Petycja w sprawie podjęcia działań, aby DAR MŁODZIEŻY pozostał w Gdyni (po wycofaniu z działań szkoleniowych)

PETYCJA

w sprawie podjęcia działań na rzecz pozostawienia żaglowca „Dar Młodzieży” w Gdyni oraz wykorzystania go do celów społecznych, edukacyjnych, historycznych i krzewienia kultury żeglarskiej

Szanowna Pani Prezydent,

działając na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870, ze zm.), w interesie publicznym wnoszę niniejszą petycję, w której zwracam się do Pani Prezydent z usilną prośbą o podjęcie kompleksowych działań mających na celu:

1. zapewnienie, by żaglowiec „Dar Młodzieży” - po zakończeniu jego dotychczasowej służby szkoleniowej i wprowadzeniu do eksploatacji jego następcy - pozostał w Gdyni, w jej macierzystym porcie, jako trwały element gdyńskiego krajobrazu i dziedzictwa morskiego;
2. wypracowanie - we współpracy z Uniwersytetem Morskim w Gdyni, Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwem Sportu i Turystyki, Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwem infrastruktury, Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A. oraz Komitetem Honorowym Obchodów 100-lecia Gdyni - koncepcji wykorzystania żaglowca jako: pomnika na wodzie, ośrodka edukacji morskiej i żeglarskiej, przestrzeni muzealnej i kulturalnej oraz magnesu turystycznego najwyższej rangi;
3. wskazanie miejsca trwałego zacumowania Jednostki w rejonie Mola Południowego - w bezpośrednim sąsiedztwie powstającego Centrum Olimpijskiego Żeglarstwa - tak, by stworzyć w Śródmieściu Gdyni unikatową w skali kraju przestrzeń publiczną o spójnym charakterze morskim, sportowym i kulturalnym;
4. podjęcie działań w roku 2026 - uchwałą Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 maja 2025 r. ustanowionym Rokiem Miasta Gdyni - tak, by decyzja o pozostawieniu „Daru Młodzieży” w Gdyni miała wymiar adekwatny do rangi stulecia naszego miasta;
5. włączenie do rozmów partnerów poza-samorządowych w sposób gwarantujący trwałość projektu, w tym w szczególności poprzez wystąpienie o wsparcie merytoryczne i finansowe do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwa Sportu i Turystyki.

UZASADNIENIE

„Dar Młodzieży” - trzymasztowa fregata typu B-95 zaprojektowana przez gdańskiego konstruktora inż. Zygmunta Chorenia, zbudowana w Stoczni Gdańskiej i przyjęta do służby pod biało-czerwoną banderą 4 lipca 1982 r. przy Nabrzeżu Pomorskim w Gdyni - jest pierwszym żaglowcem zbudowanym w polskiej stoczni od podstaw jako żaglowa jednostka szkolna, według oryginalnego polskiego projektu. To jednostka, która od ponad czterech dekad pełni funkcję pływającego ambasadora Rzeczypospolitej, kontynuując tradycję „Lwowa” i „Daru Pomorza” - żaglowców-świadectw polskiej obecności na morzach świata.

Dla Gdyni „Dar Młodzieży” nie jest tylko statkiem. Jest częścią tożsamości miasta z morza i marzeń. Jego sylwetka, wpisana w panoramę Nabrzeża Pomorskiego, sąsiaduje z pomnikiem Josepha Conrada Korzeniowskiego, ze Skwerem Kościuszki, z Akwarium Gdyńskim i z Molem Południowym. To u stóp pomnika Conrada Korzeniowskiego, w wysuniętym w morze sercu Gdyni, żaglowiec żegnano w maju 2018 r. przed wyruszeniem w Rejs Niepodległości; to do tych samych nabrzeży powracał 11 listopada 2023 r. po rejsie upamiętniającym stulecie pierwszego polskiego przekroczenia równika, witany paradą burtową i tysiącami mieszkańców Gdyni. Ta więź jest realna, codzienna i namacalna - i właśnie dlatego nie wolno pozwolić, by została zerwana.

W marcu 2026 r. Uniwersytet Morski w Gdyni otrzymał 131 mln zł na pierwszy etap budowy następcy „Daru Młodzieży”. Oznacza to, że bieg spraw wszedł w fazę nieodwracalną i właśnie teraz - nie za rok, nie za dwa - należy podjąć decyzję, w jakiej formie i w jakim miejscu obecna Jednostka będzie służyć Polsce i Gdyni po zakończeniu swojej służby szkoleniowej. Każdy miesiąc zwłoki to ryzyko utraty inicjatywy.

Sygnały płynące z innych ośrodków morskich kraju - w tym ze środowisk skupionych wokół Stowarzyszenia Morskie Miasto Szczecin - wprost wskazują na ambicję pozyskania „Daru Młodzieży” jako lokalnego symbolu morskiego tego miasta. Zdaniem kapitanów i członków tego środowiska słynny żaglowiec Uniwersytetu Morskiego w Gdyni „może być przepięknym pomnikiem na wodzie, wyjątkową atrakcją turystyczną i symbolem tradycji morskich Szczecina”. Pasywność gdyńskiego samorządu w tej sprawie zostałaby - i słusznie - odebrana jako sygnał przyzwolenia. Element wpisany w gdyńskie DNA mógłby zostać utracony na zawsze.

Rok 2026 - uchwałą Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 maja 2025 r. ustanowiony Rokiem Miasta Gdyni - jest momentem o szczególnej, państwotwórczej randze. Stulecie Gdyni nie zdarzy się ponownie. Decyzja o pozostawieniu „Daru Młodzieży” w mieście jego życia - podjęta właśnie teraz - miałaby wymiar nie tylko praktyczny, ale przede wszystkim symboliczny: byłaby znakiem, że samorząd gdyński w roku jubileuszu staje na wysokości zadania i traktuje dziedzictwo morskie nie jako pamiątkę, lecz jako żywą instytucję publiczną.

Trwałe zacumowanie żaglowca w rejonie Mola Południowego - w bezpośrednim sąsiedztwie mającego powstajać Centrum Olimpijskiego Żeglarstwa - pozwoliłoby stworzyć w Śródmieściu Gdyni unikatową w skali polskiego Wybrzeża przestrzeń publiczną o spójnym charakterze morskim, sportowym i kulturalnym. Pomnik na wodzie, ośrodek edukacji żeglarskiej, przestrzeń muzealna i miejsce wydarzeń kulturalnych - wszystko to w jednej, znakomicie dostępnej lokalizacji, dla mieszkańców Gdyni i dla milionów turystów odwiedzających rocznie Trójmiasto.

Projekt ten - z uwagi na jego rangę - nie jest i nie powinien być wyłącznie zadaniem własnym gminy. Wsparcia należy szukać u partnerów pozasamorządowych, którzy z tego dziedzictwa korzystają lub na nie oddziałują: u Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz u Ministra Sportu i Turystyki - w wymiarze merytorycznym i finansowym; u Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Infrastruktury - z racji kooperacji z Uniwersytetem Morskim w Gdyni; u Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. - w naturalnym kontekście inwestycji Portu Zewnętrznego, której skala dalece wykracza poza obszar nabrzeży portowych i bezpośrednio oddziałuje na charakter Śródmieścia Gdyni; oraz u Komitetu Honorowego Obchodów 100-lecia Gdyni, dla którego wpisanie tej inicjatywy w obchody jubileuszu byłoby naturalnym i mocnym akcentem.

„Dar Młodzieży” - biała fregata, która wyruszała stąd w świat z imieniem Polski na burcie - winien w Gdyni pozostać. Tu się rodził dla służby, tu wracał, tu od dekad spoczywa jego serce. Jako mieszkańcy tego miasta - pełni dumy z jego stuletniej historii - zwracamy się do Pani Prezydent z prośbą o decyzję, której waga dorówna wadze chwili: podjęcia jej teraz, w roku jubileuszu, z determinacją i konsekwencją godną Gdyni.

Wyrażam jednocześnie zgodę na publikację treści niniejszej petycji na stronie internetowej Urzędu Miasta Gdyni oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach.