SKARGA i PETYCJA w sprawie funkcjonowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK)

Serock 14 marca 2026 r.

Rada Miejska,

Komisja Skarg, Wniosków i Petycji

DE: Burmistrz Miasta i Gminy Serock    

SKARGA i PETYCJA w sprawie funkcjonowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK)  

Działając na podstawie: art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (skarga), ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (petycja), niniejszym składam skargę oraz petycję dotyczącą funkcjonowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) na terenie Miasta i Gminy Serock oraz planowanych zmian w systemie gospodarowania bioodpadami. Oba zagadnienia pozostają ze sobą bezpośrednio powiązane, ponieważ sposób funkcjonowania PSZOK ma kluczowe znaczenie dla realnego działania systemu gospodarowania odpadami na terenie gminy, w szczególności w kontekście planowanych zmian dotyczących bioodpadów.  

I. SKARGA na sposób funkcjonowania PSZOK

W mojej ocenie obecna organizacja pracy tego punktu znacząco utrudnia mieszkańcom przekazywanie odpadów komunalnych oraz budzi poważne wątpliwości co do prawidłowej realizacji przez gminę obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Jednocześnie pragnę wyraźnie podkreślić, że niniejsza skarga nie jest skierowana przeciwko pracownikom obsługującym PSZOK.

Z obserwacji własnych oraz relacji mieszkańców wynika, że pracownicy punktu wykonują swoją pracę w sposób profesjonalny, pomocny i życzliwy, starając się w miarę możliwości pomagać mieszkańcom w przekazywaniu odpadów. Problemy opisane w niniejszej skardze nie wynikają z postawy pracowników, lecz z organizacji funkcjonowania punktu oraz przyjętych rozwiązań systemowych, za które odpowiada organ gminy.  

Obowiązki gminy w zakresie organizacji systemu odpadów

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków niezbędnych do utrzymania czystości i porządku na jej terenie, w tym w szczególności zapewnienie funkcjonowania systemu selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Przepis ten zobowiązuje gminę również do zapewnienia mieszkańcom łatwego dostępu do punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK).

Ponadto zgodnie z art. 6r ust. 2 wskazanej ustawy system gospodarowania odpadami komunalnymi finansowany jest z opłat wnoszonych przez mieszkańców, a środki te powinny być przeznaczane na zapewnienie funkcjonowania systemu, w tym między innymi na: tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, odbieranie, transport oraz zagospodarowanie odpadów komunalnych. Oznacza to, że PSZOK stanowi element publicznej usługi komunalnej finansowanej przez mieszkańców, a jego funkcjonowanie powinno być zorganizowane w sposób zapewniający rzeczywisty i powszechny dostęp dla mieszkańców gminy.

W sytuacji gdy mieszkańcy ponoszą obowiązkowe opłaty na funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami, system ten powinien zapewniać im realną możliwość korzystania z jego elementów infrastrukturalnych, w tym PSZOK. W opracowaniach dotyczących funkcjonowania systemów gospodarowania odpadami podkreśla się również, że obowiązek zapewnienia dostępu do PSZOK należy rozumieć jako zapewnienie realnej możliwości skorzystania z punktu, a nie jedynie jego formalnego istnienia. Dostęp ten nie może mieć wyłącznie charakteru formalnego, lecz powinien być realny i możliwy do wykorzystania w praktyce przez mieszkańców.  

Ograniczona dostępność PSZOK

Istotnym problemem jest obecna organizacja godzin funkcjonowania PSZOK. Punkt jest otwarty od wtorku do soboty w godzinach 9:00–15:00. W praktyce oznacza to, że PSZOK jest dostępny niemal wyłącznie w godzinach pokrywających się z typowym czasem pracy większości mieszkańców w dni robocze. Należy podkreślić, że znaczna część mieszkańców gminy Serock dojeżdża do pracy w Warszawie lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie, co w praktyce oznacza wielogodzinne dojazdy oraz powroty do domu w godzinach późno popołudniowych lub wieczornych. W takich warunkach obecne godziny funkcjonowania PSZOK powodują, że wielu mieszkańców nie ma realnej możliwości skorzystania z punktu ani przed pracą, ani po jej zakończeniu. W praktyce oznacza to, że dla większości mieszkańców jedyną realną możliwością skorzystania z PSZOK pozostaje sobota.

W raportach Najwyższej Izby Kontroli dotyczących systemów gospodarowania odpadami komunalnymi wskazywano, że jednym z częstych problemów funkcjonowania PSZOK w gminach jest zbyt ograniczona dostępność punktów dla mieszkańców wynikająca z niewłaściwie dobranych godzin funkcjonowania. NIK podkreślała, że godziny pracy PSZOK powinny być dostosowane do potrzeb mieszkańców, tak aby umożliwiały korzystanie z punktu również osobom pracującym w standardowych godzinach pracy. W konsekwencji dostępność PSZOK ma w dużej mierze charakter jedynie formalny, a nie rzeczywisty.

Odmowy przyjęcia odpadów mimo godzin otwarcia

Kolejnym problemem są powtarzające się sytuacje, w których mieszkańcy przyjeżdżający do PSZOK w godzinach jego funkcjonowania nie są wpuszczani na teren punktu. Jako przyczynę wskazywane jest najczęściej:

• prowadzona w danym momencie wymiana kontenerów,
• przepełnienie punktu (brak możliwości wjazdu na teren),
• brak miejsca w kontenerach.

W praktyce oznacza to, że mieszkaniec przyjeżdżający do PSZOK w godzinach jego otwarcia nie zawsze ma możliwość przekazania odpadów, mimo że powinien mieć zapewnioną taką możliwość w ramach systemu gospodarowania odpadami. Sytuacje takie wskazują, że organizacja pracy punktu nie zapewnia ciągłości jego funkcjonowania dla mieszkańców.  

Niewłaściwa organizacja pracy PSZOK

Z relacji mieszkańców wynika również, że na terenie PSZOK występują problemy organizacyjne, w szczególności: wymiana lub odbiór kontenerów odbywa się w godzinach otwarcia punktu, w czasie tych czynności przyjmowanie odpadów bywa wstrzymywane, w czasie wymiany kontenerów i w przypadkach długich kolejek do PSZOK blokowana jest ulica Nasielska, zdarzają się sytuacje oczekiwania nawet kilkudziesięciu minut na możliwość rozładunku odpadów. Czynności techniczne związane z obsługą infrastruktury punktu – takie jak wymiana kontenerów – powinny być organizowane w sposób nieograniczający dostępności PSZOK dla mieszkańców, czyli poza godzinami odbioru odpadów od mieszkańców.  

Ryzyko dalszego pogorszenia dostępności systemu

Szczególnie poważne obawy budzą planowane zmiany w systemie gospodarowania odpadami, w szczególności dotyczące bioodpadów. Istnieje realne ryzyko, że w wyniku tych zmian część mieszkańców będzie zmuszona samodzielnie dostarczać bioodpady do PSZOK. W takiej sytuacji liczba osób korzystających z punktu może znacząco wzrosnąć. Powstaje więc uzasadnione pytanie, co będzie się działo w soboty w sytuacji zwiększonego napływu mieszkańców, skoro już obecnie zdarzają się przypadki przepełnienia punktu, odmów przyjęcia odpadów lub oczekiwania na możliwość rozładunku. Przy rosnącej liczbie gospodarstw domowych na terenie gminy istnieje realne ryzyko dalszego pogorszenia dostępności PSZOK.  

Konieczność dostosowania systemu do potrzeb mieszkańców W mojej ocenie godziny funkcjonowania PSZOK oraz sposób organizacji pracy punktu powinny zostać poddane rzeczywistym konsultacjom z mieszkańcami, którzy finansują system gospodarowania odpadami poprzez obowiązkowe opłaty. Organizacja funkcjonowania PSZOK powinna być dostosowana do realnych potrzeb mieszkańców, a nie wyłącznie do wewnętrznej organizacji pracy systemu. W warunkach dynamicznego rozwoju gminy oraz rosnącej liczby mieszkańców brak dostosowania funkcjonowania PSZOK do potrzeb społeczności lokalnej będzie prowadził do narastania problemów.

W obecnym kształcie organizacyjnym PSZOK nie spełnia w pełni swojej funkcji jako powszechnie dostępny element systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy.  

II. PETYCJA w sprawie dostosowania systemu gospodarowania odpadami do potrzeb mieszkańców

Planowane zmiany w systemie gospodarowania bioodpadami mogą w praktyce znacząco zwiększyć liczbę mieszkańców zmuszonych do samodzielnego dostarczania bioodpadów do PSZOK. W takim przypadku liczba osób korzystających z punktu może znacząco wzrosnąć. Powstaje uzasadniona obawa, że przy zwiększonej liczbie użytkowników punktu pojawią się jeszcze większe problemy z jego dostępnością. Sytuacja ta może się dodatkowo pogarszać wraz ze wzrostem liczby gospodarstw domowych na terenie gminy. W związku z powyższym zasadne jest przeanalizowanie organizacji funkcjonowania PSZOK oraz dostosowanie jej do rzeczywistych potrzeb mieszkańców.

W związku z powyższym wnoszę o:

• przeprowadzenie analizy organizacji pracy PSZOK w gminie Serock,
• przeprowadzenie konsultacji społecznych dotyczących funkcjonowania PSZOK,
• rozważenie zmiany godzin jego funkcjonowania w sposób umożliwiający korzystanie z punktu osobom pracującym poza gminą, w szczególności poprzez wydłużenie godzin jego otwarcia do godzin popołudniowych lub wieczornych,
• zwiększenie dostępności punktu w weekendy,
• organizowanie wymiany oraz odbioru kontenerów poza godzinami dostępności PSZOK dla mieszkańców,
• podjęcie działań mających na celu poprawę organizacji pracy oraz utrzymania porządku na terenie PSZOK,
• przedstawienie informacji o działaniach planowanych w związku z przewidywanym zwiększeniem liczby mieszkańców korzystających z punktu.

Na podstawie art. 237 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego wnoszę o rozpatrzenie niniejszej skargi oraz poinformowanie mnie o sposobie jej rozpatrzenia.  

Z poważaniem,  

Lucyna Pruska    Skontaktuj się z autorem petycji