OCHRONA LASÓW I BIORÓŻNORODNOŚCI W PSARACH WIELKICH

     Burmistrz Miasta i Gminy Września

Rada Miejska

ul. Ratuszowa 1 62-300 Września

  PETYCJA STOWARZYSZENIA NA RZECZ OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU DOLINA WRZEŚNICY O OCHRONĘ LASÓW I BIORÓŻNORODNOŚCI W PSARACH WIELKICH I PSARACH MAŁAYCH I PSARACH POLSKICH

                W związku z uchwałą NR XLVI/455/2023 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego w miejscowościach Psary Wielkie, Psary Polskie i Psary Małe oraz zmiany funkcji terenów śródleśnych w Psarach Wielkich oznaczonych numerem geodezyjnym 17 i 18, poprzez wprowadzenie funkcji terenów intensywnej zabudowy mieszkaniowej, a także w związku z planowaną drogą na działkach o numerach geodezyjnych 36/2, 36/3 i 37/3 WNOSIMY  o zaniechanie prac nad projektem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego i przywrócenie w Planie Ogólnym Gminy dotychczasowej funkcji tych terenów tj. terenów rolnych i lasu.

  UZASADNIENIE  

            Uchwała NR XXIV/224/2021 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 28 maja 2021 roku w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Września - część H, w uzasadnieniu powołuje się na dostosowanie dotychczasowych ustaleń Studium do obecnie obowiązujących uwarunkowań faktycznych (potrzeby inwestycyjne, rozwój społeczno - gospodarczy) co, zdaniem Burmistrza, ma umożliwić bardziej racjonalne gospodarowanie przestrzenią przy uwzględnieniu aktualnych potrzeb rozwojowych Miasta i Gminy Września, wobec czego w punkcie 10 tego uzasadnienia w Psarach Wielkich na działce nr 17 i 18 wprowadza funkcję zabudowy mieszkaniowej, a następnie w uzasadnieniu powołanej już uchwały NR XLVI/455/2023 Rady Miejskiej we Wrześni z dnia 21 grudnia 2023 wskazuje na cel - zachowania ładu przestrzennego oraz jednolitych zasad kształtowania przestrzeni.

            Działki, o których wyżej mowa, stanowią areał o powierzchni ok 11,5 ha w tym niewielką część zalesioną. Obszar ten spełnia wiele bioróżnorodnych funkcji wewnątrz otuliny leśnej. Jest żerowiskiem i szlakiem migracyjnym jeleniowatych. Można tam każdego dnia po zmierzchu spotkać daniele, sarny, zające, za dnia polujące ptaki drapieżne i wiele gatunków ptaków w tym droździka, muchołówkę żałobną, świergotka polnego i bociana białego.

            W zapisie studium, wskazane tu tereny oznaczone były jako tereny zalesień z przeznaczeniem gruntów rolnych kl. V i VI oraz nieużytków w celu poprawy warunków wodnych klimatycznych i krajobrazowych. Przeznaczona pod drogę działka o numerze 36/3 w dotychczasowym zapisie, opisana jest jako fragment zagajnika z bagnem. Wcześniejszy zapis w Studium dotyczący wskazanych tu terenów z pewnością trafnie przyporządkował oczekiwania społeczne i był zgodny z celami krajowego programu ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej. Położony wewnątrz otuliny leśnej pełni do dzisiaj takie właśnie funkcje.

            W Tabeli nr.1 (str.19) opisującej potencjały i problemy gminy Września zamieszczonej w zaktualizowanej Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Września wskazane zostały: małe zasoby wodne, ekstremalne zagrożenie suszą, niezadowalający stan wód płynących i niska lesistość. Są to już zidentyfikowane i opisane problemy, które zarazem ignorowane są w zapisach studium i projekcie planu.

            Zamiast wzmacniać odporność ekosystemów i zapewniać bezpieczeństwo mieszkańcom  m.in. przed skutkami suszy, powodzi i wzrostu temperatur, przyczyniać się do zapewnienia poprawy zdrowia publicznego i dobrostanu mieszkańców, proponuje się intensywną zabudowę terenów śródleśnych, ingerując w ekosystem poprzez utrudnienie dyspersji zwierząt, niszczenie przyrody i jej stabilności przez zwiększenie ruchu samochodów, hałasu, nadmiernej eksploatacji okolicznych lasów i daleko idącej ingerencji w krajobraz.             Zmiany wynikające z uchwały uchwały NR XLVI/455/2023 Rady Miejskiej a także w  projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Psary Wielkie, Psary Polskie i Psary Małe, opublikowanym w dniu 08.08.2025 w cyfrowym Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy i Miasta Września, nie odpowiadają na zmiany związane z kryzysem klimatycznym i kryzysem różnorodności biologicznej i są sprzeczne z zasadą zachowania ładu przestrzennego oraz jednolitych zasad kształtowania przestrzeni. 

            Proponowane przez Burmistrza rozwiązania bez wątpienia są sprzeczne z rekomendacjami Państwowej Rady Ochrony Przyrody (PROP) dotyczącej projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law NRL) z  20.03.2024 r a także opinii PROP/2024-09 z 14 czerwca 2024 r., w sprawie uaktualnienia celów Programu ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej tj. „Programu ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej wraz z Planem działań na lata 2015-2020” (M.P. z 2015 r. poz. 1207). W opinii PROP, cele określone w projekcie tego rozporządzenia powinny być przyjęte jako cele krajowego programu ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej. Jak Rada podkreślała już w odrębnej opinii 2024–01 z 20 marca 2024 r., "odbudowa ekosystemów jest konieczna nie tylko ze względów przyrodniczych, ale przede wszystkim ze względu na usługi dostarczane przez te ekosystemy ludziom. Ścieżka tej odbudowy, zarysowana na poziomie unijnym w projekcie Rozporządzenia o odtwarzaniu przyrody jest konieczna i stanowi niezbędne minimum – w przeciwnym razie degradacja ekosystemów i ich usług przybierze nieodwracalny charakter. Pójście tą ścieżką jest konieczne z przyczyn merytorycznych (zapewnienia warunków dla przetrwania człowieka), a nie ze względu na ewentualne zobowiązania formalne w ramach UE, dlatego powinna ona stać się elementem krajowej strategii, niezależnie od tego, czy stanie się prawem UE". Wspólnym celom ochrony przyrody i rolnictwa w sposób oczywisty służy zapisany w NRL cel przywracania siedlisk owadów zapylających. Od populacji dzikich zapylaczy uzależniona jest znaczna część uprawianych w Polsce roślin. "Odtwarzaniu populacji owadów zapylających sprzyjać ma przede wszystkim przywracaniu płatów siedlisk półnaturalnych w krajobrazie rolniczym – łąk, muraw, okrajków czy miedz śródpolnych a taką rolę pełnią wskazane wyżej działki, na których od lat prowadzona była gospodarka leśno - rolna". Zmiana zapisu w studium i co za tym idzie w projekcie planu w miejscowości Psary Wielkie i Psary Małe z pewnością nie jest w duchu adaptacji do zmian klimatu, a jej rozwiązania są rozbieżne z obecnymi potrzebami ochrony i odtwarzania polskiej przyrody. Biorąc pod uwagę fakt, że wokół Wrześni jest wiele miejsc z już istniejącymi planami pod zabudowę mieszkaniową i infrastrukturą, tym bardziej trudno jest zaakceptować niszczenie ważnych przyrodniczo terenów pod zabudowę mieszkaniową i ponieść wielomilionowe koszty z kieszeni podatnika na infrastrukturę, której na tych terenach brak.

            Uważamy, że zapisy w studium i projekcie planu w obecnym kształcie prowadzą do degradacji środowiska i krajobrazu zamiast do jego ochrony, są sprzeczne z opiniami i rekomendacjami Państwowej Rady Ochrony Przyrody i wprowadzają złą praktykę na przyszłość. Stoimy zatem na stanowisku, że obszar ten powinien być pozostawionym  dotychczasowemu użytkowaniu gospodarczemu z możliwością zalesienia w przyszłości lub ewentualnej sukcesji gruntu typu murawowego czy łąk śródleśnych. Uważamy też, że należy dbać o zwiększanie obszarów zalesionych i ochronę tych istniejących.

              Lasy odgrywają kluczową rolę w stabilizacji obiegu wody, zmniejszając dotkliwość zarówno susz, jak i powodzi. Tereny śródleśne mają duże znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej. Niezależnie zatem od graniczących z naszymi kompleksami leśnymi polami uprawnymi i łąkami powinniśmy zwrócić uwagę na jakość ale także ilość łąk znajdujących się wewnątrz lasu.      

STOWARZYSZENIE NA RZECZ OCHRONY PRZYRODY I KRAJOBRAZU DOLINA WRZEŚNICY    Skontaktuj się z autorem petycji