Ratujmy unikatowy świerk dwupienny w Gminie Jarocin – niech stanie się pomnikiem przyrody

Prosimy o ustanowienie pomnikiem przyrody ponad 50‑letniego, unikatowego świerka dwupiennego w Gminie Jarocin. To biologicznie rzadki okaz, wyjątkowy naukowo i krajobrazowo - nie tylko lokalnie, lecz w skali kraju.
Świerk spełnia ustawowe przesłanki ochrony przyrody, jest oceniony jako zdrowy i stabilny przez specjalistów, a bez formalnej ochrony grozi mu nieodwracalna utrata.

Szanowni Radni Gminy Jarocin,

zwracamy się z apelem o ustanowienie pomnikiem przyrody wyjątkowego, ponad 50-letniego świerka pospolitego (Picea abies) o rzadkiej, dwupiennej formie wzrostu, rosnącego na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych w Gminie Jarocin.

To drzewo jest biologicznym ewenementem: posiada dwa pnie wyrastające z jednej podstawy, co stanowi wyjątkowo rzadką formę rozwojową, niemal niespotykaną w warunkach naturalnych. Jest to okaz o wysokiej wartości przyrodniczej, krajobrazowej i edukacyjnej, który przez dziesięciolecia rósł bezpiecznie, stanowiąc schronienie dla ptaków, owadów i innych organizmów.

Świerk pospolity jest gatunkiem, który naturalnie występuje w formie jednopniowej. Trwała, stabilna dwupienność u dojrzałego i zdrowego osobnika stanowi rzadką anomalię rozwojową, spotykaną wyjątkowo sporadycznie. Takie drzewa wyróżniają się szczególnymi walorami przyrodniczymi, naukowymi i krajobrazowymi i należą do rzadkości nie tylko w skali lokalnej, lecz również krajowej, a nawet europejskiej.

Świerk rośnie w tym miejscu co najmniej od końca lat 70. XX wieku jeszcze przed powstaniem ogródków działkowych na początku lat 80. Przez ponad pół wieku współtworzy lokalny krajobraz i pamięta historię tego terenu. Dziś stanowi jeden z najcenniejszych elementów zieleni w obszarze, który w ostatnich latach doświadczał intensywnej urbanizacji i znacznych ubytków drzewostanu.

W dobie kryzysu klimatycznego i masowej wycinki drzew, każde dojrzałe drzewo ma ogromną wartość, a drzewa o tak unikalnej formie zasługują na szczególną ochronę. Tego typu obiekty są żywym dziedzictwem przyrody — nie da się ich odtworzyć ani zastąpić nowymi nasadzeniami. Dlatego utrata takiego drzewa byłaby nieodwracalną stratą, której nie da się zrekompensować żadnymi nasadzeniami zastępczymi.

Merytoryczne i prawne podstawy ochrony

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r., drzewo może zostać uznane za pomnik przyrody nie tylko ze względu na swoje rozmiary, lecz również wtedy, gdy wyróżnia się wśród innych drzew danego gatunku ze względu na cechy morfologiczne lub inne wyjątkowe walory przyrodnicze, naukowe lub krajobrazowe.

Dwupienność świerka – jako cecha morfologiczna wynikająca z anomalii rozwojowej u gatunku typowo jednopniowego – ma charakter naukowy, a nie wyłącznie estetyczny. Tym samym drzewo to spełnia przesłanki „szczególnych wartości krajobrazowych, przyrodniczych i naukowych” w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, niezależnie od kryterium obwodu pnia. Przesłanki te mają charakter alternatywny, co jasno wynika z brzmienia przepisów.

Co istotne, zgodnie z oceną przeprowadzoną przez właściwy organ administracyjny oraz specjalistów, świerk jest: zdrowy, stabilny, profesjonalnie zabezpieczony i nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani mienia przebywających w jego zasięgu.
Jednocześnie brak formalnego statusu ochronnego sprawia, że nawet tak wyjątkowe drzewo może zostać w przyszłości bezpowrotnie utracone, mimo spełniania ustawowych przesłanek do objęcia go szczególną ochroną.

Znaczenie dla wspólnoty i przyszłych pokoleń

Rodzinne Ogrody Działkowe pełnią szczególną rolę w strukturze gminy – są jej zielonymi płucami, ostoją ptaków, owadów i naturalnym buforem klimatycznym. Stare, zdrowe drzewa iglaste jak ten świerk produkują tlen również zimą, regulują mikroklimat i stanowią fundament lokalnej bioróżnorodności.

Ustanowienie tego drzewa pomnikiem przyrody:

-chroni unikatową wartość przyrodniczą,

-realizuje cele ustawy o ochronie przyrody,

-pokazuje dalekowzroczność i odpowiedzialność samorządu

-czyni Gminę Jarocin pionierem w ochronie wyjątkowych, rzadkich form morfologicznych świerków w skali kraju, a nawet Europy.

Apelujemy o ustanowienie pomnikiem przyrody tego wyjątkowego drzewa pod nazwą:

„Świerk Bliźniak – Magiczne Wrota”.

Niech stanie się on symbolem troski o przyrodę, pamięć miejsca i dziedzictwo, które mamy obowiązek zachować dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Mieszkanka gminy Jarocin.

Twoje dane pozostaną prywatne i będą użyte tylko do formalnego przekazania podpisów Radzie Gminy Jarocin. Nie pojawią się publicznie w internecie.

Mieszkanka Gminy Jarocin    Skontaktuj się z autorem petycji