Rząd miał gotową ustawę i ją porzucił

Żądamy natychmiastowego rozpoczęcia prac nad ochroną franczyzobiorców

Do: Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej

Do wiadomości: Minister Sprawiedliwości; Minister Finansów; Marszałek Sejmu RP; Komisja Finansów Publicznych Sejmu RP (Przewodniczący: Janusz Cichoń); Komisja Polityki Społecznej i Rodziny Sejmu RP (Przewodnicząca: Katarzyna Ueberhan); Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Tomasz Chróstny); posłowie i posłanki X kadencji Sejmu RP.

My, franczyzobiorcy i osoby popierające Forum Przedsiębiorców BizRescue, żądamy od Prezesa Rady Ministrów natychmiastowego rozpoczęcia prac nad ustawą, która realnie ochroni franczyzobiorców przed nadużyciami silniejszej strony umowy.

Na czym polega problem?

Franczyzobiorcy — najczęściej drobni przedsiębiorcy prowadzący pojedynczy sklep na podstawie umowy franczyzowej — od lat funkcjonują bez żadnej ustawowej ochrony. Umowa franczyzy wciąż nie ma w polskim prawie definicji ani minimalnych standardów. Efekt? Franczyzodawcy narzucają nierzetelne informacje przedkontraktowe, rażąco wysokie kary umowne, zabezpieczenia wekslami in blanco i arbitralne zasady wypowiadania umów — a franczyzobiorca, zwykle mikroprzedsiębiorca, nie ma się czym bronić.

W tzw. „twardych” modelach franczyzy — jak ustaliła sama sejmowa komisja — autonomia franczyzobiorcy jest czysto formalna: o cenach, asortymencie, lokalizacji i systemach rozliczeń decyduje franczyzodawca, a nawet wpływy z kasy trafiają najpierw do centrali. Franczyzobiorca ponosi przy tym pełne ryzyko finansowe i prawne.

Rząd już miał gotowe rozwiązanie — i je porzucił

To nie jest temat, którym państwo nigdy się nie zajęło. Projekt ustawy wprowadzającej franczyzę do Kodeksu cywilnego z wykazu prac legislacyjnych (nr UD16) został uzgodniony międzyresortowo, przyjęty przez Radę Ministrów i wniesiony do Sejmu RP pod koniec 2023 r. Po zmianie rządu projekt ten został po prostu wycofany z prac parlamentarnych — bez zastąpienia go czymkolwiek innym.

Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny w czerwcu 2026 r., po czterech posiedzeniach i wysłuchaniu niemal wszystkich właściwych instytucji państwowych (w tym UOKiK, ZUS, NBP, Rzecznika Praw Obywatelskich), uchwaliła przez aklamację dezyderat wzywający Radę Ministrów do pilnych prac nad uregulowaniem rynku franczyzy. Mimo ustawowego 30-dniowego terminu na odpowiedź, do dziś jej nie doczekała się. Sam Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dwukrotnie potwierdził, że popiera taką regulację i że bez niej nie ma skutecznych narzędzi do ochrony franczyzobiorców.

Czego żądamy?

1.   Natychmiastowego rozpoczęcia międzyresortowych prac nad specustawą o ochronie franczyzobiorców — jako odrębnym aktem prawnym, a nie kolejną, wieloletnią nowelizacją Kodeksu cywilnego.

2.   Pełnej, formalnej współpracy ze stroną społeczną — franczyzobiorcy i organizacje ich reprezentujące muszą uczestniczyć w pracach od samego początku, na równi z organizacjami franczyzodawców.

3.   Prowadzenia tych prac w trybie jawnym — z publicznym harmonogramem, terminami i bieżącym informowaniem opinii publicznej o postępach.

Podpisz tę petycję. Twój podpis to głos za tym, żeby rząd nie porzucał po raz drugi rozwiązania, które sam już raz przygotował.

Forum Przedsiębiorców BizRescue