Mały Rynek to nie tylko mapa i stoiska. To ludzie, rękodzieło i rzemiosło

Mały Rynek w Krakowie od wieków jest miejscem spotkania mieszkańców, turystów, rękodzielników, rzemieślników i twórców ludowych. To nie tylko przestrzeń na mapie miasta, ale żywe miejsce kultury, tradycji, pracy i bezpośredniego kontaktu z ludźmi, którzy współtworzą jego charakter. 

Dziś istnieje realne ryzyko, że decyzje dotyczące przyszłości Małego Rynku zostaną podjęte bez udziału osób, których bezpośrednio dotyczą - wystawców, twórców, organizatorów wydarzeń, mieszkańców i przedsiębiorców działających w tej przestrzeni.

Nie sprzeciwiamy się rozmowie o estetyce, bezpieczeństwie, porządku i jakości wydarzeń. Przeciwnie - chcemy takiej rozmowy. Domagamy się jednak, aby była prowadzona otwarcie, transparentnie i z udziałem wszystkich stron.

Podpisz petycję, jeśli uważasz, że Mały Rynek powinien pozostać miejscem żywego rzemiosła, rękodzieła, kultury i odpowiedzialnego dialogu.

Wnoszący petycję

Niniejszą petycję wnoszą wspólnie:

rękodzielnicy, rzemieślnicy, twórcy ludowi, artyści i wystawcy biorący udział w wydarzeniach organizowanych na Małym Rynku w Krakowie

wraz z

Fundacją IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło z siedzibą w Krakowie.

Petycja jest wspólnym głosem środowiska rękodzielników, rzemieślników, twórców, artystów i wystawców, których bezpośrednio dotyczą decyzje związane z przyszłością Małego Rynku, sposobem zagospodarowania jego przestrzeni, liczbą i rozmieszczeniem stoisk oraz ustawieniem infrastruktury targowej.

Fundacja IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło współwnosi niniejszą petycję, wspierając głos tego środowiska zgodnie ze swoimi celami statutowymi, obejmującymi ochronę, zachowanie, rozwój i promocję dziedzictwa polskiego rzemiosła artystycznego, sztuki ludowej oraz kultury materialnej i niematerialnej.

Przedmiot petycji

Niniejsza petycja dotyczy przyszłości Małego Rynku w Krakowie, w szczególności sposobu zagospodarowania jego przestrzeni, zasad lokalizacji, liczby, charakteru i ustawienia infrastruktury targowej oraz organizacji wydarzeń rękodzielniczych, rzemieślniczych, kulturalnych, targowych, kiermaszowych i wystawienniczych.

Petycja odnosi się do działań planowanych, rozważanych lub konsultowanych przez Gminę Miejską Kraków oraz właściwe komórki Urzędu Miasta Krakowa, w szczególności Wydział Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, dotyczących sposobu wykorzystywania przestrzeni Małego Rynku na potrzeby wydarzeń o charakterze rękodzielniczym, rzemieślniczym, artystycznym, kulturalnym i handlowym.

W szczególności petycja dotyczy kwestii takich jak liczba stoisk, ich lokalizacja, rozmieszczenie, forma, gabaryty, standard estetyczny, układ ciągów komunikacyjnych, zasady ekspozycji rękodzieła i rzemiosła, charakter infrastruktury targowej oraz wpływ ewentualnych zmian na twórców, wystawców, mieszkańców, turystów i organizatorów wydarzeń.

Petycja zostaje wniesiona w interesie publicznym oraz w interesie rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów i wystawców biorących udział w wydarzeniach organizowanych na Małym Rynku w Krakowie, przy współudziale Fundacji IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło.

Żądania petycji

Wnosimy o:

1. przeprowadzenie otwartych konsultacji lub spotkania z udziałem przedstawicieli Prezydenta Miasta Krakowa, Urzędu Miasta Krakowa, Wydziału Spraw Administracyjnych, organizatorów wydarzeń, rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów, wystawców, mieszkańców oraz innych zainteresowanych stron;
2. uwzględnienie głosu rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów i wystawców w procesie podejmowania decyzji dotyczących sposobu zagospodarowania przestrzeni Małego Rynku oraz zasad ustawienia infrastruktury targowej;
3. przedstawienie zainteresowanym środowiskom informacji o planowanych zmianach, ograniczeniach lub nowych zasadach dotyczących liczby stoisk, ich lokalizacji, rozmieszczenia, formy, gabarytów, charakteru infrastruktury targowej, standardów estetycznych oraz sposobu wykorzystywania przestrzeni Małego Rynku;
4. wstrzymanie się od podejmowania jednostronnych decyzji ograniczających liczbę stoisk, zmieniających układ infrastruktury targowej lub ograniczających możliwość organizacji wydarzeń rękodzielniczych, rzemieślniczych, targowych, kiermaszowych i kulturalno-handlowych na Małym Rynku do czasu przeprowadzenia rzetelnego dialogu z zainteresowanymi środowiskami;
5. zapewnienie transparentnych, równych i niedyskryminujących zasad korzystania z przestrzeni Małego Rynku przez organizatorów wydarzeń, wystawców, rękodzielników, rzemieślników i twórców;
6. zapewnienie, aby rękodzieło, rzemiosło artystyczne, sztuka ludowa i twórczość autorska były traktowane jako ważna, podmiotowa i pełnoprawna część wydarzeń organizowanych na Małym Rynku, a nie jako element poboczny wobec samej funkcji handlowej;
7. ochronę różnorodności stoisk rękodzielniczych i rzemieślniczych, tak aby ewentualne zmiany organizacyjne nie prowadziły do eliminowania małych pracowni, twórców indywidualnych, artystów ludowych i wystawców prezentujących autorskie wyroby;
8. uwzględnienie w zasadach organizacji wydarzeń kryteriów jakościowych, obejmujących autorski charakter wyrobów, związek z rękodziełem, rzemiosłem, sztuką ludową, tradycją, lokalnością, edukacją kulturową oraz estetyką ekspozycji;
9. niedopuszczenie do sytuacji, w której wydarzenia na Małym Rynku zostaną pozbawione swojego rękodzielniczego, rzemieślniczego i kulturotwórczego charakteru poprzez nadmierne ograniczenie liczby stoisk, zmianę układu przestrzennego lub marginalizację twórców;
10. uwzględnienie historycznej funkcji Małego Rynku jako przestrzeni handlu, spotkania i wymiany oraz jego współczesnej roli jako miejsca prezentacji rzemiosła, rękodzieła, sztuki ludowej, kultury i lokalnej przedsiębiorczości;
11. traktowanie infrastruktury targowej służącej prezentacji rękodzieła i rzemiosła jako narzędzia realizacji funkcji kulturalnej, społecznej, edukacyjnej i promocyjnej miasta, a nie wyłącznie jako elementu działalności handlowej;
12. zapewnienie, aby ewentualne zmiany dotyczące zagospodarowania Małego Rynku i ustawienia infrastruktury targowej były poprzedzone analizą skutków dla rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, wystawców, mieszkańców, turystów, organizatorów wydarzeń oraz Gminy Miejskiej Kraków;
13. zapewnienie, aby przy analizie przyszłości Małego Rynku uwzględniono dotychczasowe doświadczenia organizacyjne związane z wydarzeniami odbywającymi się w tej przestrzeni, w szczególności w zakresie typów stosowanej infrastruktury targowej, układu stoisk, potrzeb wystawców, funkcji ekspozycyjnych, dostępności wydarzeń dla małych twórców oraz wpływu ewentualnych zmian na rękodzielników, rzemieślników i wystawców;
14. uznanie, że ochrona i promocja rękodzieła oraz rzemiosła w przestrzeni publicznej Krakowa leży w interesie miasta, jego mieszkańców, turystów, środowisk twórczych oraz dziedzictwa kulturowego Krakowa;
15. zapewnienie, aby głos rękodzielników, rzemieślników i wystawców został potraktowany jako głos strony bezpośrednio zainteresowanej i współtworzącej wydarzenia na Małym Rynku, a nie jako głos drugorzędny wobec opinii innych uczestników życia publicznego i gospodarczego w tej przestrzeni.

Uzasadnienie petycji

Mały Rynek w Krakowie jest przestrzenią o szczególnym znaczeniu historycznym, społecznym, kulturowym i gospodarczym. Nie jest to miejsce przypadkowe ani neutralne. Przez wieki Kraków rozwijał się jako miasto handlu, rzemiosła, spotkania, wymiany i życia publicznego. Targi, jarmarki, kiermasze i wydarzenia odświętne były częścią miejskiej tożsamości, łącząc funkcję gospodarczą z funkcją społeczną, religijną, kulturową i wspólnotową.

Tradycja krakowskich jarmarków sięga średniowiecza. Handel odświętny, organizowany przy okazji ważnych dat, uroczystości i świąt, stanowił przez stulecia istotny element życia miasta. Jarmarki otwierały Kraków na przyjezdnych kupców, rzemieślników, twórców i odbiorców. Były przestrzenią wymiany towarów, ale także doświadczeń, umiejętności, wzorów, technik i kontaktów społecznych. W tym sensie współczesne wydarzenia rękodzielnicze, rzemieślnicze i kulturalno-handlowe nie są zjawiskiem obcym historycznej funkcji Krakowa. Są jej naturalną kontynuacją, dostosowaną do współczesnych warunków.

Mały Rynek, jako jedna z historycznych przestrzeni centrum Krakowa, powinien być miejscem zarządzanym z należytą starannością, ale także z głębokim zrozumieniem jego funkcji kulturowej. Nie powinien być traktowany wyłącznie jako powierzchnia administracyjna, którą można dowolnie ograniczać, redukować lub podporządkowywać doraźnym interesom wybranych grup. Jest to przestrzeń publiczna, której kształt powinien wynikać z odpowiedzialnego dialogu, poszanowania historii, potrzeb mieszkańców, interesu publicznego oraz roli twórców i wystawców.

Nie kwestionujemy potrzeby rozmowy o jakości wydarzeń, estetyce stoisk, bezpieczeństwie, porządku, drożności ciągów komunikacyjnych, ochronie substancji zabytkowej, komforcie mieszkańców ani racjonalnym gospodarowaniu przestrzenią publiczną. Są to sprawy ważne i wymagające odpowiedzialnego podejścia. Uważamy jednak, że rozmowa o przyszłości Małego Rynku nie może odbywać się bez udziału tych, których decyzje te bezpośrednio dotyczą: rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów i wystawców.

Jeżeli omawiane są kwestie dotyczące zagospodarowania przestrzeni Małego Rynku, liczby stoisk, ustawienia infrastruktury targowej, charakteru wydarzeń, zasad organizacji kiermaszów lub ewentualnych ograniczeń w korzystaniu z tej przestrzeni, głos środowiska twórców i wystawców powinien zostać wysłuchany na równych prawach. Nie powinno się planować przyszłości wydarzeń kulturalno-handlowych wyłącznie w wąskim gronie, bez zaproszenia osób, które od lat współtworzą ich charakter, ofertę i znaczenie.

Rękodzielnicy, rzemieślnicy i wystawcy są zaniepokojeni sytuacją, w której rozmowy dotyczące przyszłości Małego Rynku mogą być prowadzone z udziałem wybranych grup, bez zapewnienia odpowiedniej reprezentacji środowiska twórców. Nie rozumiemy, dlaczego o przyszłości wydarzeń, które współtworzymy, miałoby się rozmawiać bez nas. Nie rozumiemy, dlaczego głos środowiska rękodzielniczego i rzemieślniczego miałby być pomijany przy podejmowaniu decyzji dotyczących infrastruktury targowej, liczby stoisk, ich ustawienia oraz zasad korzystania z przestrzeni Małego Rynku.

Nie sprzeciwiamy się rozmowie z mieszkańcami ani przedsiębiorcami prowadzącymi działalność w sąsiedztwie Małego Rynku. Ich głos również jest ważny. Uważamy jednak, że dialog powinien być pełny, otwarty i zrównoważony. Przyszłość przestrzeni publicznej nie powinna być kształtowana wyłącznie w oparciu o stanowisko jednej grupy interesariuszy. W procesie decyzyjnym powinni uczestniczyć także ci, którzy prezentują rękodzieło, rzemiosło, sztukę ludową i twórczość autorską oraz ponoszą realne konsekwencje zmian dotyczących organizacji wydarzeń.

Rękodzieło i rzemiosło jako ważna, podmiotowa część wydarzeń

Szczególnie podkreślamy, że rękodzieło, rzemiosło artystyczne, sztuka ludowa i twórczość tradycyjna powinny być traktowane jako ważna, podmiotowa i pełnoprawna część wydarzeń organizowanych na Małym Rynku. Nie powinny być traktowane jako element uboczny, dekoracyjny ani drugorzędny wobec samej funkcji handlowej. To właśnie obecność twórców, rękodzielników, rzemieślników i wystawców nadaje tym wydarzeniom wartość kulturową, społeczną, edukacyjną i promocyjną.

Rękodzieło i rzemiosło nie są zwykłym towarem. Są efektem wiedzy, doświadczenia, pracy rąk, znajomości materiału, techniki, tradycji, wzornictwa i indywidualnej wrażliwości twórcy. Każdy przedmiot wykonany ręcznie niesie za sobą historię człowieka, miejsca, metody pracy i kultury, z której wyrasta. Dlatego wydarzenia prezentujące rękodzieło i rzemiosło nie mogą być sprowadzane wyłącznie do kategorii sprzedaży. Są one formą uczestnictwa w kulturze.

Kraków jest miastem o wyjątkowym dziedzictwie historycznym, artystycznym i rzemieślniczym. To dziedzictwo nie istnieje wyłącznie w muzeach, archiwach, publikacjach i zabytkach. Istnieje również w żywych umiejętnościach twórców, w pracy małych pracowni, w kontynuacji dawnych technik, w przekazie międzypokoleniowym, w lokalnym wzornictwie, w sposobie opowiadania o materiale, narzędziu i procesie twórczym. W tym sensie rękodzieło i rzemiosło stanowią część materialnego i niematerialnego dziedzictwa Krakowa.

Jeżeli twórcom odbiera się przestrzeń prezentacji, odbiera się im nie tylko możliwość sprzedaży. Odbiera się im możliwość spotkania z odbiorcą, opowiedzenia o swojej pracy, przekazania wiedzy, pokazania procesu twórczego i budowania relacji między tradycją a współczesnością. Ograniczenie liczby stoisk lub zmiana układu infrastruktury bez dialogu może w praktyce doprowadzić do wykluczenia części twórców z udziału w wydarzeniach, zmniejszenia różnorodności prezentowanego rękodzieła oraz osłabienia kulturotwórczego charakteru Małego Rynku.

Dlatego apelujemy, aby władze miasta przyjęły jasną zasadę: podczas wydarzeń organizowanych na Małym Rynku rękodzieło, rzemiosło artystyczne, sztuka ludowa i twórczość autorska powinny być traktowane podmiotowo. To one powinny współkształtować charakter tych wydarzeń, standard doboru wystawców, sposób projektowania infrastruktury oraz kierunek rozwoju tej przestrzeni.

To nie jest zwykła infrastruktura handlowa. To infrastruktura służąca prezentacji żywego dziedzictwa rękodzielniczego i rzemieślniczego Krakowa.

Znaczenie dotychczasowego modelu wydarzeń i infrastruktury targowej

W kontekście niniejszej petycji istotne znaczenie ma dotychczasowy model wydarzeń organizowanych na Małym Rynku, oparty na różnorodności stoisk, obecności rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów, producentów regionalnych i wystawców prezentujących autorskie wyroby.

Wydarzenia te nie są przypadkowym handlem ulicznym. Ich charakter opiera się na rękodziele, rzemiośle artystycznym, sztuce ludowej, produktach regionalnych, tradycji, edukacji kulturowej, spotkaniu twórcy z odbiorcą oraz prezentacji dziedzictwa materialnego i niematerialnego. W tym sensie są ważnym przykładem tego, jak historyczna funkcja Małego Rynku może być kontynuowana we współczesnej, uporządkowanej i kulturalnej formule.

Dotychczasowy model uwzględniał różne typy stoisk i różne potrzeby wystawców. Obok większych form zabudowy funkcjonowały także mniejsze, bardziej dostępne cenowo stoiska, pozwalające na udział małym pracowniom, indywidualnym rękodzielnikom, początkującym twórcom oraz wystawcom posiadającym ograniczony asortyment. Taka różnorodność była istotna, ponieważ odpowiadała realnym warunkom funkcjonowania środowiska rękodzielniczego i rzemieślniczego.

W naszej ocenie ewentualne ograniczanie liczby stoisk, likwidacja części kramów, rezygnacja z ganków, zmiana układu przestrzennego albo ujednolicanie infrastruktury targowej nie może być traktowane jako czysto techniczna korekta. Tego rodzaju decyzje mają bezpośredni wpływ na wystawców, na możliwość prezentacji rękodzieła i rzemiosła, na dostępność wydarzeń dla małych twórców oraz na zachowanie różnorodności oferty.

Za każdym stoiskiem stoi konkretna osoba, pracownia, rodzina, technika, dorobek i źródło utrzymania. Dla administracji stoisko może być oznaczeniem na mapie. Dla wystawcy jest miejscem pracy, ekspozycji, kontaktu z klientem, promocji własnej twórczości oraz uczestnictwa w życiu kulturalnym miasta.

Dlatego decyzje dotyczące Małego Rynku nie powinny być podejmowane wyłącznie na podstawie uproszczonych schematów przestrzennych. Konieczne jest uwzględnienie realnej struktury wydarzeń, typów stoisk, funkcji ganków, potrzeb ekspozycyjnych, ruchu odwiedzających, ekonomiki wydarzeń oraz skutków dla rękodzielników, rzemieślników i wystawców.

Nie chodzi o utrzymanie każdego elementu dotychczasowego modelu bez możliwości rozmowy. Chodzi o to, aby rozmowa o przyszłości Małego Rynku była prowadzona w sposób rzetelny, partnerski i oparty na realnych danych. Głos wystawców powinien zostać potraktowany jako istotny materiał w procesie podejmowania decyzji, ponieważ to właśnie oni najlepiej znają praktyczne skutki zmian dotyczących infrastruktury targowej.

Właściwym kierunkiem powinno być racjonalne udoskonalenie obecnego modelu, a nie jego mechaniczna redukcja. Jeżeli istnieją konkretne problemy dotyczące dostępności, komunikacji pieszej, widoczności wejść do kamienic, estetyki, bezpieczeństwa albo organizacji przestrzeni, powinny one zostać nazwane i rozwiązane punktowo. Nie powinno się ich rozwiązywać poprzez ograniczanie istotnej części wydarzeń i pomijanie głosu osób, które tę przestrzeń współtworzą.

Znaczenie zagospodarowania przestrzeni i infrastruktury targowej

Przedmiotem naszego zaniepokojenia są nie tylko ogólne decyzje dotyczące organizacji wydarzeń, lecz także konkretne kwestie związane z zagospodarowaniem przestrzeni Małego Rynku oraz ustawieniem infrastruktury targowej.

Liczba stoisk, ich rozmieszczenie, wielkość, forma, układ ciągów komunikacyjnych, sposób ekspozycji, dostępność dla odwiedzających oraz relacja infrastruktury do otoczenia mają bezpośredni wpływ na jakość wydarzenia, bezpieczeństwo, estetykę, komfort mieszkańców i turystów, a także realne warunki uczestnictwa wystawców. Są to kwestie praktyczne, ale ich skutki są znacznie szersze niż techniczne.

Ograniczenie liczby stoisk lub zmiana układu infrastruktury targowej bez konsultacji z wystawcami może doprowadzić do zmniejszenia różnorodności prezentowanego rękodzieła i rzemiosła. Może również spowodować, że udział w wydarzeniach stanie się dostępny wyłącznie dla wybranych podmiotów, podczas gdy małe pracownie, twórcy indywidualni i rzemieślnicy zostaną wypchnięci poza przestrzeń centrum miasta.

Zagospodarowanie Małego Rynku powinno być planowane w sposób odpowiedzialny, proporcjonalny i oparty na rzeczywistej analizie skutków. Nie można sprowadzać tej sprawy do prostego pytania, czy stoisk ma być mniej czy więcej. Prawdziwe pytanie brzmi: jak zorganizować przestrzeń Małego Rynku, aby była estetyczna, bezpieczna, dostępna, zgodna z charakterem miejsca, a jednocześnie umożliwiała prezentację wysokiej jakości rękodzieła, rzemiosła i sztuki ludowej.

Wydarzenia na Małym Rynku powinny być rozwijane w kierunku jakości, a nie mechanicznie redukowane. Wysoka estetyka stoisk, dobór wystawców, jasne regulaminy, kontrola asortymentu, dbałość o porządek, bezpieczeństwo i właściwą organizację są kierunkami, które można i należy wspólnie wypracowywać. Nie zastąpi tego jednostronne ograniczanie wydarzeń bez rozmowy z tymi, którzy są ich ważną częścią.

Konieczność rzetelnej analizy i konsultacji

Decyzje dotyczące przyszłości Małego Rynku nie powinny być podejmowane na podstawie uproszczonych schematów rozmieszczenia obiektów. W przypadku przestrzeni historycznej, intensywnie użytkowanej i ważnej dla życia miasta konieczne jest przygotowanie rzetelnej analizy, która uwzględni rzeczywiste typy stoisk, ich funkcje, gabaryty, potrzeby ekspozycyjne, ruch pieszy, bezpieczeństwo, dostępność, oddziaływanie na mieszkańców, wpływ na wystawców oraz znaczenie wydarzeń dla kultury i dziedzictwa Krakowa.

Uproszczony plan, który sprowadza różnorodne stoiska, kramy, chaty, ganki i elementy infrastruktury do jednolitych oznaczeń na mapie, nie pokazuje realnego charakteru wydarzenia. Nie pozwala ocenić, czym są poszczególne elementy, jaką pełnią funkcję i jakie skutki wywoła ich usunięcie albo zmiana lokalizacji. Tego rodzaju materiały mogą być punktem wyjścia do rozmowy, ale nie powinny stanowić samodzielnej podstawy do podejmowania decyzji ograniczających wydarzenia i miejsca pracy twórców.

Konieczna jest również analiza skutków społecznych, kulturowych i gospodarczych. Ograniczenie liczby stoisk nie jest wyłącznie zmianą przestrzenną. Może oznaczać mniejszą liczbę twórców, mniejszą różnorodność oferty, mniejszą dostępność wydarzenia dla małych pracowni, słabszą prezentację rękodzieła i rzemiosła, ograniczenie programu towarzyszącego oraz zmniejszenie atrakcyjności Małego Rynku dla mieszkańców i turystów.

Dlatego rozmowa o przyszłości tej przestrzeni powinna mieć charakter rzeczywistych konsultacji, a nie tylko przedstawienia gotowych wariantów. Konsultacje powinny obejmować wystawców, rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, organizatorów wydarzeń, mieszkańców, przedsiębiorców z otoczenia Małego Rynku, ekspertów od przestrzeni publicznej, instytucje kultury oraz służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo.

Interes publiczny, wolny rynek i równe traktowanie

W państwie prawa i w warunkach wolnego rynku rolą administracji publicznej powinno być zapewnienie ładu, bezpieczeństwa, estetyki, przejrzystych procedur oraz równego traktowania podmiotów korzystających z przestrzeni publicznej. Nie powinno natomiast dochodzić do sytuacji, w której interesy jednych prywatnych podmiotów byłyby chronione kosztem innych legalnie działających uczestników życia gospodarczego i kulturalnego.

Mieszkańcy i turyści powinni mieć możliwość wyboru, czy chcą skorzystać z oferty lokalu gastronomicznego, kawiarni, restauracji, sklepu, stoiska rękodzielnika, rzemieślnika czy artysty. Naturalna konkurencja różnych form działalności gospodarczej i kulturalnej jest elementem życia miasta. Zadaniem organów administracji publicznej nie powinno być ingerowanie w ten wybór poprzez faworyzowanie wybranych grup interesu.

W interesie Gminy Miejskiej Kraków powinno być to, aby Mały Rynek pozostawał przestrzenią żywą, atrakcyjną, uporządkowaną i dobrze zarządzaną. Wydarzenia rękodzielnicze i rzemieślnicze przyciągają mieszkańców oraz turystów, wspierają lokalną i regionalną twórczość, promują Kraków jako miasto kultury, tradycji i dziedzictwa, a także mogą generować wymierne korzyści gospodarcze i budżetowe.

Obecność stoisk rękodzielniczych i rzemieślniczych nie powinna być postrzegana jako problem. Powinna być traktowana jako wartość, którą należy odpowiedzialnie organizować, rozwijać i chronić. Mały Rynek nie powinien być przestrzenią wyciszoną z kultury i twórczości. Powinien być miejscem, w którym tradycja Krakowa spotyka się ze współczesnym rękodziełem, rzemiosłem i twórczością autorską.

Rola Fundacji IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło

Fundacja IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło współwnosi niniejszą petycję zgodnie ze swoimi celami statutowymi, obejmującymi ochronę, zachowanie, rozwój i promocję dziedzictwa polskiego rzemiosła artystycznego, sztuki ludowej oraz kultury materialnej i niematerialnej.

Fundacja działa na rzecz twórców, rzemieślników, projektantów, badaczy, kuratorów i środowisk związanych z rzemiosłem artystycznym oraz sztuką ludową. Jej zadaniem jest również integrowanie tych środowisk, wspieranie współpracy, promowanie wartości rękodzieła oraz organizowanie wydarzeń, wystaw, targów, festiwali i innych form prezentacji rzemiosła i sztuki ludowej.

Z tego względu sprawa Małego Rynku ma dla Fundacji znaczenie szersze niż wyłącznie organizacyjne. Dotyczy sposobu traktowania rękodzieła, rzemiosła, sztuki ludowej, twórczości autorskiej i małych wystawców w przestrzeni publicznej Krakowa. Dotyczy również standardu dialogu pomiędzy administracją publiczną a środowiskami, których decyzje administracyjne i organizacyjne bezpośrednio dotyczą.

Fundacja IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło stoi na stanowisku, że głos rękodzielników, rzemieślników, twórców ludowych, artystów i wystawców powinien zostać potraktowany z należytą powagą. To środowisko nie może być pomijane w rozmowach o przyszłości miejsc, w których od lat prezentuje swoją pracę, dorobek, umiejętności i dziedzictwo.

Oczekiwany sposób dalszego postępowania

Wnosimy, aby Prezydent Miasta Krakowa, Urząd Miasta Krakowa oraz Wydział Spraw Administracyjnych potraktowali niniejszą petycję jako głos społeczny i środowiskowy, wynikający z realnego zaniepokojenia osób i podmiotów, których decyzje dotyczące Małego Rynku bezpośrednio dotyczą.

Oczekujemy przeprowadzenia realnego dialogu z udziałem środowisk, których sprawa bezpośrednio dotyczy. Dialog ten powinien obejmować nie tylko ogólne deklaracje, lecz także konkretne kwestie: liczbę stoisk, układ infrastruktury targowej, zasady ekspozycji, kryteria doboru wystawców, standard estetyczny, organizację ciągów komunikacyjnych, bezpieczeństwo, dostępność przestrzeni oraz relację wydarzeń do funkcjonowania otoczenia Małego Rynku.

Oczekujemy również, że wszelkie planowane zmiany zostaną przedstawione w sposób jasny, zrozumiały i możliwy do zaopiniowania przez zainteresowane środowiska. Rękodzielnicy, rzemieślnicy i wystawcy nie powinni dowiadywać się o przyszłości wydarzeń po fakcie. Powinni mieć możliwość przedstawienia swoich argumentów, doświadczeń i propozycji rozwiązań.

Nie domagamy się przywilejów. Domagamy się równego traktowania, transparentności i realnego udziału w rozmowie o przyszłości miejsca, które od lat współtworzymy.

Apel końcowy

Jako rękodzielnicy, rzemieślnicy, twórcy ludowi, artyści i wystawcy biorący udział w wydarzeniach organizowanych na Małym Rynku w Krakowie, wraz z Fundacją IMAGO Polska Sztuka i Rękodzieło, zwracamy się do władz Krakowa o realne wysłuchanie naszego głosu przed podjęciem decyzji dotyczących przyszłości tej przestrzeni.

Apelujemy do Prezydenta Miasta Krakowa, Urzędu Miasta Krakowa oraz Wydziału Spraw Administracyjnych o potraktowanie rękodzieła i rzemiosła z należytą powagą, nie jako dodatku do wydarzeń miejskich, lecz jako ważnej i podmiotowej formy żywego dziedzictwa kulturowego Krakowa.

Mały Rynek może i powinien być przestrzenią, w której historia Krakowa spotyka się ze współczesną twórczością. Może być miejscem, gdzie mieszkańcy i turyści nie tylko dokonują zakupów, ale również poznają twórców, techniki, tradycje, materiały, wzornictwo i opowieści stojące za konkretnymi wyrobami. Tak rozumiane wydarzenia targowe nie są zwykłym handlem. Są formą uczestnictwa w kulturze.

Dlatego prosimy, aby przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości Małego Rynku nie patrzeć wyłącznie na liczbę stoisk, metry kwadratowe, ciągi komunikacyjne czy doraźne interesy wybranych grup. Te kwestie są ważne, ale nie mogą przesłonić istoty sprawy: ochrony żywej obecności rękodzieła, rzemiosła i sztuki ludowej w historycznym centrum Krakowa.

Rękodzielnicy, rzemieślnicy, twórcy ludowi, artyści i wystawcy są depozytariuszami umiejętności, tradycji i wartości, które przez pokolenia budowały tożsamość miasta. Ich głos powinien zostać wysłuchany przed podjęciem decyzji dotyczących przestrzeni, w której prezentują swoją pracę.

Nie chcemy, aby Mały Rynek stał się przestrzenią zarządzaną wyłącznie technicznie, bez zrozumienia jej kulturowego znaczenia. Chcemy, aby był miejscem mądrego dialogu, wysokiej jakości organizacji, estetycznej infrastruktury i szacunku dla tych, którzy tworzą żywe dziedzictwo Krakowa.

Wnosimy o to, aby rękodzieło, rzemiosło artystyczne i sztuka ludowa pozostały na Małym Rynku na należnym im miejscu, z należytą rangą i z realnym udziałem twórców w rozmowie o przyszłości tej przestrzeni.

Rękodzieło i rzemiosło nie są przeszkodą w rozwoju miasta. Są częścią jego żywej kultury, tradycji, historii i współczesnej tożsamości.

Wnosimy o uwzględnienie niniejszej petycji i podjęcie działań zgodnych z jej żądaniami.