NIE dla punktów za świadectwo z wyróżnieniem i wolontariat przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się z apelem o zmianę zasad rekrutacji do szkół ponadpodstawowych poprzez zniesienie punktów przyznawanych za świadectwo z wyróżnieniem oraz za działalność w wolontariacie. Obecne rozwiązania budzą poważne wątpliwości dotyczące równości szans kandydatów, proporcjonalności przyznawanych punktów oraz obiektywności procesu rekrutacyjnego.

Uzasadnienie

1. Nierówne standardy oceniania w szkołach

Oceny szkolne nie są wystawiane według jednakowych kryteriów we wszystkich placówkach. Uzyskanie świadectwa z wyróżnieniem może wymagać różnego poziomu osiągnięć w zależności od szkoły i przyjętych progów procentowych na poszczególne oceny. W efekcie uczniowie o porównywalnej wiedzy i umiejętnościach mogą otrzymywać różną liczbę punktów rekrutacyjnych wyłącznie z powodu różnic w sposobie oceniania.

2. Podwójne premiowanie tych samych osiągnięć

Wysokie oceny są już uwzględniane w procesie rekrutacji. Przyznawanie dodatkowych punktów za świadectwo z wyróżnieniem prowadzi do ponownego nagradzania tego samego osiągnięcia. Uczeń otrzymuje punkty zarówno za poszczególne oceny, jak i dodatkową premię za przekroczenie określonego progu średniej.

3. Presja na nauczycieli

Obecne przepisy przewidują przyznanie aż 7 punktów rekrutacyjnych za uzyskanie świadectwa z wyróżnieniem. W praktyce oznacza to, że różnica zaledwie 0,01 w średniej ocen, na przykład między 4,74 a 4,75, skutkuje przyznaniem lub nieprzyznaniem tych punktów.

To powoduje, że na nauczycieli wywierana jest silna presja przez uczniów i ich rodziców - nauczyciele często stają wobec próśb o dodatkowe poprawy, podwyższenie ocen lub zmianę sposobu ich wystawiania, ponieważ nawet niewielka korekta może przesądzić o uzyskaniu świadectwa z wyróżnieniem i znacząco wpłynąć na wynik rekrutacji.

W konsekwencji system ten może osłabiać obiektywność oceniania, prowadzić do konfliktów pomiędzy szkołą a rodzicami oraz sprzyjać zawyżaniu ocen.

4. Brak proporcjonalności w nagradzaniu osiągnięć

Obecne zasady jednakowo premiują wszystkich uczniów posiadających świadectwo z wyróżnieniem, niezależnie od rzeczywistego poziomu ich osiągnięć. Taką samą liczbę punktów otrzymuje zarówno uczeń ze średnią 4,75, jak i uczeń ze średnią 5,75, mimo że różnica pomiędzy ich wynikami może być bardzo znacząca.

Jednocześnie osiągnięcie progu 4,75 nie oznacza wyłącznie ocen bardzo dobrych i celujących. Średnią tę można osiągnąć również przy występowaniu kilku ocen dostatecznych, jeśli pozostałe oceny są odpowiednio wysokie. Powoduje to sytuację, w której uczniowie o wyraźnie różnych osiągnięciach edukacyjnych otrzymują identyczną premię rekrutacyjną.

W rezultacie system nie nagradza osiągnięć w sposób proporcjonalny, lecz opiera się na arbitralnym przekroczeniu jednego progu średniej ocen.

5. Wypaczenie idei wolontariatu

Pomoc innym powinna wynikać przede wszystkim z postawy obywatelskiej, empatii i chęci działania na rzecz społeczności, a nie z potrzeby zdobycia dodatkowych punktów rekrutacyjnych. Powiązanie wolontariatu z wymiernymi korzyściami edukacyjnymi osłabia ideę bezinteresownej pomocy i może prowadzić do traktowania działalności społecznej wyłącznie jako sposobu na zwiększenie liczby punktów.

Jesteśmy przekonani, że proponowana zmiana w istotnym stopniu przyczyni się do zmniejszenia wpływu czynników zależnych od lokalnych praktyk oceniania, a tym samym do zwiększenia równości szans uczniów oraz do większej przejrzystości procesu rekrutacyjnego.

NIE dla chaosu w szkole