Zielona Góra, 20 czerwca 2026
Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Minister Zdrowia
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
PETYCJA
w sprawie ochrony polskiego dziedzictwa winiarskiego, uznania polskiego wina za produkt regionalny oraz zapewnienia prawa do promocji kultury i turystyki winiarskiej
Szanowni Państwo,
NIE BRONIMY ALKOHOLU, BRONIMY POLSKIE RODZINNE GOSPODARSTWA ROLNE.
Działając za pośrednictwem Izby Gospodarczej Lubuskich Winnic, my, niżej podpisani obywatele, przedstawiciele środowisk winiarskich, producentów żywności, organizacji społecznych, przedsiębiorców, samorządów, mieszkańców obszarów wiejskich oraz miłośnicy polskiego rolnictwa i dziedzictwa kulturowego, zwracamy się z apelem o podjęcie pilnych działań mających na celu ochronę i dalszy rozwój rodzinnych gospodarstw prowadzących uprawę winorośli oraz produkcję polskiego wina.
Polskie winiarstwo jest jednym z największych sukcesów współczesnego polskiego rolnictwa. Jeszcze kilkanaście lat temu w Polsce funkcjonowało zaledwie kilkadziesiąt winnic. Dziś zarejestrowanych jest już 765 gospodarstw prowadzących uprawę winorośli, a ich liczba systematycznie rośnie. Jest to jedna z najszybciej rozwijających się gałęzi polskiego rolnictwa oraz turystyki wiejskiej.
Za każdą z tych winnic stoi przede wszystkim rodzina. Zdecydowaną większość stanowią rodzinne gospodarstwa rolne, które od podstaw budowały swoją działalność, inwestując własne środki, czas i wieloletnią pracę. To właśnie one tworzą miejsca pracy, rozwijają lokalną przedsiębiorczość oraz budują markę swoich regionów.
Jednocześnie polskie winiarstwo należy do najbardziej wymagających gałęzi produkcji rolnej. Założenie winnicy wymaga wieloletnich inwestycji oraz bardzo wysokich nakładów finansowych ponoszonych jeszcze przed uzyskaniem pierwszych plonów. W polskich warunkach klimatycznych winorośl owocuje tylko raz w roku, co oznacza, że producent ma tylko jedną szansę na uzyskanie plonu i dochodu z całorocznej pracy. Przymrozki, grad, susza czy inne zjawiska pogodowe mogą w jednej chwili pozbawić rodzinę źródła utrzymania.
Co równie istotne, winnice bardzo często zakładane są na terenach, które nie znajdują zastosowania w podstawowej produkcji rolnej. Są to nieużytki, zbocza oraz grunty V i VI klasy, na których uprawa większości roślin jest nieopłacalna lub wręcz niemożliwa. Dzięki uprawie winorośli tereny te odzyskują wartość gospodarczą, poprawiają estetykę krajobrazu oraz stają się wizytówką polskiej wsi i regionów.
Rozwój rodzinnych gospodarstw winiarskich przyczynił się również do dynamicznego rozwoju enoturystyki. Dni otwarte winnic, święta winobrania, szlaki winiarskie oraz wydarzenia kulturalne i edukacyjne każdego roku przyciągają dziesiątki tysięcy turystów z całej Polski. Korzystają na tym restauracje, hotele, gospodarstwa agroturystyczne, lokalni producenci żywności, muzea, instytucje kultury oraz liczne małe przedsiębiorstwa funkcjonujące na terenach wiejskich. Enoturystyka stała się ważnym elementem rozwoju wielu regionów, a jej dalszy rozwój przynosi wymierne korzyści lokalnym społecznościom.
Zapowiadane zmiany przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi budzą ogromny niepokój. Choć ich celem jest ograniczanie negatywnych skutków nadużywania alkoholu, proponowane rozwiązania uderzają przede wszystkim w rodzinne gospodarstwa rolne oraz przedsiębiorców, którzy od lat budują odpowiedzialną kulturę wina i rozwój turystyki wiejskiej.
Nie można stawiać znaku równości pomiędzy reklamą napojów alkoholowych a informowaniem o działalności rodzinnego gospodarstwa rolnego, promocją lokalnego dziedzictwa, zaproszeniem na wydarzenie kulturalne czy przedstawieniem oferty turystycznej.
Nie bronimy alkoholu. Bronimy polskie rodziny.
Bronimy rodzinne gospodarstwa rolne, które utrzymują tysiące osób.
Bronimy polskiej wsi.
Bronimy miejsc pracy.
Bronimy dziedzictwa naszych regionów.
Dziś w Polsce funkcjonuje już 765 rodzinnych gospodarstw prowadzących uprawę winorośli. Każde z nich utrzymuje całe rodziny oraz daje zatrudnienie pracownikom sezonowym. Oznacza to, że proponowane zmiany mogą zagrozić źródłu utrzymania około 5 tysięcy osób, a także wielu kolejnym przedsiębiorcom związanym z turystyką, gastronomią, hotelarstwem, transportem, handlem i kulturą.
Ucierpią nie tylko gospodarstwa rolne produkujące wino. Ograniczenia dotkną również restauracje, hotele, gospodarstwa agroturystyczne, muzea, organizatorów wydarzeń regionalnych oraz wszystkie podmioty korzystające z rozwoju enoturystyki. W konsekwencji ucierpią całe regiony, których rozwój w ostatnich latach opiera się na lokalnej przedsiębiorczości i turystyce.
Niepokój budzi również kierunek proponowanych zmian. Historia wielokrotnie pokazała, że nadmierne ograniczanie legalnego rynku nie prowadzi do rozwiązania problemów społecznych. Wręcz przeciwnie – może sprzyjać rozwojowi szarej strefy oraz ograniczać wpływy do budżetu państwa. Skuteczna polityka powinna opierać się przede wszystkim na edukacji, budowaniu odpowiedzialnej kultury spożywania alkoholu oraz wspieraniu legalnie działających producentów, a nie wyłącznie na kolejnych zakazach.
Polskie rodzinne gospodarstwa prowadzące uprawę winorośli nie są problemem społecznym. Są przykładem odpowiedzialnego rolnictwa, przedsiębiorczości oraz troski o rozwój lokalnych społeczności.
W związku z powyższym wnosimy o:
1. Wprowadzenie do polskiego prawa jednoznacznego rozróżnienia pomiędzy reklamą napojów alkoholowych a informowaniem o działalności rodzinnych gospodarstw rolnych prowadzących uprawę winorośli, wydarzeniach kulturalnych, edukacyjnych, turystycznych oraz promocji dziedzictwa regionalnego.
2. Wyłączenie wydarzeń winiarskich, enoturystycznych, kulturalnych, edukacyjnych i regionalnych spod przepisów dotyczących reklamy alkoholu, jako wydarzeń promujących polskie rolnictwo, kulturę, turystykę oraz lokalne dziedzictwo.
3. Zapewnienie rodzinnym gospodarstwom prowadzącym uprawę winorośli prawa do informowania o swojej działalności, produktach, wydarzeniach, ofercie turystycznej i osiągnięciach bez ryzyka naruszenia przepisów dotyczących reklamy alkoholu.
4. Wprowadzenie rozwiązań wspierających rozwój oraz sukcesję rodzinnych gospodarstw prowadzących uprawę winorośli jako trwałego elementu rozwoju obszarów wiejskich i lokalnej przedsiębiorczości.
5. Uznanie polskiego winiarstwa za element polskiego dziedzictwa kulinarnego, rolniczego i kulturowego oraz objęcie szczególną ochroną i promocją historycznych regionów winiarskich jako ważnego elementu rozwoju gospodarczego, turystycznego i kulturowego Polski.
Polskie rodzinne gospodarstwa prowadzące uprawę winorośli są częścią współczesnego polskiego rolnictwa. Tworzą miejsca pracy, rozwijają przedsiębiorczość, przywracają do życia nieużytki rolne, budują atrakcyjność turystyczną regionów i pielęgnują wielowiekowe tradycje.
Nie pozwólmy, aby nieprecyzyjne przepisy zatrzymały rozwój jednej z najbardziej perspektywicznych gałęzi polskiego rolnictwa.
Twój podpis ma znaczenie.
Dziś bronimy rodzinnych gospodarstw prowadzących uprawę winorośli. Jutro może chodzić o każdą inną gałąź polskiego rolnictwa.
Z poważaniem
Sygnatariusze petycji