W sprawie wykreślenia Góry Radostowa z rejestru zabytków
Góra Radostowa została wpisana do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 sierpnia 1978 r. jako rzekome „dobro kultury” na podstawie przesłanek literackich i krajobrazowych.
Wskazana przyczyna wpisania całej Góry Radostowa do rejestru zabytków jest niewłaściwa, a przynajmniej nieaktualna. Obecnie bowiem Góra Radostowa jest porośnięta obfitym drzewostanem oraz zabudowana licznymi, obiektami budowlanymi wzniesionymi w oparciu o ostateczne pozwolenia na budowę, podczas, gdy walorem historycznym, który najprawdopodobniej przyświecał wpisaniu całej Góry Radostowa do Rejestru Zabytków był fakt, że góra ta była bezleśną, nagą połoniną, nieporośniętą i niezabudowaną.Na fakt ten wskazuje sam Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach w kolejnej decyzji z dnia 22 kwietnia 1996 r., L.dz. PSOZ.OW.Ki.5340/648/96 (kopia w załączeniu), którą zmieniono poprzednią wspomnianą już decyzję z dnia 18 sierpnia 1978.
Wydaje się również, że Góra Radostowa od samego początku nie wykazywała się wartością historyczną. Jak wynika z decyzji z dnia 18 sierpnia 1978 r., znak: K1.II- 5340/985/78, jedynym motywem wpisania Góry Radostowa do rejestru był fakt, iż pisał o niej w swoich dziełach Stefan Żeromski, nazywając ją „domową górą" i dlatego „stanowi ona niezaprzeczalne wartości estetyczno-krajobrazowe w rejonie Gór Świętokrzyskich". Nie może jednak umknąć uwadze, że inna opisywana przez tegoż samego autora ,,góra domowa", tj. Góra Kamień, przez innych nazywana Diabelskim Kamieniem nigdy nie figurowała w rejestrze zabytków, jak również nie została objęta jakąkolwiek inną prawną formą ochrony zabytków, co potwierdza pismo Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach z dnia 04 listopada 2025 r., znak: FOK.O.1331.46.2025 (kopia w załączeniu). Dlaczego zatem w odniesieniu do jednej, góry domowej" zastosowano daleko idącą formę ochrony zabytków zaś w stosunku do drugiej nie zastosowano żadnej z form tej ochrony?
Ponadto należy również poddać w wątpliwość argument, jakoby okolicznością przesądzającą o wartości historycznej danej góry do rejestru zabytków miałby być jedynie fakt, iż znamienity polski pisarz pisał o niej w sowich dziełach. Gdyby rozumować tymi kategoriami należałoby do rejestru zabytków wpisać również całe Tatry, gdyż pisało o nich wielu wybitnych i znanych polskich pisarzy i poetów (m.in. Julian Przyboś, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Adam Asnyk, Jan Kasprowicz, Maria Dąbrowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i inni). Takie rozwiązanie jako absurdalne nie zostało jednak wdrożone i ochroną konserwatorską objęto jedynie niektóre zabudowania znajdujące się na terenie Tatr a nie całe Tatry jako pasmo górskie.
Ekspertyza historyczna z dnia 8 grudnia 2025 r. sporządzona na potrzeby postępowania administracyjnego przez prof. dr hab. Adama Massalskiego oraz dr. Cezarego Jastrzębskiego wykazuje, że decyzja ta była błędna już w momencie jej wydania oraz że Radostowa nie spełnia przesłanek niezbędnych do wpisania dobra kultury do rejestru zabytków.
Autorzy ekspertyzy wskazują na występowanie działalności ludzkiej, arbitralność objęcia ochroną konserwatorską, utratę walorów krajobrazowych oraz postępującą ingerencję turystyczną i infrastrukturalną, które są sprzeczne z koncepcją objęcia ochroną konserwatorską wspomnianą górę.
W zakończeniu ekspertyzy autorzy wnoszą o wykreślenie Góry Radostowa z rejestru zabytków województwa świętokrzyskiego.
Obowiązujący wpis do rejestru zabytków znacząco utrudnia właścicielom nieruchomości znajdujących się u podnóża góry podejmowanie działań gospodarskich nie mówiąc już o działaniach inwestycyjnych. Każde takie działanie wymaga szczegółowych często uznaniowych uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, ograniczając tym samym prawo właścicieli do dysponowania gruntem.
W związku z powyższym wnosimy o podjęcie przez Radę Gminy Masłów stanowiska popierającego działania mieszkańców gminy zmierzające do wykreślenia Góry Radostowa z rejestru zabytków.
Grzegorz Karyś Skontaktuj się z autorem petycji