Petycja w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu wykorzystywania koni do ciągnięcia dorożek w Krakowie

 

My, niżej podpisani 

zwracamy się z pilnym apelem o natychmiastowe działania w celu ochrony koni oraz modernizacji turystyki w Krakowie.

 

Wykorzystywanie koni do ciągnięcia dorożek z turystami w centrum miasta jest sprzeczne z dobrostanem zwierząt. Konie są wrażliwymi, inteligentnymi istotami, które w warunkach miejskich cierpią na liczne dolegliwości zdrowotne. Pracują po wiele godzin dziennie na twardym bruku i asfalcie, wdychają spaliny, narażone są na hałas, wibracje i stres spowodowany ruchem ulicznym. Prowadzi to do problemów oddechowych, kulawizn, kontuzji kończyn, wyczerpania cieplnego oraz urazów psychicznych. Konie łatwo się płoszą, co kończy się wypadkami – zarówno dla zwierząt, jak i przechodniów czy turystów. W Krakowie od lat dochodzi do incydentów: upadków koni z wyczerpania, kolizji, ucieczek zwierząt na tarasy kawiarniane czy złamania kości. Żadne regulacje (nawet ograniczenia temperatur) nie są w stanie zapewnić godnych warunków. To nie tradycja, lecz forma eksploatacji sprzeczna z etyką. Współczesna wiedza o dobrostanie zwierząt, jednoznacznie wskazuje, że środowisko miejskie nie jest miejscem odpowiednim dla koni – nawet przy najlepszej opiece weterynaryjnej.

 

 

1. Praca na twardym, nieelastycznym podłożu (bruk, asfalt, beton) powoduje chroniczne urazy kończyn dolnych: zapalenia ścięgien, pochewki ścięgien, pododermatitis (zapalenie wrażliwej warstwy kopyta), laminitis (zapalenie blaszek kopytowych), zwyrodnienia stawów i kulawizny. Nawet przy prawidłowym podkuciu kopyta zużywają się szybciej i nierównomiernie powodując ból przy każdym kroku. Konie potrzebują przebywania na miękkim podłożu (trawa, piasek), czego w centrum miasta nie ma.

 

2. Wdychanie spalin i zanieczyszczeń powietrza. Chroniczne narażenie na dwutlenek węgla, tlenki azotu, pyły PM2.5 i PM10 prowadzi do chorób układu oddechowego: nieżyt nosa, zapalenie oskrzeli, alergiczne zapalenie dróg oddechowych, RAO (Recurrent Airway Obstruction – odpowiednik astmy u koni). Konie stoją nosem niemal w rurze wydechowej samochodu. Stężenie szkodliwych substancji jest wielokrotnie wyższe niż dla przechodniów.

 

3. Hałas i stres sensoryczny. Poziom hałasu w centrum Krakowa często przekracza 80–100 dB (klaksony, tramwaje, tłumy, syreny). Chroniczny hałas, powoduje stres behawioralny, podwyższony kortyzol, stereotypie (np. kołysanie się, potrząsanie głową, tkanie, wystawianie języka), lęk i zwiększone ryzyko spłoszenia co prowadzi do wypadków. Nagłe dźwięki wywołują reakcję „walcz lub uciekaj”, co może skończyć się ucieczkami koni i zagrożeniem dla ludzi.

 

4. Stres cieplny i udary cieplne (heat stress). Konie bardzo słabo tolerują temperaturę powyżej 26°C w połączeniu z wysoką wilgotnością (wysoki THI – Temperature-Humidity Index). W Krakowie zdarzały się padnięcia koni w upalne dni mimo limitów temperatur – regulacje nie uwzględniają pełnego obciążenia (praca + ciągnięcie + spaliny + brak cienia + dwukrotnie większa od temperatury powietrza temperatura rozgrzanego asfsltu, betonu i płyty rynku po których/której poruszają się konie)

5. Narażenie na mrozy i ekstremalne warunki pogodowe. W temperaturze poniżej 5 st. C konie wchodzą w strefę zwiększonych wyzwań fizjologicznych. Bardzo niekorzystne dla koni są wilgoć i wiatr. Namoknięta sierść traci zdolność zatrzymywania ciepła, a wiatr przyśpiesza utrate energii. Przy intensywnym wysiłku konie pocą się. Parujący pot, mróz i wiatr to dla koni środowisko, które zwiększa ryzyko wychłodzenia, przeciążenia układu krążenia i osłabienia odporności. Ekstremalne mrozy zwiększają u koni ryzyko:podrażnień i zapaleń dróg oddechowych (zimne powietrze + forsowny oddech), kontuzji mięśni i ścięgien (słabe rozgrzanie), wychłodzenia podczas długich postojów na wietrze, odmrożeń (uszy, nogi, zwłaszcza przy soli i lodzie na ulicach). Mokry śnieg + sól drogowa mogą wywołać chemiczne podrażnienia kopyt i skóry.

 

6. Długie godziny pracy bez wystarczających przerw. Praca 12 godzin dziennie, bez możliwości swobodnego ruchu, socjalizacji z innymi końmi czy naturalnych zachowań (pasienie) prowadzą do chronicznego zmęczenia, wyczerpania, problemów behawioralnych i skrócenia życia (w miastach średnia długość życia koni dorożkarskich jest znacznie niższa często 10–15 lat zamiast 25–30 nawet 40 w warunkach naturalnych).

 

7. Konie ciągną dorożki do pracy na Rynku jak i po pracy po ulicach wzmożonego ruchu i drogach wylotowych z Krakowa. 

 

8. Wysoka śmiertelność i rotacja zwierząt.

Dane z Krakowa (2019–2024/2025): spośród setek koni pracujących w centrum, znaczny odsetek (ok. 30–37 %) nie dożywa kolejnego sezonu – giną z wyczerpania, chorób, wypadków lub są uśmiercane. Przeciętnie pracują 4–7 lat (rotacja 45–50% populacji co 2–3 lata), po czym większość trafia do uboju – stąd tak niska średnia wieku śmierci w porównaniu do naturalnego potencjału koni (który wynosi 25–35 lat). Średni wiek w momencie śmierci/zakończenia pracy to ok. 11 lat (znacznie poniżej normy dla koni).

 

W XXI wieku nie możemy akceptować wykorzystywania czujących istot dla rozrywki turystycznej. Krakowianie i turyści coraz częściej wybierają rozwiązania cruelty-free. Turystyka nie może opierać się na cierpieniu.

 

Konie w ruchu ulicznym stanowią realne zagrożenie: spłoszone zwierzę może spowodować wypadek z udziałem samochodów, rowerów czy pieszych. Elektryczne dorożki są przewidywalne, ciche i w pełni kontrolowane – eliminują to ryzyko.

 

Konie w centrum miasta produkują tony odchodów, które zanieczyszczają ulice i wymagają dodatkowej logistyki. Historyczne miasta na świecie odeszły od wykorzystywania koni również z powodu problemów sanitarnych i zanieczyszczenia. Dorożki elektryczne są zeroemisyjne (przy ładowaniu z odnawialnych źródeł), nie generują odpadów organicznych i wpisują się w politykę „zielonego Krakowa” oraz cele unijne dotyczące zrównoważonej mobilności. 

 

Dorożki elektryczne są wydajne w eksploatacji, nie wymagają przerw, mogą pracować dłużej niezależnie od czasu i temperatury, i w szerszym zakresie (również poza centrum). Koszt eksploatacji elektrycznych dorożek jest niższy niż utrzymanie koni, co czyni alternatywę nie tylko etyczną, ale i efektywną ekonomicznie. Operatorzy w miastach, które przejdą na elektryczne pojazdy mogą zwiększyć swoje dochody. Tworzą się nowe miejsca pracy w serwisie, ładowaniu i produkcji pojazdów. Turystyka nie traci – wręcz zyskuje nowoczesny, atrakcyjny produkt. 

 

Coraz więcej miast w Europie i na świecie rezygnuje z dorożek konnych i zastępuje je elektrycznymi. Zakaz wykorzystywania koni do ciągnięcia dorożek wprowadzono już w Limie, Kartagenie, Pradze, Paryżu, Lanús, Barcelonie, Londynie, Maladze, Brukseli, Montrealu, Toronto, Chicago, Salt Lake City, San Juan, Beijing, Biloxi, Broadway at the Beach, Camden, Deerfield Beach, Key West, Las Vegas, Oxford, Palm Beach, Palm Springs, Kalifornia, Panama City Beach, Pompano Beach, Reno, Santa Fe,Treasure Island, Guadalajara i Mumbaju. Wielkie miasta już powiedziały "dość!" i zastąpiły dorożki konne eleganckimi, elektrycznymi pojazdami, które zachowują cały urok bez kropli zwierzęcego cierpienia. 

 

Kraków ma szansę dołączyć do liderów nowoczesnej, etycznej turystyki i czołówki światowych metropolii, które dobrostan zwierząt, bezpieczeństwo publiczne, ekologię, ochronę zwierzą i ludzi stawiają na pierwszym miejscu.

 

• Wprowadzenie całkowitego zakazu wykorzystywania koni do ciągnięcia dorożek na terenie Krakowa (z odpowiednim okresem przejściowym). 

• Zapewnienie koniom godnej emerytury – przeniesienie wszystkich zwierząt do uznanych sanktuariów i azyli z opieką weterynaryjną. Utworzenie funduszu przejściowego. Żaden koń nie może trafić do rzeźni. 

• Rozważenie wdrożenia projektu dorożki elektryczne dla miasta Krakowa: „Kraków PL 4.0 – Tradycja, która nie krzywdzi. Tworzymy historię na nowo!” opracowany razem z AR Prime Time. To luksusowe, zeroemisyjne dorożki elektryczne w wiktoriańskim stylu, z elementami technologii AR (wirtualny przewodnik i pamiątkowe filmy), które łączą dziedzictwo Krakowa z ekologią, bezpieczeństwem i innowacją – bez cierpienia zwierząt. Projekt 4.0 to rzeczywista rewolucja, która na zawsze zmieni oblicze Krakowa, który ma szansę stać się światową ikoną nowoczesnej, cruelty-free turystyki. Wizją projektu jest szacunek dla dziedzictwa Krakowa i koni przy jednoczesnym wykorzystaniu technologii jutra.

 

Wierzymy, że Kraków – miasto kultury, nauki i empatii – może być przykładem dla całej Polski i Europy. Tradycja nie może oznaczać okrucieństwa. Zmiana jest możliwa – inne miasta już to zrobiły. Kraków też może! Prosimy o pilne rozpatrzenie petycji.