Rezerwaty 2.0. Ewolucja standardów ochrony rezerwatowej na Podkarpaciu i wdrożenie aktualizacji metodyki rezerwatowej na poziomie krajowym.

Odgórna presja rezerwatowa na mocno już chronione Bieszczady i Pogórze wprowadza do jakościowej dotąd puli coraz słabsze pozycje z ShadowList.
RDOŚ Rzeszów ich nie odsiewa, a składane krytyczne audyty tych projektów oraz sprzeciwy mieszkańców i samorządów - pomija bez odpowiedzi 😯

Dlatego przyjęliśmy inną strategię. Porzucamy i tak regularnie ignorowaną postawę krytyczną i sięgamy do jądra systemu, postulując w nim szereg pozytywnych zmian naprawczych - w trosce o poziom rezerwatowego uniwersum. Luki w systemie, użytkowane dziś przez uznaniowość i zewnętrzne życzenia - wypełniamy kodem jasnych procedur. Upodobania czy ilościowe targety - "leczymy" krytycyzmem twardych danych. Erystyki i nadintepretacje - zastępujemy standardem dowodowym i metodyką badań porównawczych.

Nasza Petycja nie kwestionuje samej idei ochrony rezerwatowej jako jednej z podstawowych form ochrony przyrody (popieramy perełki 💚!!), lecz stanowi pakiet pilnych aktualizacji w zakresie:

1. Przywrócenia wysokiej poprzeczki wniosków i powoływanych rezerwatów (standard merytoryczny wniosku, stałe kryteria oceny, klucz zagrożenia),
2. Priorytetu ochrony sytuacji skrajnie rzadkich i krytycznie zagrożonych, zamiast mniej ważnych i powtarzalnych ale o niskim koszcie dla instytucji.
3. Gwarancji skutecznego zarządzania powoływanymi rezerwatami,
4. Wczesnej partycypacji społeczności lokalnych i upublicznienia procedur.

Ma to duże znaczenie w kontekście rosnącej lawinowo liczby coraz słabszych propozycji, przy jednoczesnych problemach z opieką nad już istniejącymi – tylko 3 na 106 rezerwatów na Podkarpaciu ma wymagane ustawowo Plany Ochrony (3% vs średnia krajowa 42%!). Mimo to proceduje się w tym roku kolejnych 41 (wcześniej powoływano 1,4 rocznie) – również bez Planów. Podważa to zasadę rzetelności i skuteczności działania organów administracji publicznej, a także rodzi wątpliwości co do spełnienia przesłanek dla dalszego zwiększania tej formy ochrony w regionie - przy braku zagrożeń dla tych obszarów oraz wskazywanej niskiej jakości wielu z tych propozycji.

Nasz głos ma charakter naprawczy, a przy tym oddolny i apolityczny. Jego celem jest wyłącznie usprawnienie planowania, procedowania i późniejszej realizacji ochrony rezerwatowej, w sposób zgodny z ewolucją wiedzy naukowej, zasadami dobrej administracji oraz interesem publicznym.

Petycja jest w istocie wyrazem poważnej troski o wartości ochrony przyrody. Jako z założenia pozytywna w intencjach, będzie dużo trudniejsza do odrzucenia przez decydentów - interesariuszy obecnego priorytetu „celu ilościowego”, a jednocześnie ma szansę zyskać zaufanie i wsparcie społeczne.

PETYCJA

w sprawie wzmocnienia jakości, przejrzystości i rzetelności procesu
tworzenia rezerwatów przyrody w województwie podkarpackim

Adresaci: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie (RDOŚ), Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ), Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ), Kancelaria Premiera RM, Kancelaria Prezydenta RP

My, niżej podpisani, zwracamy się z wnioskiem o PILNE wdrożenie rozwiązań (cz. I), które zapewnią, że projektowanie i ustanawianie rezerwatów będzie:

1. Uregulowane przez stałe i transparentne kryteria ocenowe,
2. Oparte na możliwie najlepszych danych i dowodach,
3. Przejrzyste proceduralnie i decyzyjnie,
4. Realne do sfinansowania i monitorowania,
5. Społecznie legitymizowane poprzez wczesne włączanie interesariuszy,
6. Adekwatne do wyzwań zmian klimatu i innych presji oraz realne w tym kontekście.

Petycja to Postulaty (I) oraz oczekiwane działania i wnioski (II-IV). Pozostałe dokumenty: Uzasadnienie - omówienie postulatów, błędów i wytycznych, System Oceny Rezerwatów - propozycja krajowego modelu oceny, katalogowania i planowania, Pismo Przewodnie - List do Samorządów, opis + przykłady błędów,
+ infografiki: System Oceny, Rezerwaty–Podkarpacie, Rajskie, Brak Puszczy, Piktogramy Postulatów. Wszystkie pliki Petycji 📦 tutaj (ZIP, 10,6MB)

Wszystkie Postulaty w Petycji są równoważne, ale kręgosłupem systemowej ewolucji jest ostatni Postulat 12 - „System Oceny Rezerwatów”.

I
Wnioski i postulaty
(krytyczny standard dla rezerwatów i ich projektów)

1) Niezależna recenzja merytoryczna projektów rezerwatów przed formalnym procedowaniem

Wnosimy o wprowadzenie etapu wstępnej, zewnętrznej recenzji (peer review) dla wniosków rezerwatowych – przez panel ekspertów z jawnymi oświadczeniami o konflikcie interesów. Celem jest wczesne wychwytywanie braków danych, błędów metod, niejasnych celów ochrony i rozbieżności między deklarowanym a faktycznym przedmiotem ochrony. Pozwoli też na - prewencyjne do zewnętrznych nacisków - powstrzymanie procedowania zbyt słabych jakościowo propozycji, oraz na dużo przejrzystsze katalogowanie i anonsowanie tych projektów - obecnie utajnionych przed wszystkimi stronami na wcześniejszych etapach procedowania.

2) Standard dowodowy dla argumentu „bogactwa gatunków” i ocena porównawcza na bazie podobnych środowisk

W przypadku powoływania się na „nadzwyczajne bogactwo”, "wybitność” lub „nadzwyczajną cenność” obszaru projektu wnosimy o: (a) opis metodyki inwentaryzacji (udokumentowane: czas, sezon, wysiłek, zakres taksonów, charakter wyników i ich dystrybucja (lokalizacje gatunków – bez nazw, tylko rodzaj ochrony i strefowość), (c) wskazanie i analizę obszarów referencyjnych (porównawczych) o podobnych warunkach siedliskowych i podobnych nakładach oraz metodyce inwentaryzacji, (d) analizę i prezentację „wartości dodanej” proponowanego rezerwatu na tle istniejących form ochrony (np. Natura 2000, obszary chronionego krajobrazu z mozaiką mniejszych form ochrony) i dotychczasowej dynamiki oznaczania stanowisk gatunków w korelacji z gospodarką (jeśli funkcjonuje).

Każdorazowe deklarowanie przez Wnioskodawców wartościowań hierarchicznych typu „najcenniejsze”, „najwyższe bogactwo”, „wybitne”, „unikatowe”, powinno być wsparte odpowiednią inwentaryzacją porównawczą kilku podobnych siedlisk w otoczeniu, okolicy czy bliższym regionie (z oznaczeniami miejsc stanowisk), jako dowód porównawczy deklarowanej jakościowej różnicy (i miejscu na podium) w porównaniu z innymi podobnymi środowiskami w otoczeniu. Dostarczona w formie umożliwiającej zweryfikowanie inwentaryzacjami sprawdzającymi. Każdorazowy brak takiej waloryzacji porównawczej powinien skutkować pomijaniem takich etykiet / skali ocenowej / idącego za nimi wartościowania w odniesieniu do danego obszaru i projektu rezerwatu. Obecność stanowisk gatunków chronionych w danym miejscu nie oznacza automatycznie jego „najwyższej jakości/cenności/bogactwa”, z dużym prawdopodobieństwem oznacza wartość w pobliżu średniej - w generalnie bogatym przyrodniczo środowisku Bieszczadów i Pogórza. Kwestią decyzji pozostaje czy waloryzacje porównawcze powinny być przedmiotem wstępnego wniosku (Postulat 1, filtrowanie przed RDOŚ) czy już w zakresie procedur RDOŚ, z publikacją takich inwentaryzacji, umieszczeniem w bazie gatunkowej i szczegółowym raportem z decyzji RDOŚ na bazie tego.

3) Rzetelność terminologiczna oraz minimalny moduł „historia i użytkowanie terenu”

Wnosimy o obowiązkowe ujęcie w dokumentacji: historii użytkowania (leśnego i nieleśnego), dotychczasowych przekształceń siedlisk, dawnych map i źródeł archiwalnych – tak, aby opisy „naturalności” i „pierwotności” były możliwe do weryfikacji i zgodne z wiedzą historyczną oraz naukową, a deklarowany stan obiektu – trwały historycznie w obliczu zachodzących zmian i dobrze prognozujący w zachowaniu jego chronionego stadium, charakteru i składu gatunkowego.
Popularna obecnie „puszczańska szkoła definicyjna” powinna opierać się na sytuacji rzeczywistej - wielkoobszarowych (obiektowych) środowiskach leśnych i ich charakterze w kontekście definicji, a nie na (i) historycznej, czyli gatunkach reliktowych przetrwałych na martwym drewnie w jarach - jako definicji czegokolwiek, oraz (ii) punktowej, czyli ruszcie strumieniowym - jako wyznaczniku wielkoobszarowego obiektu o charakterze znacząco innym od bazowych jarowych refugiów.

4) Praktyka nazewnicza (rzetelność) i znaczenie lokalnych tożsamości - jako kryteria jakości rezerwatu

Stosowanie lokalnych nazw własnych i kulturowych popartych zapleczem historycznym i współczesnym (nie ma Puszczy Karpackiej, tym bardziej pod Przemyślem). W przypadku używania toponimów – priorytetowe stosowanie nazw lokalnych obiektów geograficzno-przyrodniczych – adekwatnych w ich skali do skali obiektu rezerwatu (bliskie mikrotoponimy zamiast obcych makrotoponimów). Każdorazowe włączanie reprezentacji większości mieszkańców - jako interesariuszy - do procesu nazewniczego rezerwatów (P. 9). Unikanie opierania nazw i tworzonych rezerwatów na gatunkach zwierząt migrujących siedliskowo a więc nieobecnych (niedźwiedź), podatnych na zagrożenia biotyczne (ryś, żbik, żubr) lub podlegających potencjalnej kontroli populacji (niedźwiedź, wilk, bóbr itp) .

5) Ocena ryzyk i adaptacyjne podejście do presji biotycznych i klimatycznych

Wnosimy o to, aby już na etapie projektu rezerwatu wskazywać kluczowe zagrożenia i ryzyka (susze, gradacje owadów, pasożyty/choroby drzew, gatunki inwazyjne, dynamika czynników klimatycznych) oraz progi uruchamiania działań ochrony czynnej, jeśli jest to potrzebne dla realizacji celu ochrony. W przypadku szerszych populacyjnie zagrożeń (np. jemioła) wnosimy o oczywistą rezygnację z ochrony rezerwatowej tych zagrożeń i przekazanie zarządzającemu kompetencji w zakresie redukowanie zagrożenia.

6) Jawny plan finansowania i wykonalności

Wnosimy o dołączanie do projektu rezerwatu: (a) szacunku kosztów (plan ochrony/plan zadań ochronnych, monitoring, egzekucja, audyty, komunikacja), (b) wskazania źródeł finansowania w horyzoncie co najmniej 10 lat, (c) oceny wykonalności kadrowej (kto i jak będzie realizował monitoring i działania).

7) Obowiązkowy monitoring i publiczne raportowanie efektów

Wnosimy o wdrożenie standardu monitoringu efektów ochrony (przyrodniczych i – tam, gdzie relewantne – społecznych), z publikacją wyników oraz mechanizmem działań korygujących.

Początkiem procesu publicznego raportowania każdego z (projektów) rezerwatów powinien być moment wejścia projektu do kwalifikacji zewnętrznej, a maksymalnie najpóźniej - moment wpłynięcia wniosku z dokumentacją projektową do RDOŚ i wyświetlenie w projektach procedowanych, z powiadomieniem przedmiotowego Nadleśnictwa i samorządu.

8) Złożone układy krajobrazowe i mozaika siedlisk – dobór narzędzi „szytych na miarę” (zróżnicowanie narzędzi ochrony) oraz unikanie ochrony ścisłej - z jej unifikacją zastanej różnorodności

W przypadkach obszarów o silnym zróżnicowaniu wewnętrznym wnosimy o utrzymanie ochrony krajobrazowej (różnorodnej) lub stosowanie strefowania i narzędzi dopasowanych do poszczególnych składników krajobrazu (np. strefy ochrony ścisłej, strefy ochrony czynnej, utrzymanie siedlisk otwartych), zamiast jednorodnego modelu ochrony ścisłej i szkodliwego w efekcie - ujednolicenia posiadanej różnorodności. Dla takich złożonych środowisk ochrona krajobrazowa jest dużo efektywniejsza dla zastanej wartości i różnorodności przyrodniczej oraz historycznego użytkowania, niesie też – osiągalną tylko w tym modelu – wartość dodaną dla takich konglomeratów. 

Wnioskujemy tutaj o

• cofnięcie błędnych decyzji ochrony rezerwatowej (biernej/ścisłej) dla złożonych układów krajobrazowych Przełomu Strwiąża (przedmiotem ochrony uczyniono m. in. las "plantacyjny" czyli w 100% antropogeniczny) i Przełomu Solinki pod Mantragoną
• wycofanie się z procedowanych obecnie projektów Przełomu Sanu pod Tołstą, Przełomu Wołosatego i Przełomu Wołosatego-Widełki – dla dobra tych miejsc (przyrodniczo) i ich beneficjentów.

Alternatywnie dla tych już powołanych wnosimy o przygotowanie pakietu trwałych zadań ochrony czynnej, utrzymujących na zastanym poziomie zróżnicowanie przyrodnicze i doświetleniowe środowisk (pule gatunkowe) – jako podstawowej wartości konglomeratu Przełomu (siedliska doświetlone, zacienionie, łąki, łęgi, nabrzeża, lasy nasadzeniowe, wielopiętrowość etc., etc.).

9) Analiza zagrożeń społeczno‑gospodarczych i wczesne włączanie interesariuszy

Wnosimy o przeprowadzanie proporcjonalnie do skali planowanych ograniczeń – każdorazowej lokalnej (nie zdalnej) analizy ich skutków dla społeczności lokalnych (rekreacja, turystyka, dostęp do lasu, lokalna gospodarka) oraz o prowadzenie konsultacji z reprezentantami wszystkich grup interesariuszy na możliwie wczesnym etapie – zanim utrwalą się konflikty i polaryzacja. Po latach nagonki przyjezdnych środowisk aktywistycznych, model „rezerwatu przywożonego w walizce” już nie sprawdza się i potęguje / ugruntowuje negatywne podejście do ochrony przyrody. Im wcześniejsza współpraca i im częstsza taka praktyka, tym mniejsze negatywne nastawienie, a większe wsparcie dla intencji autorów i potencjalne zaangażowanie społeczne. Praktyka stosowania osobistych konsultacji społecznych dla PUL, przedstawianych wniosków, prezentacji w samorządach planów LP - sprawdzi się też w stosunku do rezerwatów.

10) Sprawiedliwość i odpowiedzialność społeczna ochrony przyrody

Projektowanie rezerwatów z poszanowaniem zastanych potrzeb społeczności lokalnych oraz ich życiowych i zawodowych relacji z przyrodą, zabezpieczenie dostępu do dóbr i funkcji kulturowych (np. szlaki jagodziarzy), realizowania rekreacji oraz do krytycznych egzystencjonalnie - atrakcji turystycznych funkcjonujących przed powołaniem rezerwatu (np. szlak kolejki leśnej – Roztoki pod Obnogą). W przypadku bezterminowego zamknięcia obszaru ważnego społecznie / prywatnie należy rozważyć formuły udostępniania tych obszarów tym społecznościom, a w przypadku braku takiej formuły – polityka trwałych rekompensat dla pokrzywdzonych (Social Responsibility of Nature Conservation).

11) Wolumenowy umiar ochrony przyrody w obszarach z obecnością ekumen ludzkich, ułożonym ruszcie ekologicznym, kumulacji wielu form ochrony przyrody itp.

Postulujemy każdorazową analizę nasycenia formami ochrony i kumulacji ograniczeń z nich wynikających (tzw. „chłonność społeczno-gospodarcza”) oraz wprowadzenie zasad górnego pułapu zagęszczenia proponowanych obiektów ochrony rezerwatowej wprowadzanych w regionach zamieszkałych i użytkowanych gospodarczo, a przy jego przekraczaniu – bezwzględnej akceptacji społeczności lokalnych i pozostałych interesariuszy.

Zdedecydowanie należy odchodzić od dublowania przez rezerwaty środowisk chronionych już po stronie parków narodowych – z uwagi na historię gospodarczego użytkowania tych będących poza parkiem i ich dużo mniejszych poziomów naturalności i dziewiczości. Przeczy to też zasadzie rusztu ekologicznego i dywersyfikacji siedliskowej.

Komasacja obiektów ochrony rezerwatowej powinna być sprowadzona do obejmowania ochroną tylko unikatowych i krytycznie zagrożonych siedlisk a nie coraz gorszych – jak dzieje się obecnie. Mamy już w regionie miejsca gdzie w promieniu 15 km istnieje już kilkanaście rezerwatów, do tego w niektórych przypadkach pokrywających się ze sobą tematycznie / przedmiotem ochrony, czyli pozbawionych podstawowego ich warunku - ewenementowości. To jakość i unikatowość, a nie ilość i maksymalnie duża powierzchnia - powinny być priorytetem rezerwatowej ochrony przyrody.

12) Wdrożenie „Systemu Oceny Rezerwatów” oraz planowanie sieci rezerwatów w ujęciu systemowym

Ostatni i najważniejszy Postulat. Wprowadza do przestrzeni uznaniowości twardy filtr ocenowy dla  wnioskowania i procedowania ochrony rezerwatowej — coś, czego dziś w praktyce bardzo brakuje.
Wnosimy o to, aby od chwili obecnej procedowane rezerwaty były waloryzowane wg zestawu stałych kryteriów i ocen:

a) Model podstawowy: punktacja na bazie określonych cech (piramida jakości i unikalności, status zagrożenia, częstość poddawania ochronie, tożsamość przedmiotu etc.)

b) Kryteria dodatkowe: reprezentatywność, komplementarność, spełnialność zasady rusztu ekologicznego, wymierna wysoka wartość dodana względem istniejących w danym miejscu form ochrony (bilans zmiany) etc.

Szczegółowy opis znajduje się tutaj (PDF), a schemat tutaj (PDF). Poszczególne składowe Systemu są tylko szerszą propozycją i wymagają doszczegółowienia poszczegolnych warunków na bazie naukowej dyskusji, ale z zaangażowaniem gremiów niezależnych od polityki i celów ideologicznych

Koncepcja Systemu powstała z myślą o ogólnopolskiej waloryzacji wszystkich rezerwatów o co niniejszym wnioskujemy. Pozwoli też na jasne wskazywanie niedoborów przedmiotowych i nadreprezentacji konkretnych środowisk czy gatunków, a więc usystematyzuje planowanie sieci rezerwatów na Podkarpaciu i szerzej - w Polsce.

II
Prośba o odpowiedź i tryb dalszych prac

Prosimy o:

1. Informację, które z powyższych standardów mogą zostać wdrożone w bieżących procedurach,
2. Wskazanie planu działań (harmonogram) oraz jednostek odpowiedzialnych,
3. Udostępnienie (w BIP lub w trybie informacji publicznej) zbiorczego zestawienia: liczby rezerwatów bez aktualnych planów ochrony, rezerwatów z zdaniami ochronnymi (z oceną ich stopnia realizacji i wystarczalności) oraz stanu monitoringu wszystkich rezerwatów i finansowania ich działań ochronnych.

Sugerowany scenariusz działań:

i. Bieżące projekty: procedowanie z pakietem działań dostępnych od ręki (peer review, System Oceny Rezerwatów, projekt metodyki, analiza wartości dodanej, inwentaryzacje porównawcze, włączenie interesariuszy, analiza historyczna etc.), z procesową autoanalizą i odnotowywanym problemowym know-how w trakcie.

ii. Szybka ścieżka pilotażowa standardów dla wybranych np. 3–4 rezerwatów (z kompletem procedur i audytem ich wykonalności, obowiązkowe regularne self-education)

iii. Audyt, klasyfikacja ocenowa i działania naprawcze dla istniejących rezerwatów

III
Procedury weryfikacyjne dla dotychczasowych rezerwatów
(audyt rozwiązań i zmian)

Wnioskujemy o przeprowadzenie precyzyjnych analiz:

1. Stopień uwzględnienia powyższych postulatów (1-12) dla procedowanych dotąd rezerwatów, ze szczególnym skupieniem na kwestii włączenia od samego początku interesariuszy lokalnych i ich zdania oraz potrzeb (analogicznie np. do procedur PULi).
2. Oceny możliwości wdrożenia tych kryteriów (w formule audytu tych obiektów, z oświadczeniami o konflikcie interesu od wykonawców), a w przypadku możliwości procedowania części lub wszystkich kryteriów – określenie scenariusza wdrożenia działań naprawczych i procedur wyboru podmiotów realizujących
3. Ocena skuteczności dobranej dotychczas formuły ochrony (ścisła, czynna etc.) dla zachowania zastanego dziedzictwa historycznego, krajobrazowego, zróżnicowania środowisk, pięter i gatunków w obrębie powołanych na nich rezerwatów oraz (i) podania strat w tym zakresie (np. zmiana populacji bezlista okrywowego na danym terenie), (ii) wskazania odpowiedzialności instytucjonalnej i decyzyjnej (na jakim etapie, w jakim trybie i na podstawie jakich danych podejmowano decyzje) (iii) propozycji niezbędnych procedur i działań naprawczych, (iv) wskazania źródeł finansowania tych działań oraz harmonogramu wdrożenia.

Prosimy o podanie czasookresu realizacji powyższych punktów, a następnie udostępnienie społeczeństwu wyników tych analiz/audytów np. na BIP

IV
Wnioski końcowe (ogólne)

Bieżąca ochrona i rozważne procedowanie - mimo presji potrzeb politycznych
Zasoby osobowe potrzebne do realizacji postulatów niniejszej petycji mogą zostać przesunięte z obszaru procedowania w tym roku 41 kolejnych rezerwatów, gdzie średnia powoływania w latach 1958-2023 to 1,4 rezerwatu rocznie, czyli w 2026 r. drastycznie wzrasta zaangażowanie zasobów i siłą rzeczy spada jakość walidacji i procedowania. Taka relokacja sił byłaby możliwa w wyniku:

• braku bieżących zagrożeń dla tych obszarów (zwłaszcza tam, gdzie są "moratoria", "wyłączenia", "starolasy")
• homeopatycznej skali pozostałych zagrożeń (malejąca z czasem, a i tak niska presja gospodarki, do tego często prowadzona w modelu naśladowania natury).

Procedować należy tylko te krytycznie zagrożone i nieodtwarzalne (poziom IV-V wg „Systemu Oceny Rezerwatów”). Wszystkie obecnie procedowane rezerwaty są pozbawione analizy wymiernej wartości dodanej w porównaniu do obecnych form ochrony obowiązujących na tych obszarach, także wobec interesariuszy; już to powinno stanowić o potrzebie refleksji po stronie decydentów.

Standard badań i system ocen - w miejsce upodobań, uznaniowości i wygody. Za szczególnie konieczne uważamy przywrócenie postawy umiaru i rozwagi w powoływaniu rezerwatów chroniących po raz kolejny podobne środowiska i formacje przyrodnicze. Naprawi to proponowany System Ocen Rezerwatów - uwzględniający statystyki dotychczasowego podlegania ochronie określonych formacji, siedlisk i gatunków. Wiedzę o tym posiadają instytucje procedujące, ale brak przepisów pozwala na pomijanie tego. Stosowanie klasyfikacji priorytetów w SOR wymusi także ochronę perełek - zamiast powoływania rezerwatów dla ledwo ponadprzeciętnych ciekawostek przyrodniczych, ale nisko kosztowych. 
Należy też wdrożyć krytyczne podejście do postrzegania i komunikowania obecności gatunków chronionych jako rzekomego "ewenementu miejsca", a to bez prowadzenia regularnych badań porównawczych w podobnych miejscach w szerszym otoczeniu - najprawdopodobniej również bogatych gatunkowo, stąd dotychczasowe pomijanie takich weryfikacyjnych badań. Minimum wnioskowym powinien być również standard dowodowy projektów, czego obecnie brakuje.

Włączanie interesariuszy - lek na regres szacunku do ochrony przyrody.
Coraz powszechniejsze zjawisko lokalnego wyczulenia społecznego na odgórną presję i nadmiarowość ochrony przyrody, pozbawionej przy tym wiarygodnego jej uzasadnienia (fikcyjna Puszcza Karpacka pod Przemyślem, powszechność występowania środowiska ze Zlewni Roztok, błędna ochrona ścisła wobec układów krajobrazowych), w zderzeniu z decyzyjną stanowczością instytucji - skutkują trwałą regionalną utratą wiarygodności ochrony przyrody, a temu chcemy przeciwdziałać.
Wyraźnie ilościowa dynamika ochronnej presji ze strony instytucji państwa i zewnętrznego NGO działa tu przeciw skutecznie - eskalowany tym sposobem opór społeczny przekreśla istniejące wśród wniosków wyraźnie jakościowe propozycje rezerwatów, które jednoznacznie popieramy, a co do których również rośnie społeczna wrogość. Towarzyszy temu utrata szacunku do funkcjonującej już ochrony przyrody, a temu szczególnie chcemy przeciwdziałać.

Korekta wadliwego systemu poprzez pilną aktualizację oprogramowania.
Procedowane obecnie rezerwaty podlegają ryzykom i wadom podkreślanym w powyższej liście Postulatów (Cz. I), dlatego wnosimy o natychmiastowe pilotażowe wdrożenie postulowanych standardów w bieżących postępowaniach oraz ich ewaluację przed inicjowaniem kolejnych projektów. Otrzymamy dzięki temu

• standard wniosków i wysoka wartość powoływanych rezerwatów
• skuteczność ochrony istniejących rezerwatów oraz zabezpieczenie przyszłych
• zgodność z prawem obecnej ochrony rezerwatowej – niemal 100% braku ustawowo wymaganych Planów Ochrony jest niedopuszczalny!
• odpowiedzialność społeczna ochrony przyrody (rozumienie zastanego makro)
• zapewnienie transparentności projektowania i procedowania rezerwatów
• zapewnienia partycypacji społeczności lokalnych w tych procesach od samego początku i ich edukacji w zakresie tych procesów (świadomość + akceptacja = pozytywne nastawienie).

Rosnąca liczba błędów ale i oczekiwania społeczne wymuszają także tę ewolucję.

Z poważaniem
M. Krauz, D. Burda
(w imieniu szerszego grona mieszkańców)

Komplet piktogramów objaśniajacych Postulaty (poniżej), jest w duzej rozdzielczosci tutaj. Komplet plików Petycji tutaj (ZIP, 10,6MB)

Marek Krauz    Skontaktuj się z autorem petycji