Czas na efektywny system kaucyjny, obejmujący także jednorazowe opakowania szklane

Apelujemy o przywrócenie do projektu ustawy kaucji na jednorazowe opakowania szklane

Zgodnie z najnowszym projektem ustawy “o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi” (nr projektu UC98), z systemu kaucyjnego wykreślono jednorazowe butelki szklane. Stało się tak, mimo że rocznie na rynek jest wprowadzanych aż 1,8 mld sztuk takich butelek, a puste butelki, w tym tzw. “małpki” zaśmiecają nasze lasy, parki i ulice. Wyjęcie jednorazowych butelek szklanych z systemu jest szkodliwe dla środowiska, klimatu i gospodarki. W myśl najnowszej ustawy systemem kaucyjnym mają być objęte jedynie opakowania z tworzyw sztucznych po napojach o pojemności do 3 litrów, opakowania szklane wielokrotnego użytku po napojach o pojemności do 1,5 litra oraz puszki aluminiowe i metalowe o pojemności do 1 litra. 

Po co nam kaucja na jednorazowe butelki?

Szkło jest surowcem, który można w 100 proc. poddać recyklingowi i przetwarzać nieskończoną ilość razy, a wprowadzenie kaucji na jednorazowe opakowania szklane spowoduje zebranie lepszego jakościowo odpadu gotowego do przetworzenia. Dzięki objęciu systemem kaucyjnym jednorazowych opakowań szklanych nawet 90% z nich mogłoby  trafić do recyklingu. Potwierdza to choćby przykład Litwy, gdzie po trzech latach od wprowadzenia systemu udało się osiągnąć poziom 90% zebranych z rynku opakowań. Nadmienić trzeba, że każde 10% zwiększonego zużycia stłuczki to wymierne zmniejszenie śladu węglowego oraz zysk dla gospodarki. Ponadto w ostatnim czasie została złożona przez Komisję Europejską propozycja nowelizacji dyrektywy opakowaniowej dotyczącej norm recyklingu, zgodnie z którą Polska będzie zobowiązana poddać recyklingowi 70% szkła do 2025 r., a do 2030 r. 75%. W związku z tym poziom zbiórki recyklatu w naszym kraju powinien osiągnąć bezpieczną nadwyżkę, czyli przynajmniej 85%, a nie, jak obecnie, zaledwie 70%. Bez wprowadzenia systemu kaucyjnego na jednorazowe opakowania szklane, osiągnięcie tych celów będzie bardzo trudne.        

Obywatele chcą czystej Polski

Obecnie w ramach systemu recyklingu zbierane jest 70% szkła, a reszta, czyli aż 30% trafia do środowiska. Jest to jeden z najgorszych wyników w Unii Europejskiej. Ponadto ze względu na nadmierne zabrudzenie, aż 50% zbieranego szkła trafia w Polsce na składowiska. Badania pokazują, że aż 88% Polek i Polaków popiera pomysł wprowadzenia systemu kaucyjnego. W związku z tym stwierdzić trzeba, że  zmiany zawarte w obecnym kształcie projektu ustawy nie idą w parze z oczekiwaniami społecznymi, ponieważ brak uwzględnienia w systemie  jednorazowych butelek sprawia, że system ten będzie niekompletny, niejasny dla obywateli i w konsekwencji nieefektywny.

Oczekujemy systemu kaucyjnego, który będzie powszechny, zrozumiały dla konsumentów oraz korzystny dla środowiska i, co równie ważne, dla polskiej gospodarki. Apelujemy do Pani Minister o przywrócenie kaucji na jednorazowe opakowania szklane do projektu ustawy.