NIE CHCEMY KOPALNI TORFU NA ŁĄKACH NAD RZEKĄ NAREW

Skontaktuj się z autorem petycji

Gmina Czyże konsultuje zmianę Studium przestrzennego zagospodarowania w kierunku powstania kopalni

2020-06-14 11:58:47

28 maja br. gmina Czyże rozpoczęła konsultacje społeczne projektu zmiany Studium zagospodarowania przestrzennego. Dotychczasowe tereny rolnicze o powierzchni ok 100 hektarów mają zmienić swoje przeznaczenie i stać się terenami wydobycia torfu. Tuż obok obszaru NATURA 2000 i obszaru chronionego krajobrazu Dolina Narwi.

18 czerwca br. w urzędzie gminy Czyże planowana jest, o godz. 14, dyskusja publiczna na ten temat. Zgodnie z informacjami od wójta: „z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności takich jak: dezynfekcja rąk, zakrywanie ust i nosa (we własnym zakresie), zachowanie bezpiecznej odległości (2m) od innych osób”.

Dokumenty podlegające konsultacjom, tj. projekt zmiany Studium oraz dotycząca tej zmiany Prognoza oddziaływania na środowisko, dostępne są tutaj: http://bip.ug.czyze.wrotapodlasia.pl/stud_uwar_i_kier_zago.html Poniżej podajemy przykładowe fragmenty z Prognozy. Uwagi można zgłaszać do 9 lipca br., także elektronicznie na adres: ugczyze@ugczyze.pl.

Uwagi ma rozpatrywać wójt gminy Czyże, Jerzy Wasiluk. Natomiast ewentualną decyzję w sprawie zmiany Studium podejmie rada gminy, tj. następujące osoby: Krystyna GAWRYLUK (Przewodnicząca), Jolanta JAKONIUK (Wiceprzewodnicząca), Dariusz BAZYLUK, Janusz BIAŁOWIEŻEC, Irena FRANKOWSKA, Bazyli GAWRYLUK, Piotr JANCZUK, Wiera JEDNOCZKO, Paulina KORZUNOWICZ, Anna ROMANIUK, Anna SAJEWSKA, Jerzy SIEMIENIUK, Jan SUREL, Leon TOPOLEWSKI, Konstanty WAWRESZUK.

Negatywne opinie do projektu zmiany studium i prognozy wydał dwa razy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku, najpierw w lutym br., potem w marcu br. (trzecia opinia, z maja br., była pozytywna). Na przełomie lutego i marca br. urząd gminy Czyże otrzymał w tej sprawie dwa pisma z argumentami przeciwko powstaniu kopalni: pismo Rady Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku (kopia poniżej) oraz pismo Społecznego Komitetu Ochrony Łąk Torfowych, zawiązanego przez lokalnych mieszkańców (w załączeniu do pisma Komitetu przekazano też dodatkowe materiały informacyjne). Pismo Komitetu, wysłane 26 lutego br. pocztą elektroniczną na adres sekretarza gminy, Zenaidy Gierasimiuk, skierowane było m.in. do wszystkich radnych gminy Czyże. Zgodnie z informacjami uzyskanymi 9 czerwca br. od wójta gminy w trybie dostępu do informacji publicznej, materiały te zostały przekazane radnym DOPIERO 29 maja br.  

 

 

Stanowisko Rady Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku:

Rada Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białystoku wyraża bardzo głębokie zaniepokojenie planami budowy kopalni torfu na pograniczu gmin Narew i Czyże w województwie podlaskim.   

Nasz niepokój wynika z faktu, że planowana inwestycja znajduje się w strefie doliny rzeki Narew, odgrywającej kluczową rolę w gospodarce wodnej całego województwa podlaskiego. Wszelkie sztuczne zmiany warunków środowiskowych obiegu wody w obrębie doliny tej rzeki będą niekorzystnie wpływały za ilość i jakość zasobów wodnych, zarówno powyżej jak i poniżej miejsca przekształceń. Z punktu widzenia ochrony środowiska, złoża torfu na tym obszarze uznano za konfliktowe, możliwe do eksploatacji po spełnieniu określonych wymagań (klasa B), z uwagi na położenie na terenie obszaru Natura 2000 lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Na podstawie materiałów archiwalnych oraz danych przedstawionych na Szczegółowej mapie geologicznej Polski obszary te istotnie wpływają na bilans wody.

Uważamy, że na terenie planowanej kopalni torfu i w jej otoczeniu nastąpi zmniejszenie zasobów wodnych, poprzez uruchomienie zmożonego odpływu wody, kosztem istniejących rezerw wód gruntowych i głębszych poziomów wodonośnych. Powstanie nowych powierzchni wód otwartych zwiększy straty poprzez zwiększone parowanie, szczególnie w okresie wegetacyjnym, pogłębiając deficyt wody w zlewni. Na dodatek z terenów eksploatacji torfu nastąpi intensywne wynoszenie pierwiastków biogennych w postaci związków organicznych rozpuszczonych lub zawieszonych w wodzie, sprzyjających eutrofizacji wód, a szczególnie humoeutrofizacji. Będzie to negatywnie wpływać na jakość wód powierzchniowych, szczególnie w okresie późnowiosennym w postaci deficytu tlenu w wodzie.  

W bliskim otoczeniu projektowanej inwestycji znajduje się szereg chronionych  elementów przyrodniczych: rezerwaty przyrody, pomniki przyrody, użytki ekologiczne, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000. W sposób pośredni lub bezpośredni będzie niekorzystnie to wpływać na ich funkcjonowanie. Warto zaznaczyć, że Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Narwi, został utworzony w celu zachowania różnorodności biologicznej siedlisk przyrodniczych występujących w zatorfionej dolinie rzeki Narew. Duże znaczenie na omawianym obszarze mają zbiorowiska wodne, łąkowe, torfowiskowe i bagienne związane z szerokimi i płaskimi dolinami Narwi, Narewki i ich dopływów. Ze względu na brak rozwiniętego przemysłu i niewielkie zagęszczenie ludności, pozostały tu miejsca o wysokich walorach przyrodniczych. Tereny te stanowią siedliska licznych gatunków fauny (m. in. cyranki, krwawodzioba, błotniaka łąkowego i rycyka) oraz licznych gatunków cennej przyrodniczo flory.

Kopalnia torfu zlokalizowana w przyszłości na granicy dwóch gmin będzie w konflikcie z krajową siecią ekologiczną ECONET, wielkoprzestrzennym systemem obszarów węzłowych najlepiej zachowanych pod względem przyrodniczym i reprezentatywnych dla doliny Narwi. Planowana kopalnia znajdowałaby się wówczas w otoczeniu  obszarów Natura 2000, w tym obszaru specjalnej ochrony ptaków „Dolina Górnej Narwi” (PLB200007), specjalnym obszarze ochrony siedlisk „Ostoja w dolinie Górnej Narwi” (PLH 200010) oraz obszarze specjalnej ochrony ptaków i specjalnym obszarze ochrony siedlisk „Puszcza Białowieska” (PLC200004). Należy zaznaczyć, że dolina górnej Narwi jest jedną z najlepiej zachowanych w Polsce dolin rzecznych i stanowi, obok Bagien Biebrzańskich, jeden z największych i cennych przyrodniczo obszarów mokradeł środkowoeuropejskich.

Niewątpliwie tereny, leżące w granicach planowanej kopalni torfu wyróżniają się wysokimi walorami krajobrazowymi, kulturowymi i turystycznymi. Bardzo niewielki stopień przeobrażenia środowiska naturalnego, unikalność krajobrazu rolniczego, ciekawe zabytki predysponują omawiany teren do rozwoju eko- i agroturystyki. Ta część województwa winna stanowić ważny ośrodek produkcji i wytwarzania zdrowej żywności i produktów naturalnych, przynoszących o wiele większe zyski ekonomiczne niż kopalnia torfu.  

Nasz Wydział, skupiający specjalistów z zakresu nauk przyrodniczych, od ponad 40 lat prowadzi badania tego obszaru,  tym samym jest kompetentny do wyrażenia swojej opinii o poważnych konsekwencjach planowanej inwestycji. Wskazujemy na konieczność przedstawienia opinii publicznej kosztów środowiskowych powstania i funkcjonowania nowej kopalni torfu, które wg naszych prognoz będą znacząco przekraczać planowane zyski ekonomiczne przedsięwzięcia. Takie działania są sprzeczne zarówno z makropolityką ekologiczną Państwa, jak i strategią rozwoju regionu, gdzie zakłada się minimalizację kosztów środowiska. Obawiamy się, że w długiej perspektywie czasowej, działania nieuwzględniające społecznych i ekonomicznych kosztów zniszczenia środowiska naturalnego doprowadzą nie tylko do utraty usług pełnionych przez zdegradowane ekosystemy, lecz także będą skutkowały znaczącym pogorszeniem jakości życia mieszkańców regionu. 

Torfowiska i mokradła stanowią najlepszą formę retencji wody zlewni, której na Podlasiu zaczyna okresowo brakować, mimo podejmowanych działań retencyjnych. Planowana inwestycja zmniejszy i tak niewielkie zasoby wodne oraz zmieni zasoby węgla organicznego gleb. Gleby torfowe na osuszonych obszarach sąsiadujących z kopalnią będą podlegać degradacji, zmniejszy się ich wartość użytkowa, a poziom terenu może się stopniowo obniżać na skutek procesów murszenia. Towarzyszyć temu będzie zwiększona emisja dwutlenku węgla do atmosfery.

 

Przykładowe fragmenty z „Prognozy oddziaływania na środowisko”, której autorem jest Piotr Tomasz Piotrowski:

Na temat wpływu kopalni torfu na różne elementy środowiska:

- na LUDZI: „Bezpośrednie, długoterminowe, przejściowe, pozytywne – w związku z funkcjonowaniem kopalni powstaną nowe miejsca pracy. Bezpośrednie, długoterminowe, przejściowe, negatywne – pojawi się nowe źródło hałasu – ze względu na lokalizację i odległości od siedzib ludzkich małoznaczące. Wtórne, stałe, negatywne – uwalnianie CO2 do atmosfery wpływa na zmiany klimatu. Ze względu na skalę opracowania małoznaczące.” (str. 13)

- na WODĘ: „Wtórne, długoterminowe, POZYTYWNE – uruchomienie kopalni wyłączy system irygacji funkcjonujący obecnie na terenie opracowania.” (str. 13) „Na podstawie zgromadzonych danych dotyczących budowy geologicznej terenu oraz metody wydobycia, należy spodziewać się, że eksploatacja torfu nie będzie miała wpływu na poziom wód podziemnych i gruntowych, a przez to nie przyczyni się do osuszania terenu kopalni oraz sąsiadujących gruntów.” (str. 27)

- na KLIMAT: „Wydobycie torfu na mokro i jego rolnicza eksploatacja nie uwolnią związanego CO2 i nie wpłyną negatywnie na klimat. Rolnicze wykorzystanie torfu przyczyni się do związania dwutlenku węgla w masie roślinnej, a przez to, w bardzo ograniczonym zakresie, wpłynie POZYTYWNIE na klimat.” (str. 27) „W szerszym zakresie, szczególnie w aspekcie zmian klimatu, należy zauważyć, że uwalnianie z torfu CO2, do którego dojdzie zarówno podczas wydobycia, podczas jego wykorzystywania (niezależnie od przeznaczenia) oraz późniejszej rekultywacji, będzie kumulować się ze wszystkimi innymi źródłami gazów cieplarnianych” (str. 28)  

Na temat rozwiązań alternatywnych:

„Rozdział 9 Rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projektowanym dokumencie wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych, w tym wskazania napotkanych trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy:

W związku z dotychczasowym wykorzystaniem terenu (łąki, pastwiska) i występowaniem na nim złóż surowców naturalnych, na etapie sporządzania projektu zmiany studium przyjęto rozwiązanie zaproponowane przez zainteresowane strony i uwzględnione w zmianie „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czyże". W trakcie sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko do projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czyże nie napotkano na istotne trudności.” (to całość tego rozdziału, str. 30)  

Na temat celów prognozy: „Do pozostałych celów realizacji prognozy zalicza się: wyeliminowanie jeszcze na etapie sporządzania zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czyże ustaleń sprzecznych z zasadami zrównoważonego rozwoju analizowanego obszaru i jego otoczenia” (str. 3)  

Na temat dokumentów krajowych i unijnych, których ustaleń zmiana Studium nie powinna naruszać: „Opracowywany projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków gminy Czyże nie narusza ustaleń powyższych dokumentów.” (str. 10) Chodzi tu m.in. o:

Strategiczny plan adaptacji do zmiany klimatu, który zakłada m.in.: kontynuację programu ochrony gleb przed erozją, kontynuowanie i rozszerzenie programu małej retencji i retencji glebowej zwłaszcza w lasach i użytkach zielonych; przywracanie i utrzymanie dobrego stanu wód, ekosystemów wodnych i od wody zależnych; ochronę różnorodności biologicznej. (str. 5-7)

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa podlaskiego, do którego celów należy m.in.: kształtowanie struktur przestrzennych tworzących warunki ekorozwoju z aktywną ochroną, wzbogacaniem i racjonalnym wykorzystaniem środowiska przyrodniczego, a w szczególności: (…) rolniczej przestrzeni produkcyjnej i zasobów leśnych (str. 8)

Pakiet klimatyczno-energetyczny, zawierający m.in. cele dotyczące zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych.

Uwzględniona w Prognozie Strategia rozwoju województwa podlaskiego (do 2020 r.) jest nieaktualna. 27 kwietnia br. Sejmik województwa przyjął nową Strategię, do 2030 r.


MIESZKAŃCY GMIN NAREW I CZYŻE, SPOŁECZNOŚĆ I MIŁOŚNICY PODLASIA



Udostępnij tę petycję

Pomóż uzbierać więcej podpisów tej petycji.

Jak promować petycję?

  • Udostępnij petycję na swojej tablicy na Facebooku i w grupach związanych z tematyką petycji.
  • Skontaktuj się ze swoimi przyjaciółmi
    1. Napisz wiadomość, w której wyjaśnisz, dlaczego podpisujesz się pod tą petycją, jako że ludzie są bardziej skłonni złożyć swój podpis, gdy rozumieją, jak ważny jest temat.
    2. Skopiuj i wklej adres internetowy petycji do swojej wiadomości.
    3. Wyślij wiadomość za pomocą poczty e-mail, usługi SMS, serwisów Facebook, WhatsApp, Twitter, Skype, Instagram i LinkedIn.



Płatne ogłoszenie

petycja zostanie rozreklamowana wśród 3000 os.

Dowiedz się więcej...

Facebook