodatkowych obowiązków przez inne dyspozytornie, które już obecnie borykają się z brakami kadrowymi i przeciążeniem pracą.

Dlatego zasadność likwidacji oraz ewentualnej reorganizacji dyspozytorni medycznych w województwie pomorskim powinna zostać dokładnie przeanalizowana nie tylko pod względem organizacyjnym, ale przede wszystkim pod kątem bezpieczeństwa pacjentów.

6.   DWA RÓŻNE PODEJŚCIA DO ORGANIZACJI SYSTEMÓW RATOWNICZYCH

Warto zwrócić uwagę na różnice w organizacji systemów ratowniczych.

W strukturach Państwowej Straży Pożarnej istotną rolę odgrywa lokalne zabezpieczenie operacyjne oraz znajomość zasobów znajdujących się na terenie poszczególnych powiatów.

Lokalne struktury dysponują własnymi zasobami i mają możliwość szybkiego wykorzystania sił odpowiednich do danego zdarzenia.

Pozwala to uwzględniać specyfikę konkretnego terenu, dostępne zasoby oraz lokalne warunki prowadzenia działań.

Tymczasem w Państwowym Ratownictwie Medycznym obserwujemy tendencję do centralizacji i zmniejszania liczby lokalizacji dyspozytorskich, mimo że dyspozytor medyczny jest pierwszym ogniwem procesu udzielania pomocy osobie znajdującej się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.

Powstaje zatem pytanie, czy koncentracja dyspozytorni w mniejszej liczbie lokalizacji rzeczywiście zwiększy bezpieczeństwo pacjentów.

Biorąc pod uwagę obecny system zastępowalności dyspozytorni medycznych, po koncentracji dyspozytorni medycznej w Gdańsku i Słupsku, w przypadku awarii skoncentrowanej dyspozytorni medycznej w Gdańsku/Pruszczu Gdańskim wszystkie połączenia alarmowe oraz decyzje odnośnie dysponowania zespołów ratownictwa medycznego będą realizowane w dyspozytorni medycznej w Olsztynie. Oznacza to, że skoncentrowanych 14 stanowisk dyspozytorski będzie zastąpione pracą 10 osobowego składu dyspozytorskiego w dyspozytorni medycznej w Olsztynie.

Jest to sytuacja, w której istnieje znaczna dysproporcja w zakresie sił i środków, które będą mogły być wykorzystane w sytuacji awaryjnej. Należy nadmienić, iż opisany powyżej stan nie uwzględnia problemów z obsadami dyspozytorskimi które również dotyczą dyspozytorni medycznej w Olsztynie.

Podsumowując w naszej opinii koncentracja dyspozytorni medycznych Słupskiej i Gdańskiej może wpłynąć negatywnie na odbieranie połączeń alarmowych, dysponowaniem i nadzór nad Zespołami ratownictwa Medycznego w województwie pomorskim a w przypadku wystąpienia niedostępności skoncentrowanej dyspozytorni medycznej w Gdańsku/Pruszczu Gdańskim sytuacja ta może ulec gwałtowanemu pogorszeniu.

7.   CZY OSZCZĘDNOŚCI POWINNY BYĆ WAŻNIEJSZE OD BEZPIECZEŃSTWA?

Rozumiemy konieczność racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.

Nie możemy jednak zaakceptować sytuacji, w której argument ekonomiczny lub organizacyjny będzie ważniejszy od bezpieczeństwa pacjenta i szybkości uzyskania pomocy medycznej.

Każda reorganizacja systemu powinna być oceniana przez pryzmat:

•     bezpieczeństwa pacjentów,

•     szybkości przyjmowania zgłoszeń,

•     czasu potrzebnego na zadysponowanie zespołu,

•     obciążenia dyspozytorów,

•     dostępności kadry,

•     ciągłości działania systemu,

•     znajomości lokalnego terenu,

•     współpracy z innymi służbami.

Dla osoby znajdującej się w stanie zagrożenia życia nie ma znaczenia, ile kosztuje utrzymanie konkretnego stanowiska dyspozytorskiego.

Znaczenie ma to, czy jej wezwanie zostanie odebrane natychmiast i czy pomoc zostanie właściwie zadysponowana.

Dlatego uważamy, że życia i zdrowia ludzkiego nie można podporządkowywać wyłącznie rachunkowi ekonomicznemu.

8.   RYZYKO UTRATY DOŚWIADCZONEJ KADRY

Planowana likwidacja Dyspozytorni Medycznej w Słupsku może doprowadzić do odejścia części doświadczonych pracowników jeszcze przed zakończeniem procesu reorganizacji.

Nie można zakładać, że wszyscy obecni pracownicy zdecydują się na zmianę miejsca pracy i codzienne dojazdy do Pruszcza Gdańskiego.

Utrata tych osób oznaczałaby utratę wieloletniego doświadczenia.

Byłoby to szczególnie niekorzystne w sytuacji, gdy w innych dyspozytorniach występują już braki kadrowe i przeciążenie pracowników.

Doświadczony dyspozytor jest wartością, której nie można zastąpić wyłącznie nową infrastrukturą.

9.   NASZA PROPOZYCJA – SŁUPSK I GDAŃSK/PRUSZCZ GDAŃSKI

Nie występujemy przeciwko utworzeniu lub rozwojowi ośrodka w Pruszczu Gdańskim.

Proponujemy jednak rozwiązanie, w którym:

Gdańsk/Pruszcz Gdański i Słupsk pozostają dwiema osobnymi lokalizacjami operacyjnymi systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego

Pozwoliłoby to:

•     zachować doświadczoną kadrę w Słupsku,

•     wykorzystać istniejącą infrastrukturę,

•     ograniczyć ryzyko utraty pracowników,

•     zmniejszyć obciążenie innych dyspozytorni,

•     zapewnić większą elastyczność organizacyjną systemu.

Nie chcemy dwóch konkurencyjnych systemów. Chcemy jednej sprawnie działającej struktury z wykorzystaniem potencjału obu lokalizacji.

10.        NASZE POSTULATY

Zwracamy się do Pani Minister o:

1.     Odstąpienie od planów całkowitego zamknięcia Dyspozytorni Medycznej w Słupsku z dniem 31 grudnia 2027 r.

2.     Określenie rzeczywistej liczby mieszkańców województwa pomorskiego poprzez uwzględnienie w danych GUS informacji pochodzących z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz danych od operatorów komórkowych.

3.     Pozostawienie Słupska jako stałej lokalizacji operacyjnej systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, poprzez zmianę w Ustawie z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowy Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. 2025 poz637).

4.     Utworzenie modelu, w którym jedna wojewódzka dyspozytornia medyczna posiada dwie lokalizacje operacyjne – Słupsk i Gdańsk/Pruszcz Gdański.

7. Przeprowadzenie szczegółowej analizy wpływu likwidacji lokalizacji w Słupsku na bezpieczeństwo pacjentów oraz sytuację kadrową systemu PRM.

8. Przeprowadzenie konsultacji z pracownikami Dyspozytorni Medycznej w Słupsku przed podjęciem ostatecznej decyzji.

10. Przeanalizowanie czy likwidacja sprawnie działającej lokalizacji w Słupsku w sytuacji istniejących braków kadrowych w innych dyspozytorniach rzeczywiście przyniesie poprawę funkcjonowania systemu i zwiększy bezpieczeństwo pacjentów.

11.         APEL DO PANI MINISTER

Szanowna Pani Minister,

nie zwracamy się o zachowanie Dyspozytorni Medycznej w Słupsku wyłącznie dlatego, że jest ona naszym miejscem pracy.

Zwracamy się o jej zachowanie, ponieważ działa prawidłowo, posiada doświadczoną kadrę, dysponuje wypracowaną wiedzą operacyjną i funkcjonuje w regionie o szczególnej specyfice.

Modernizacja systemu nie powinna oznaczać utraty tego, co już działa dobrze.

Gdańsk/Pruszcz Gdański może być elementem rozwoju systemu, a Słupsk może pozostać jego ważną lokalizacją operacyjną.

Nie chcemy, aby decyzja organizacyjna podjęta z powodów administracyjnych lub ekonomicznych doprowadziła do utraty doświadczonych pracowników i osłabienia systemu ratownictwa medycznego.

Nie likwidujmy doświadczenia.

Nie traćmy wyszkolonych ludzi.

Nie osłabiajmy systemu, który ma ratować ludzkie życie.

Wykorzystajmy potencjał Dyspozytorni Medycznej w Słupsku dla bezpieczeństwa mieszkańców Pomorza.

Zwracamy się o ponowne przeanalizowanie planów dotyczących przyszłości Dyspozytorni Medycznej w Słupsku oraz o podjęcie rzeczywistego dialogu z jej pracownikami.

Dla nas nie jest to wyłącznie miejsce pracy.
To odpowiedzialność za ludzkie życie.

Z wyrazami szacunku

Dyspozytorzy medyczni
Dyspozytornia Medyczna w Słupsku

                                                                       Reprezentant Dyspozytorni medycznej w Słupsku

Michał Folusiak