List otwarty w sprawie regulaminu Konkursu na Sztukę Teatralną organizowanego przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS i Teatr Narodowy

Szanowni Państwo,

jako niżej podpisane osoby i instytucje współtworzące obieg współczesnej dramaturgii: organizatorzy konkursów, przedstawiciele teatrów, podmiotów pracujących z tekstami dramatycznymi oraz organizacji wspierających autorów, zwracamy się do Stowarzyszenia Autorów ZAiKS oraz Teatru Narodowego w sprawie regulaminu ogłoszonego przez Państwa Konkursu na Sztukę Teatralną.

Doceniamy ideę konkursu organizowanego przez Teatr Narodowy i ZAiKS. Polska dramaturgia potrzebuje silnych instytucji, poważnych nagród, nowych tekstów, stabilnych procedur i realnego zainteresowania autorami. Właśnie dlatego uważamy, że konkurs tej rangi powinien ustanawiać wysokie standardy przejrzystości, równego dostępu i poszanowania różnych modeli zarządzania prawami autorskimi.

Równy dostęp – rejestracja w ZAiKS warunkiem udziału w konkursie

Zgodnie z §2 ust. 5 regulaminu Konkursu laureatami mogą zostać wyłącznie twórcy, którzy zarejestrowali nadesłany na Konkurs utwór w Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS najpóźniej w dniu zgłoszenia utworu do Konkursu. Ten sam zapis stanowi, że brak dokonania rejestracji uniemożliwia udział w Konkursie. Z kolei §3 ust. 3 lit. B wymaga, aby uczestnik przesłał jako osobny plik podpisane oświadczenie o dokonaniu rejestracji utworu w ZAiKS. Załącznik nr 1 do regulaminu jest właśnie takim oświadczeniem.

Oznacza to, że autor nie może po prostu zgłosić sztuki do konkursu. Musi najpierw zarejestrować ją w organizacji, która jest jednocześnie współorganizatorem konkursu.

Taki zapis tworzy mechanizm monopolizujący dostęp do konkursu. Autorzy, którzy nie chcą rejestrować utworu w ZAiKS i zarządzają prawami samodzielnie, korzystają z innych modeli licencjonowania albo chcą podjąć decyzję o ewentualnym powierzeniu praw dopiero po pojawieniu się konkretnej propozycji realizacyjnej, zostają postawieni przed prostym wyborem: rejestracja w ZAiKS albo brak udziału w konkursie.

Przeciwko monopolizacji zarządzania prawami autorskimi

Nie kwestionujemy prawa ZAiKS do reprezentowania twórców, którzy chcą korzystać z tej formy zbiorowego zarządzania prawami. Nie kwestionujemy też prawa autorów do dobrowolnego powierzania swoich utworów organizacji zbiorowego zarządzania. Uważamy jednak, że wspomniane wyżej zapisy w regulaminie nie stanowią wyłącznie wymogu formalnego. To rozwiązanie, które wzmacnia pozycję jednego podmiotu w obiegu praw do nowych tekstów dramatycznych.

Konkurs o takiej randze nie powinien działać jak narzędzie kierujące autorów do jednej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Powinien być otwarty na różne sposoby funkcjonowania autorów, teatrów, agentów, wydawców, organizacji reprezentujących twórców oraz podmiotów licencjonujących teksty.

Jako podmioty współtworzące obieg dramaturgiczny jesteśmy zainteresowani tym, aby konkursy dramatopisarskie wzmacniały całe środowisko, a nie ustanawiały przewagę jednego modelu zarządzania prawami. Autorzy powinni mieć możliwość decydowania o tym, kto i na jakich zasadach reprezentuje ich prawa. Organizatorzy konkursów powinni unikać rozwiązań, które mogą być odczytywane jako próba przejęcia kontroli nad dostępem do nowych tekstów

dramatycznych.

Apelujemy o zmianę regulaminu w następującym zakresie:

1. Usunięcie obowiązku rejestracji utworu w Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS jako warunku udziału w Konkursie.

2. Dopuszczenie do Konkursu autorów niezrzeszonych, autorów samodzielnie zarządzających prawami oraz autorów korzystających z innych modeli zarządzania lub licencjonowania praw autorskich.

3. Rozdzielenie procedury zgłoszenia utworu do Konkursu od decyzji autora o ewentualnym powierzeniu utworu organizacji zbiorowego zarządzania.

4. Pozostawienie autorom i teatrom możliwości zawierania umów licencyjnych bezpośrednio, bez uprzedniego obowiązku rejestrowania tekstu w jednej wskazanej organizacji.

Prosimy organizatorów o publiczne odniesienie się do wskazanych wątpliwości oraz o rozważenie zmian regulaminu przed upływem terminu nadsyłania prac.

Z poważaniem,

Elżbieta Manthey

Elżbieta Manthey    Skontaktuj się z autorem petycji