PETYCJA W SPRAWIE WPROWADZENIA OBOWIĄZKU PODAWANIA WW I WBT W MENU LOKALI GASTRONOMICZNYCH
Adresaci:
- Minister Zdrowia
- Komisja Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
- Rzecznik Praw Pacjenta
Wnioskodawcy:
My, niżej podpisani obywatele Rzeczypospolitej Polskiej - w tym osoby chorujące na cukrzycę oraz ich bliscy - zwracamy się z apelem o wprowadzenie w polskiej gastronomii obowiązku podawania przy pozycjach menu informacji o zawartości wymienników węglowodanowych (WW) i wymienników białkowo-tłuszczowych (WBT).
Uzasadnienie:
Dla osób chorujących na cukrzycę znajomość ilości WW i WBT w posiłku jest niezbędna do prawidłowego obliczenia dawki insuliny i uniknięcia niebezpiecznych wahań glikemii. Brak takich danych w restauracjach i kawiarniach oznacza konieczność szacowania „na oko”, co prowadzi do hipoglikemii lub hiperglikemii, a w dłuższej perspektywie - do powikłań cukrzycowych (m.in. naczyniowych, sercowych, nefrologicznych).
Osoba chorująca na cukrzycę musi podać insulinę około 15 minut przed rozpoczęciem posiłku, co oznacza, że bez znajomości wartości WW i WBT nie ma możliwości dokładnego obliczenia dawki insuliny. Dodatkowo wiele dań - np. sosy, dressingi, napoje - zawierają cukier, o którym klient nie jest informowany. W praktyce więc osoba z cukrzycą nie ma realnej szansy na bezpieczne spożycie posiłku poza domem.
To nie tylko problem zdrowotny, ale również ekonomiczny.
W Polsce na cukrzycę choruje około 3 milionów osób. Znaczną część stanowią pacjenci z cukrzycą typu 1 oraz osoby przyjmujące insulinę, które każdego dnia muszą skrupulatnie przeliczać wymienniki, aby prawidłowo kontrolować poziom glukozy. System ochrony zdrowia ponosi również bardzo duże koszty związane z leczeniem choroby i jej powikłań, a liczba pacjentów z każdym rokiem systematycznie rośnie.
Analizy międzynarodowe pokazują, że dobrze prowadzone działania profilaktyczne oraz wsparcie w codziennej samokontroli cukrzycy mogą przynieść wielokrotnie większe oszczędności w późniejszych kosztach leczenia, znacząco odciążając system opieki zdrowotnej.
Zapewnienie informacji o WW i WBT to działanie tanie, wykonalne i wysokowpływowe, które zwiększy bezpieczeństwo zdrowotne obywateli i ograniczy koszty publiczne.
Przykłady:
- Sieci McDonald’s, Starbucks, Subway, Costa Coffee – udostępniają szczegółowe dane o wartościach odżywczych produktów, także węglowodanach, co pozwala osobom z cukrzycą obliczać WW.
- W Polsce kawiarnie i cukiernie np. Fit Cake czy inne lokale typu „zero sugar” już dziś podają wartości odżywcze i ilość węglowodanów przyswajalnych, dowodząc, że jest to możliwe również na rodzimym rynku.
Rozwiązanie jest więc technicznie i organizacyjnie realne, a jego wdrożenie w skali krajowej wymaga jedynie przyjęcia standardu i wsparcia Ministerstwa Zdrowia.
Postulaty:
ETAP I – Dobrowolny standard Ministerstwa Zdrowia
- opracowanie i publikacja wytycznych dla gastronomii dotyczących sposobu obliczania i prezentacji wartości WW i WBT w menu;
- opracowanie wzoru obliczeniowego WW/WBT zgodnego z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego;
- przygotowanie i wdrożenie standardu we współpracy z:
- Polskim Towarzystwem Diabetologicznym,
- Polskim Stowarzyszeniem Diabetyków,
- fundacjami, stowarzyszeniami i organizacjami pacjenckimi,
- przedstawicielami branży gastronomicznej.
ETAP II – Wprowadzenie obowiązku prawnego
- po okresie 12 miesięcy od wdrożenia standardu – rozpoczęcie prac legislacyjnych nad obowiązkiem prawnym,
- obowiązek dotyczyłby w pierwszej kolejności stałych pozycji menu w kawiarniach, restauracjach i sieciach gastronomicznych,
- możliwość wprowadzenia wyjątków dla małych punktów sezonowych lub lokalnych.
Dlaczego to ważne:
- W Polsce żyje ponad 3 miliony osób z cukrzycą.
- Liczba pacjentów z cukrzycą typu 1 wzrasta o ok. 5–7% rocznie.
- Brak informacji o WW i WBT w gastronomii oznacza realne zagrożenie zdrowia i życia pacjentów.
- Koszt wdrożenia standardu jest nieporównywalnie niższy od kosztów leczenia powikłań cukrzycowych.
- Wprowadzenie takich danych w menu to nowoczesna, empatyczna i profilaktyczna polityka zdrowia publicznego, zgodna z trendami WHO i UE.
Wnioskujemy o:
- Uznanie sprawy za element polityki zdrowia publicznego.
- Rozpoczęcie prac nad opracowaniem standardu WW/WBT w gastronomii.
- Włączenie organizacji pacjenckich i ekspertów diabetologicznych w proces konsultacji.
- Wydanie przez Ministra Zdrowia dobrowolnych wytycznych (etap I) oraz rozpoczęcie analiz nad rozwiązaniem prawnym (etap II).
- Udzielenie odpowiedzi na niniejszą petycję w trybie ustawowym.
Tamara Wujcicka, Weronika Łuczak-Bryl, Agata Skupin-Prus, Jakub Gemziak - GlukoPyry (grupa wsparcia dla osób z cukrzycą typu I z Poznania i okolic) Skontaktuj się z autorem petycji