STOP NIEKORZYSTNYM ZMIANOM DOTYCZĄCYM NAJMU MIESZKAŃ KOMUNALNYCH

Szanowny Panie Prezydencie                                                                               

 Zwracamy się z uprzejmą prośbą o zaangażowanie i objęcie osobistym nadzorem projektowane zmiany w  ustawie o ochronie praw lokatorów mieszkań komunalnych oraz mieszkaniowym zasobie gminy oraz o własności lokali.                                               

 Jako obywatele, najemcy mieszkań komunalnych a także działając jako Ogólnopolskie Stowarzyszenie Lokatorów ,,Moje Mieszkanie Komunalne’’ oraz Stowarzyszenie ,,Warszawiak na Swoim’’ z dużym niepokojem przyjmujemy doniesienia o planowanych reformach Ministerstw Rozwoju I Technologii oraz Finansów, które w naszej ocenie mogą uderzać w stabilność życiową tysięcy polskich rodzin. 

  Licząc na Pańskie zainteresowanie losem tysięcy polskich rodzin, przedstawiamy nasze stanowisko poparte analizą planowanych zmian w obszarze ochrony praw lokatorów mieszkań komunalnych, wskazując na jej sprzeczność z fundamentalnymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz negatywne skutki społeczno-gospodarcze.

I. Fundamenty Prawne i Konstytucyjne

 1.Naruszenie zasady ochrony praw nabytych oraz lex retro non agit

Proponowane zmiany w zakresie obligatoryjnej weryfikacji dochodów (art. 21c) oraz drastyczne ograniczenie prawa do wstąpienia w stosunek najmu mają objąć wszystkich lokatorów, w tym osoby, które zawarły umowy dekady temu. Lokatorzy decydowali się  na najem komunalny w konkretnym, stabilnym otoczeniu prawnym, które gwarantowało im dach nad głową na określonych zasadach .Tam kształtowały swoje centrum życiowe w oparciu o stabilny system prawny gwarantujący bezpieczeństwo mieszkaniowe. Jednostronna, wsteczna zmiana przez państwo stanowi rażące naruszenie zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej oraz ochrony interesów w toku ( z art. 2 Konstytucji RP).

2. Destabilizacja instytucji wstąpienia w stosunek najmu (Art. 691 K.C.)

Projekt przewiduje wygaśnięcie najmu z chwilą śmierci najemcy, co zrywa z ugruntowaną od stulecia tradycją ochrony osób bliskich. Przerzucenie na rodzinę zmarłego (w tym osoby nieporadne życiowo) konieczności dochodzenia roszczeń w krótkim, 3-miesięcznym terminie, przy jednoczesnym braku systemowej ochrony osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, grozi masową utratą dachu nad głową przez grupy najbardziej wrażliwe.

3. Zagrożenie dla nienaruszalności mieszkania (Art. 50 Konstytucji RP)

Przyznanie zarządcom i służbom szerokich uprawnień do przymusowego wejścia do lokalu pod pretekstem kontroli sanitarnej lub pożarowej budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Brak precyzyjnego określenia granic tej ingerencji (określonego celu wejścia do lokalu zakresu uprawnień i działań) stwarzają pole do nadużyć, naruszając prawo do prywatności i miru domowego.

II. Aspekty Ekonomiczne i Zarządcze

4. Nieefektywność ekonomiczna: Biurokracja zamiast inwestycji

Wprowadzenie przymusowej, masowej weryfikacji dochodów w sztywnym, 3-letnim cyklu wygeneruje potężne koszty operacyjne po stronie samorządów (kadry, systemy IT, postępowania). Zamiast budować kosztowny aparat kontroli, środki te powinny zostać celowo przeznaczone na fundusz remontowy pustostanów. Rewitalizacja niszczejących zasobów realnie skróciłaby kolejki oczekujących, co jest działaniem gospodarnym, w przeciwieństwie do marnotrawienia pieniędzy podatników na obsługę administracyjną obecnych lokatorów.

5. Pułapka zazdrości i demotywacja zawodowa

Z ekonomicznego punktu widzenia, projekt wprowadza mechanizm karzący za sukces zawodowy i chęć poprawy bytu. Jeśli najemca będzie miał świadomość, że niewielki wzrost dochodów (np. wynikający z nadgodzin czy premii) powoduje drastyczną, niewspółmierną podwyżkę czynszu, zrezygnuje z aktywności zawodowej. Jest to klasyczna „pułapka ubóstwa”, która hamuje rozwój gospodarczy. Dodatkowo, drenaż portfeli rodzin poprzez wysokie czynsze uderzy w lokalną gospodarkę – pieniądze te nie trafią do lokalnych rzemieślników czy sklepikarzy, co obniży ogólną konsumpcję i pogorszy sytuację małych firm.

III. Misja Społeczna i Etyka

6. Ryzyko ,,błędnego koła ‘’zasiłkowego

Projekt dąży do niebezpiecznego zbliżenia stawek czynszu komunalnego do stawek wolnorynkowych, co całkowicie wypacza sens pomocy społecznej. Mieszkanie komunalne z założenia ma być tańszą alternatywą dla osób których, nie stać na najem komercyjny. Zrównanie stawek sprawi, że gmina przestanie pełnić funkcję opiekuńczą, stając się zwykłym przedsiębiorcą nastawionym na komercjalizację usług. Doprowadzi to do absurdu: najubożsi lokatorzy, przygnieceni rynkowym czynszem, będą zmuszeni występować o dodatki mieszkaniowe. W efekcie doprowadzi to do nieefektywnego przepływu  środków publicznych. Państwo najpierw pobierze zawyżony czynsz, a potem z innej części budżetu wypłaci zasiłek na jego pokrycie, marnując przy tym ogromne kwoty na obsługę tego procesu.

7. Ochrona prywatnych nakładów lokatorów

Zasób komunalny przetrwał lata zaniedbań często tylko dzięki samym lokatorom, którzy z własnych środków modernizowali instalacje, wymieniali okna i remontowali łazienki. Próba drastycznego podnoszenia opłat lub zmuszania rodzin do opuszczenia lokali po śmierci bliskich – bez uwzględnienia ich wieloletniego wkładu finansowego w mienie publiczne – jest działaniem głęboko niemoralnym i krzywdzącym.

8. Naruszenie zasady autonomii samorządowej

Proponowany zakaz sprzedaży mieszkań komunalnych z bonifikatą na poziomie ustawowym pozbawia gminy prawa do autonomicznego decydowania zgodnie z art.27 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zakaz na poziomie ustawowym stanowiłby nadmierną ingerencję w samorządność gmin. Dla obecnych najemców oznaczałoby to utratę stabilności ekonomicznej, blokadę dostępu do wykupu pomimo sumiennych wpłat, osłabienie więzi społecznych i zagrożenie dla ich bezpieczeństwa bytowego. Co więcej, brak możliwości wykupu odbiera także dzieciom, które dorastały w tych domach, poczucie bezpieczeństwa. Wkraczając w dorosłe życie nadal będą poddawane ciągłej weryfikacji, tracąc swobodę rozwoju i pozostają pod stałą kontrolą państwa, co nie umożliwi im kształtowanie swobodnej samodzielnej przyszłości bez nieustannego tłumaczenia się.

9. Naruszenie mechanizmów równoważących we wspólnotach

Ustawa o własności lokali – projekt zakłada dopuszczenie możliwości podejmowania uchwał zwykłą większością głosów, zamiast bezwzględnej większość udziałów (50%+1 ). Taka zmiana osłabia demokrację wewnątrz wspólnot i tworzy niespójny system głosowania. Wprowadza mechanizm ułatwiający przejmowanie kontroli nad wspólnotą przez podmioty dysponujące dużym pakietem udziałów (np. gminę, dewelopera, dużego inwestora pozbawieniu) pozbawiając głosu udziałowców mniejszościowych.

 KONKLUZJE I POSTULATY:

W świetle powyższych argumentów, wnosimy o:

1 .Wykreślenie zapisu o obligatoryjnej weryfikacji dochodów co 3 lata jako systemu nie efektywnego kosztowo.

2. Wyłączenie z nowych rygorów umów zawartych przed wejściem w życie ustawy, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych.

3. Utrzymanie dotychczasowych zasad wstępowania w stosunek najmu dla osób bliskich, gwarantujących stabilność tkanki społecznej.

4. Przekierowanie środków budżetowych z aparatu kontroli bezpośrednio na remonty pustostanów.

5. Odrzucenie sankcyjnych stawek odszkodowawczych (300%), które prowadzą do nieodwracalnej degradacji materialnej rodzin.

6. Zamiast budować aparat represji i kontroli, państwo powinno skupić się na merytorycznym rozwiązaniu problemu poprzez renowację zasobów i budowę nowych lokali, szanując przy tym konstytucyjne prawa obywateli.

7. We wspólnotach mieszkaniowych - zachować dotychczasowe zasady głosowania uchwał wprowadzając wyjątek: Proponujemy wprowadzenie wyjątku od zasady bezwzględnej większości udziałów, umożliwiający podjęcie uchwały w przypadku dotyczącym problem "cesji" roszczeń – w sprawach takich jak dochodzenie roszczeń od dewelopera za wady części wspólnych, gdzie obecnie potrzebna jest zgoda wszystkich lub bezwzględnej większości właścicieli na cesję, przepis umożliwia podjęcie decyzji, jeśli większość aktywnych właścicieli (z zachowaniem progu 30% i braku sprzeciwu dużego gracza) wyrazi zgodę oraz  ustawowo usankcjonować   e-głosowania nad uchwałami.

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Lokatorów ,,Moje Mieszkanie Komunalne''- w trakcie rejestracji oraz Stowarzyszenie ,,Warszawiak na Swoim''    Skontaktuj się z autorem petycji