Godne Życie Godna Śmierć

Adresat:

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Marszałek Sejmu RP

Wnoszący petycję:

Arnold Siwy “Fundacja “Godne Życie Godna Śmierć”

PETYCJA

na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. 2014 poz. 1195), niniejszym wnoszę petycję dotyczącą podjęcia inicjatywy ustawodawczej w sprawie uregulowania w polskim systemie prawnym:

Testamentu Życia (Living Will) – dokumentu, w którym osoba pełnoletnia i w pełni świadoma mogłaby z góry określić swoje decyzje dotyczące leczenia w sytuacjach terminalnych, w tym zgodę lub brak zgody na uporczywą terapię, sztuczne podtrzymywanie życia, czy stosowanie określonych procedur medycznych.

Samobójstwa wspomaganego – ustanowienia ram prawnych umożliwiających osobie w pełni świadomej, cierpiącej na nieuleczalną chorobę, uzyskanie medycznej pomocy w dobrowolnym zakończeniu życia, w warunkach kontrolowanych i bezpiecznych, bez ryzyka dla innych osób.

Eutanazji – wprowadzenia do polskiego prawa możliwości dobrowolnego i świadomego zakończenia życia przez osobę cierpiącą na nieuleczalną i nieodwracalną chorobę, powodującą trwałe cierpienie, z poszanowaniem jej autonomii i godności, przy zagwarantowaniu odpowiednich zabezpieczeń proceduralnych i nadzoru medyczno-etycznego.

Uzasadnienie

Prawo do życia jest podstawowym prawem człowieka, lecz zgodnie z zasadą autonomii jednostki powinno obejmować również prawo do godnej śmierci.Współczesna medycyna w sposób bezprecedensowy wydłuża życie  ludzkie. Dzięki postępowi technologicznemu, rozwojowi farmakoterapii, nowoczesnym metodom diagnostycznym oraz terapiom podtrzymującym funkcje życiowe, przeciętna długość życia w Polsce i w całej Europie stale rośnie. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Eurostatu przeciętne dalsze trwanie życia w ostatnich dekadach wydłużyło się o kilkanaście lat.

Jednakże wydłużanie życia nie zawsze idzie w parze z poprawą jego jakości. Wiele osób w starszym wieku lub cierpiących na choroby przewlekłe żyje przez długie lata w stanie niepełnosprawności, przewlekłego bólu, uzależnienia od aparatury medycznej lub stałej opieki innych osób bez żadnych szans na poprawę. Uporczywa terapia oraz podtrzymywanie funkcji biologicznych organizmu nierzadko prowadzą do przedłużania cierpienia pacjenta, który pozbawiony jest realnej szansy na poprawę stanu zdrowia czy powrót do samodzielnego funkcjonowania.

W praktyce dochodzi więc do paradoksu: technicznie podtrzymujemy życie, ale odbieramy człowiekowi możliwość decydowania o jego jakości i kresie. To rodzi poważne dylematy etyczne, prawne i społeczne.

W wielu krajach dostrzeżono tę sprzeczność i wypracowano odpowiednie rozwiązania legislacyjne:

Testamenty Życia pozwalają obywatelom z wyprzedzeniem określać granice ingerencji medycyny a samobójstwo wspomagane i eutanazja dają możliwość zakończenia życia w sposób kontrolowany, świadomy i wolny od cierpienia, gdy leczenie nie ma już sensu.

Brak podobnych rozwiązań w Polsce powoduje

• naruszanie godności pacjentów i przedłużanie ich cierpienia poprzez przymusowe podtrzymywanie funkcji życiowych,
• obciążanie rodzin dramatycznymi decyzjami i latami opieki bez perspektyw,
• rozwój „turystyki eutanazyjnej”, gdzie obywatele polscy wyjeżdżają do krajów, w których prawo dopuszcza pomoc w zakończeniu życia

Wprowadzenie Testamentu Życia, a także regulacji dotyczących eutanazji i samobójstwa wspomaganego, pozwoliłoby:zapewnić poszanowanie godności i autonomii człowieka,ograniczyć cierpienie pacjentów, którzy nie chcą uporczywej terapii,stworzyć jasne ramy prawne i etyczne dla lekarzy i rodzin,dostosować polskie prawo do współczesnych standardów bioetycznych i praw człowieka.

Wniosek

Wnoszę o podjęcie przez Sejm RP prac nad projektami ustaw:

• regulujących Testament Życia jako instytucję prawa medycznego,
• dopuszczających samobójstwo wspomagane (medycznie asystowane zakończenie życia) przy zachowaniu najwyższych standardów etycznych i medycznych.
• wprowadzającej dobrowolną eutanazję w określonych i ściśle kontrolowanych przypadkach,Załączniki

1. Europejskie kraje, w których eutanazja lub wspomagane zakończenie życia są uregulowane prawnie albo są procedowane obecnie:

Kraje, gdzie eutanazja lub pomoc w zakończeniu życia są już legalne:

• Holandia – eutanazja legalna od 2002 r. 
• Belgia – prawo legalizujące eutanazję 2002 r.
• Luksemburg – eutanazja legalna od 2009 r. (parlament przyjął ustawę w 2008)
• Hiszpania – eutanazja i wspomagane zakończenie życia legalne od czerwca 2021 r.
• Austria – legalizacja asystowanego zakończenia życia przez parlament w 2022 r.
• Portugalia – ustawa o eutanazji została uchwalona (maj 2023), ale wciąż oczekuje na regulacje wykonawcze; nie weszła jeszcze w życie,
• Szwajcaria - legalne wspomagane samobójstwo od 1942 roku

Kraje, które są w trakcie procedowania:

• Wielka Brytania (Szkocja) – wprowadzono projekt ustawy o assisted dying (2024), przeszedł pierwsze czytanie w maju 2025Francja – Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę o "aid in dying" w maju 2025; teraz projekt trafia do Senatu, możliwe wdrożenie do 2027 r.Irlandia – komisja parlamentarno‑ustawodawcza zarekomendowała legislację w ograniczonych przypadkach; w toku rozważania,Niemcy – wyrok Trybunału Konstytucyjnego (2019) uznał prawo do samodzielnej decyzji o śmierci; pełna ustawa w toku procedowania.

2. Odsetek zgonów związanych z eutanazją w Holandii i Belgii

• Holandia:W 2023 r. odnotowano 9 068 przypadków eutanazji, co stanowiło 5,4 % wszystkich zgonów w kraju. W 2017 r. odsetek ten wyniósł ok. 4,4 % wszystkich zgonów. W 2003 r. przypadki eutanazji stanowiły około 1,2 % wszystkich zgonów,
• Belgia:W 2021 r. eutanazja stanowiła 2,4 % wszystkich zgonów w Belgii

Arnold Siwy Fundacja "Godne Życie Godna Śmierć"    Skontaktuj się z autorem petycji