Wprowadzenie ustawowego okresu ochronnego dla dzików

Kraśnik, 22.05.2026r.
(miejscowość, data)

Adresat:
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Ul. Wiejska 4/6/8
00 – 902 Warszawa

Wnoszący:
Fundacja Wilk i inni mieszkańcy lasu
Osówek 32
23-313 Osówek

PETYCJA

Na podstawie art. 2 Ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. Z 2018 r. poz. 870) składam petycję dotyczącą:
-nowelizacji Ustawy Prawo Łowieckie i wprowadzenia ustawowego okresu ochronnego dla dzika (Sus scrofa) oraz zakazu polowań w okresie rozrodu i wychowu młodych
- rewizji polityki całorocznego odstrzału w kontekście ASF
-wprowadzenia obowiązku uwzględniania wiedzy naukowej w zarządzaniu populacjami zwierząt łownych
- opracowania długofalowej strategii opartej na danych naukowych
-skierowania działań na bio-asekurację i monitoring sanitarny oraz aktywne usuwanie padłych osobników
-przegląd wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na odstrzał dzików.

UZASADNIENIE.
Jak wskazuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności: „ Culling alone is unlikely to be effective in stopping the spread of ASF” {EFSA (2018) Pejsak Z. i in., Pathogens, 2021}.
Oznacza to, że odstrzał jako główne narzędzie walki z ASF nie ma wystarczających podstaw naukowych.
Od momentu pojawienia się ASF w Polsce w 2014r. zdecydowana większość przypadków dotyczy dzików padłych, a nie odstrzelonych. Przykładowo w 2018r. Tylko ok. 13% przypadków ASF dotyczyło dzików odstrzelonych, aż 87% stanowiły dziki padłe. Analogicznie w latach 2019-2023 ok. 73% to dziki padłe, a tylko 27% odstrzelone. Wskazuje to na niską „trafność” odstrzału. Analizy pokazują, że z ponad 1,3 mln odstrzelonych dzików tylko ok. 0,4% było zakażonych ASF. Oznacza to, że 99,6% odstrzałów nie dotyczyło chorych zwierząt. (Gov.pl, Pomorska)
Badania naukowe pokazują, że kluczową rolę w rozprzestrzenianiu choroby odgrywają padłe osobniki, a nie żywa populacja. (Vergne T. i in., 2022)
Skala odstrzału, mimo braku efektów, nadal wzrasta. Dane z ostatnich lat:
- 2020- ok.185 tys. odstrzałów sanitarnych
- 2021-2022- ponad 230 tys.
- 2023- 221 tys.
- 2024-2025- 174 tys. dzików odstrzelonych łowiecko, a dodatkowo ok. 83 tys. padłych lub zabitych w ramach działań sanitarnych.
Łącznie w pojedynczych latach ginie nawet 200-250 tys. dzików. Jednocześnie ASF nadal występuje i rozszerza zasięg, gdyż zwiększona mobilność dzików wywołana odstrzałem sprzyja transmisji wirusa.
Na podstawie danych krajowych Przypadki ASF u dzików to 70-90% to osobniki padłe, a zaledwie 10-30% odstrzelone. Mimo to główne działania skupiają się właśnie na odstrzale, a nie na usuwaniu padliny.
Kluczowy jest fakt, jak wynika z raportu NIK, że decydujący jest wpływ człowieka na rozprzestrzenianie ASF spowodowany poważnymi brakami w bio asekuracji. Zatem problem nie leży w populacji dzików, lecz w działaniach człowieka.{NIK(2020), raport ASF}
Wyraźnie należy podkreślić także wysokie koszty nieskutecznej strategii. System wynagrodzeń przewidywał do połowy marca tego roku do 650 zł za samicę dzika, ok. 300 zł za inne osobniki.(Rozporządzenie MRiRW inf. medialne). Od 18 marca 2026 stawka wynosi 350 zł za każdego osobnika bez względu na płeć.
Według danych ok. 526 mln wydano na odstrzał (2019-2023), ok. 71 mln na badania. Łącznie blisko 600 mln ze środków publicznych przy jednoczesnym braku dowodów na skuteczność tej strategii. Taki system finansowych zachęt premiuje ilość zabitych zwierząt, nie premiuje natomiast skuteczności epidemiologicznej, co prowadzi do utrwalania nieskutecznych działań.
Brak okresu ochronnego to poważny problem etyczny i przyrodniczy. Całoroczny odstrzał prowadzi do zabijania ciężarnych samic, osierocania młodych, destabilizacji populacji dzika, który pełni bardzo ważną rolę w ekosystemie m. in. jako naturalny „spulchniacz” i „inżynier środowiska” poprzez rozsiewanie nasion oraz regulację populacji bezkręgowców.
Całoroczny odstrzał stanowi także zagrożenie dla „zwykłych” obywateli spacerujących i przebywających w lesie, którzy mogą być narażeni na utratę zdrowia lub życia, szczególnie w okresie wiosenno- letnim, kiedy to właśnie na świat przychodzi nowe pokolenie zwierząt dziko żyjących.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej argumenty wnosimy, jak na wstępie i liczymy na podjęcie działań legislacyjnych w tej sprawie oraz uwzględnienie głosu obywateli troszczących się o dobrostan zwierząt i równowagę ekosystemów.

Z poważaniem

Fundacja Wilk i inni mieszkańcy lasu

Oświadczam, że wyrażam zgodę na ujawnienie na stronie internetowej podmiotu rozpatrującego petycję lub urzędu go obsług

Fundacja Wilk i inni mieszkańcy lasu    Skontaktuj się z autorem petycji