Ustanowienie pomnikami przyrody 12 drzew rosnących na terenie Wydmy Rudackiej w Toruniu

Do:
Rada Miasta Torunia, za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miasta Torunia - Łukasza Walkusza
ul. Wały gen. Sikorskiego 8, 87-100 Toruń

PETYCJA

w sprawie podjęcia uchwały o ustanowieniu pomnikami przyrody 12 drzew rosnących na terenie tzw. Wydmy Rudackiej

My, niżej podpisani wnioskujemy o ochronę prawną dla 12 drzew rosnących na terenie Wydmy Rudackiej w Toruniu.

Działając na podstawie art. 63 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1, 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870), w związku z art. 40 ust. 1 i 2 oraz art. 44 ust. 1 i 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.), wnosimy o:

Podjęcie przez Radę Miasta Torunia uchwały o ustanowieniu pomnikami przyrody następujących 12 drzew, zlokalizowanych na działkach nr 1070, 1071, 1072, 1074 (obręb 66), zinwentaryzowanych w ramach opracowania "Inwentaryzacja przyrodnicza i koncepcja zagospodarowania tzw. Wydmy Rudackiej" (Przyrodnicy24 Rydzkowski i Kośmicki Sp.J., 29.10.2024 r., na zlecenie Gminy Miasta Toruń, umowa nr I/WR/2024):

Żadna z powyższych adnotacji nie odpowiada kategoriom wskazanym przez WŚiE jako podstawa odmowy ('wypróchnienia, ubytki, martwice, obumarcie') wg pisma WŚiE.1431.27.2026.ES z dnia 3 lipca 2026. Posusz do 10% oraz pojedyncze suche konary są zjawiskiem naturalnym u drzew w wieku 60-100+ lat i nie stanowią przesłanki wykluczającej w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z 4.12.2017 r. (Dz.U. poz. 2300).

Dla uniknięcia wątpliwości: przedmiotem niniejszej petycji nie jest odrębny dąb szypułkowy rosnący na działce nr 1065, w odniesieniu do którego Wydział Środowiska i Ekologii UMT prowadzi już własne postępowanie analityczne (pismo WŚiE.1431.27.2026.ES z 3.07.2026 r.) - tę sprawę pozostawiamy do odrębnego procedowania.

UZASADNIENIE

Wszystkie 12 wskazanych drzew zostało w cytowanym opracowaniu oznaczone jako spełniające kryteria uznania za pomnik przyrody określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz.U. z 2017 r. poz. 2300) - z adnotacją "Proponowany pomnik przyrody" wprost w tabeli wyników inwentaryzacji dendrologicznej.

W odpowiedzi z dnia 3 lipca 2026 r. (znak WŚiE.1431.27.2026.ES) na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, Wydział Środowiska i Ekologii Urzędu Miasta Torunia poinformował, że: "Sosny zwyczajne o wymiarach pomnikowych nie zostały objęte ochroną prawną w postaci pomników przyrody z uwagi na ich stan fitosanitarny (wypróchnienia, ubytki, martwice, obumarcie)".

Stanowisko to pozostaje w bezpośredniej sprzeczności z danymi zawartymi w opracowaniu, które Urząd sam zlecił i opłacił z budżetu Gminy. Analiza kolumny "Uwagi" w tabeli inwentaryzacyjnej dla 12 wskazanych drzew wykazuje, co następuje:

• Cztery drzewa (nr 100, 216, 506, 518) nie mają odnotowanej żadnej wady – w kolumnie "Uwagi" figuruje wyłącznie znak "–", co oznacza brak jakichkolwiek zastrzeżeń fitosanitarnych.

• Pozostałe osiem drzew ma odnotowany co najwyżej niewielki posusz (10%) lub pojedynczy suchy/ułamany konar, co stanowi normalny, spotykany u sędziwych drzew element struktury korony, niekwalifikujący się jako "wypróchnienie", "ubytek", "martwica" ani "obumarcie" w rozumieniu użytym przez WŚiE.

• Żadne z 12 wskazanych drzew nie ma odnotowanego wypróchnienia pnia, znaczącego ubytku ani obumarcia - czyli żadnej z czterech przesłanek, którymi WŚiE uzasadnił zbiorczą odmowę.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że rozporządzenie z 4 grudnia 2017 r. nie wymienia stanu fitosanitarnego jako kryterium wykluczającego uznanie drzewa za pomnik przyrody. Kryteriami ustawowymi są wyłącznie: (1) obwód pnia nie mniejszy niż określony w załączniku do rozporządzenia, lub (2) wyróżnianie się wśród innych drzew ze względu na obwód, wysokość, wiek, pokrój lub inne walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe. Stan zdrowotny drzewa może stanowić przesłankę do zniesienia już ustanowionej ochrony pomnikowej (np. w razie zagrożenia bezpieczeństwa), nie jest natomiast ustawową przesłanką odmowy jej ustanowienia.

Dodatkowo pragniemy zwrócić uwagę, że w raporcie podsumowującym konsultacje społeczne dotyczące uproszczonych planów urządzenia lasów na lata 2026-2035 (Toruń, lipiec 2026 r.), w Liście Rekomendacji explicite wskazano potrzebę "przeprowadzenia kompleksowej ewaluacji uwag dotyczących ochrony przyrody na Wydmie Rudackiej" (rekomendacja nr 12) oraz "wzmocnienia ochrony terenów leśnych" (rekomendacja nr 1). Niniejsza petycja stanowi realizację tej rekomendacji w zakresie, w którym leży to w kompetencji Rady Miasta Torunia.

Wnosimy o:

1. Podjęcie uchwały ustanawiającej pomnikami przyrody 12 drzew wskazanych w tabeli powyżej.

2. Przeprowadzenie - w razie wątpliwości co do aktualnego stanu zdrowotnego - ponownej, indywidualnej oceny każdego z 12 drzew przez uprawnionego dendrologa, zamiast dotychczasowej oceny zbiorczej.

3. Wystąpienie, zgodnie z art. 44 ust. 3a ustawy o ochronie przyrody, o uzgodnienie projektu uchwały z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Bydgoszczy.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o petycjach, nie wyrażamy zgody na ujawnienie na stronie internetowej podmiotu rozpatrującego petycję danych reprezentanta wnioskodawców.