PETYCJA
Apel o kontynuowanie prac legislacyjnych związanych z reformą prawa rodzinnego
Do:
Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej
Donalda Tuska
Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Grzegorza Czarzastego
Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego
Waldemara Żurka
Szanowni Państwo,
Na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach zwracamy się z apelem o kontynuowanie prac legislacyjnych nad reformą prawa rodzinnego, których celem jest skuteczniejsza ochrona dobra dziecka, usprawnienie postępowań sądowych oraz zagwarantowanie dzieciom prawa do wychowywania się przy udziale obojga rodziców.
Preambuła
Dziecko ma prawo do miłości, opieki i wychowania zarówno przez matkę, jak i przez ojca. Prawo to znajduje swoje odzwierciedlenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji o prawach dziecka oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ograniczenie kontaktu z jednym z rodziców powinno być wyjątkiem, uzasadnionym wyłącznie rzeczywistym zagrożeniem dla dobra dziecka.
Prace nad reformą prawa rodzinnego prowadzone były przez wiele miesięcy z udziałem przedstawicieli administracji publicznej, środowisk naukowych, sędziów, adwokatów, radców prawnych, psychologów, organizacji społecznych oraz ekspertów zajmujących się prawami dziecka. Proces ten obejmował analizy obowiązujących przepisów, konsultacje społeczne oraz wykorzystanie dorobku współczesnej nauki dotyczącej rozwoju dzieci po rozstaniu rodziców.
Na przygotowanie proponowanych zmian przeznaczono znaczne środki publiczne oraz ogrom pracy wielu specjalistów. Wstrzymanie prac legislacyjnych na ich końcowym etapie oznaczałoby zmarnowanie tego dorobku i odsunięcie w czasie rozwiązań, na które od lat oczekują tysiące polskich rodzin.
Jednocześnie podkreślamy, że bezpieczeństwo dzieci i ochrona osób doświadczających przemocy muszą pozostać absolutnym priorytetem państwa. Przypadki przemocy wymagają indywidualnej i rzetelnej oceny przez właściwe organy oraz stanowczej reakcji ze strony wymiaru sprawiedliwości. Nie mogą one jednak stanowić podstawy do całkowitego zatrzymania reform, które mają poprawić funkcjonowanie całego systemu prawa rodzinnego i służyć zdecydowanej większości dzieci wychowujących się w rodzinach, w których problem przemocy nie występuje.
Wnosimy o:
-
Kontynuowanie prac legislacyjnych nad reformą prawa rodzinnego.
Apelujemy o nieprzerywanie rozpoczętych prac oraz doprowadzenie ich do zakończenia z uwzględnieniem dotychczasowego dorobku ekspertów, organizacji społecznych oraz wyników konsultacji społecznych.
-
Wprowadzenie skutecznej odpowiedzialności karnej za uporczywe niewykonywanie prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących kontaktów z dzieckiem oraz wykonywania władzy rodzicielskiej.
Prawomocne orzeczenia sądów powinny podlegać realnej ochronie państwa. Ich celowe i długotrwałe niewykonywanie prowadzi do niszczenia więzi rodzinnych, podważa autorytet wymiaru sprawiedliwości oraz narusza prawa dziecka do utrzymywania kontaktów z obojgiem rodziców.
-
Wprowadzenie pieczy współdzielonej jako preferowanego modelu wykonywania władzy rodzicielskiej oraz wzmocnienie roli mediacji sądowej.
W sytuacjach, w których nie istnieją przesłanki wskazujące na zagrożenie dobra dziecka, piecza współdzielona powinna być rozwiązaniem preferowanym. Pozwala ona dziecku zachować trwałe więzi z obojgiem rodziców oraz wzmacnia ich wspólną odpowiedzialność za wychowanie.
-
Skrócenie czasu oczekiwania na wydanie zabezpieczenia kontaktów z dzieckiem.
Przewlekłość postępowań powoduje, że dziecko przez wiele miesięcy pozostaje pozbawione kontaktu z jednym z rodziców. Każdy miesiąc zwłoki może prowadzić do nieodwracalnego osłabienia więzi rodzinnych. Wnosimy o wprowadzenie rozwiązań zapewniających szybkie rozpoznawanie spraw dotyczących zabezpieczenia kontaktów, tak aby decyzje zapadały w możliwie najkrótszym terminie.
-
Wzmocnienie roli ojców w wychowaniu dzieci.
Ojcostwo powinno być postrzegane jako równorzędna rola rodzicielska. Państwo powinno tworzyć rozwiązania sprzyjające aktywnemu uczestnictwu ojców w wychowaniu dzieci zarówno przed rozstaniem rodziców, jak i po nim. Obecność ojca ma istotne znaczenie dla rozwoju emocjonalnego, społecznego i psychicznego dziecka.
Uzasadnienie
Polskie sądownictwo rodzinne od wielu lat boryka się z problemem przewlekłości postępowań oraz niewystarczającą skutecznością wykonywania prawomocnych orzeczeń. W praktyce często dochodzi do sytuacji, w których dziecko przez wiele miesięcy, a niekiedy nawet lat, nie utrzymuje regularnych relacji z jednym z rodziców mimo istniejących orzeczeń sądowych.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencja o prawach dziecka oraz Europejska Konwencja Praw Człowieka nakładają na państwo obowiązek ochrony życia rodzinnego oraz dobra dziecka. Dobro to obejmuje nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa, ale również możliwość utrzymywania trwałych i regularnych więzi z obojgiem rodziców, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie rzeczywiste zagrożenie dla dziecka.
Badania naukowe prowadzone w wielu państwach wskazują, że dzieci wychowujące się przy aktywnym udziale obojga rodziców osiągają przeciętnie lepsze wyniki w zakresie zdrowia psychicznego, funkcjonowania społecznego i rozwoju emocjonalnego niż dzieci, które bez uzasadnionych powodów tracą kontakt z jednym z rodziców. Dlatego państwo powinno dążyć do tworzenia rozwiązań wzmacniających odpowiedzialne rodzicielstwo obojga rodziców.
Jednocześnie w pełni popieramy konieczność stanowczej ochrony dzieci oraz rodziców doświadczających przemocy. W przypadkach potwierdzonej przemocy bezpieczeństwo dziecka zawsze powinno mieć pierwszeństwo. Nie można jednak przyjmować założenia, że każda sprawa rodzinna dotyczy przemocy ani wstrzymywać reform, które mają usprawnić funkcjonowanie całego systemu prawa rodzinnego.
Państwo powinno równocześnie skutecznie chronić ofiary przemocy oraz przeciwdziałać zjawisku bezpodstawnego niewykonywania orzeczeń sądowych. Oba cele nie wykluczają się, lecz powinny być realizowane równolegle.
Reforma prawa rodzinnego nie jest reformą dla matek ani dla ojców. Jest reformą dla dzieci. Jej celem powinno być zapewnienie dzieciom stabilności, poczucia bezpieczeństwa, szybkich rozstrzygnięć sądowych oraz możliwości utrzymywania trwałych relacji z obojgiem rodziców wszędzie tam, gdzie nie stoi temu na przeszkodzie ich dobro.
Mając na uwadze powyższe argumenty, zwracamy się z apelem o kontynuowanie rozpoczętych prac legislacyjnych oraz przyjęcie rozwiązań, które wzmocnią ochronę praw dziecka, usprawnią funkcjonowanie sądów rodzinnych, zapewnią skuteczność wykonywania orzeczeń sądowych oraz zagwarantują dzieciom możliwość wychowywania się przy aktywnym udziale obojga rodziców.
Liczymy na podjęcie odpowiedzialnych decyzji, które będą służyć przyszłym pokoleniom dzieci i przyczynią się do budowy nowoczesnego, sprawiedliwego i skutecznego systemu prawa rodzinnego w Polsce.
Podpisy:
Psycholog Wojciech Miga
Tomasz Napierała
Strajk Ojców Online – Organizacja społeczna ojców, mam i dziadków.
www.strajk-ojcow.online
Sylwester Lis - Fundacja Dzika Gorzowskiego