Apel Prezydium Komitetu Matematyki PAN w sprawie zwiększenia finansowania Narodowego Centrum Nauki

  Prezydium Komitetu Matematyki PAN zwraca się do Władz Państwowych z apelem o zwiększenie środków finansowych przekazywanych z budżetu państwa na potrzeby Narodowego Centrum Nauki. Celem powinno być ustanowienie wysokości dotacji pozwalającej na osiągnięcie współczynnika sukcesu w konkursach NCN na poziomie 25-30%. Z szacunków opartych na analizie stanu obecnego wynika, że można to osiągnąć zwiększając dotację z obecnych 1,392 mld złotych do 1,77 mld zł w 2024, w 2025 – do około 1,94 mld zł, a w 2026 do 2 mld zł.      

Komitet Matematyki PAN z niepokojem obserwuje systematycznie pogłębiający się w ostatnich latach kryzys finansowania nauki, w szczególności w zakresie badań podstawowych.  Przede wszystkim widoczne jest to w przypadku NCN, jedynej instytucji w Polsce powołanej do wspierania takich badań. Ze względu na stosowanie wysokich standardów i transparentnych procedur w ocenie wniosków grantowych, cieszy się ona wysokim prestiżem i zaufaniem polskiego środowiska naukowego. Niestety, brak zadowalającego finansowania nie pozwala NCN na wspieranie działalności naukowej, które odpowiadałoby aspiracjom nowoczesnego państwa, dostrzegającego w badaniach podstawowych źródeł postępu cywilizacyjnego i społecznego. Ze względu na brak środków, liczba wniosków zakwalifikowanych do finansowania w 2022 roku była najniższa w całej historii NCN, a współczynnik sukcesu spadł do alarmujących 13%.  W ostatnim konkursie spadł on już do 8%. To oznacza, że na znakomitej większości polskich uczelni nie będzie realizowany żaden grant z matematyki, mimo potencjału środowiska. Trudno w tej sytuacji mówić o skutecznej realizacji polityki naukowej państwa. Zdaniem członków Komitetu Matematyki PAN sprawa wymaga szybkich i zdecydowanych decyzji pozwalających na odwrócenie obecnego trendu degradacji badań naukowych w Polsce.