Apel do Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie

Szanowny Pan

Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie

W związku z zaplanowaną już w 2026 r. kompleksową kontrolą gospodarki finansowej gminy Janów Podlaski wnoszę o przeprowadzenie szczegółowej kontroli w zakresie finansowania Ochotniczych Straży Pożarnych na terenie tej gminy, ze szczególnym uwzględnieniem OSP Janów Podlaski, oraz o ocenę legalności, przejrzystości i efektywności wydatkowania środków na ochronę przeciwpożarową.

Proszę, aby kontrola objęła lata 2024–2026 i zbadała: podział środków między jednostki OSP, podstawy różnicowania finansowania, wydatki na paliwo, karty flotowe, ekwiwalenty, szkolenia, utrzymanie remiz, sprzęt, dotacje celowe, umowy użyczenia mienia, wydatki na audyty oraz skutki niepozyskania albo niewykorzystania środków na samochód ratowniczo-gaśniczy itp., itd.

Konflikt burmistrza Karola Michałowskiego z OSP Janów Podlaski budzi wątpliwości z punktu widzenia gospodarności finansów publicznych w zakresie finansowania OSP. Z licznych materiałów medialnych wynika, że wobec OSP Janów Podlaski podejmowano działania mogące ograniczać potencjał jednostki: wypowiedzenie umów dotyczących remizy i KSRG, blokowanie kart paliwowych, spory o warunki przekazania radiostacji, interwencje dotyczące szkolenia strażaków oraz odmowę transparentności informacji o finansowaniu OSP, zakwestionowaną następnie przez SKO. Wymaga sprawdzenia, czy decyzje te były oparte na analizie bezpieczeństwa, czy prowadziły do nieefektywnego przesuwania środków.

Należy zwrócić uwage, że Gmina Janów Podlaski odmówiła udostępnienia informacji publicznej na temat finansownania OSP na jej terenie w latach 2015-2025, a decyzja odmowna została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej i sprawa ma obecnie dalszy tok proceduralny. 

Proszę, aby RIO uwzględniła problem nieefektywnego finansowania OSP, opisywany w publikacjach naukowych na ten temat i konieczność porównywania realnych sił i środków jednostek, liczby wyjazdów, gotowości bojowej i kosztów utrzymania. Finansowanie OSP nie powinno być automatyczne ani represyjne; powinno odpowiadać rzeczywistemu potencjałowi i potrzebom mieszkańców.

Sprawa konfliktu w zakresie finansowania OSP Janów przez Gminę Janów Podlaski od około pół roku budzi zainteresowanie mediów branżowych, lokalnych, regionalnych, społecznościowych i ogólnopolskich. Kontrola RIO jest potrzebna dla ochrony przejrzystości finansów publicznych, bezpieczeństwa mieszkańców i zaufania do organów gminy.